Meer dan een derde van het relancebudget zal moeten worden aangewend voor groene investeringen. Ontdek hier de concrete voorstellen van Agoria om de transitie naar een klimaatneutraal gebouwenpark te ondersteunen.


De Belgische economie zal in 2020 naar verwachting met bijna 7,5% krimpen als gevolg van de maatregelen die dit jaar genomen moesten worden om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan; een krimp die gelijkaardig is aan de terugval in de Europese Unie. Om het herstel zo spoedig mogelijk te laten verlopen heeft Europa een herstelplan met meer dan 700 miljard aan financiële ondersteuning opgezet. Het grootste deel hiervan is bedoeld voor de ‘Faciliteit voor Herstel en Veerkracht’, waarvoor elke lidstaat vanuit het Europees Semester een plan moet indienen.

Gelet op de omvang en impact van deze ondersteuning wil Europa ervoor zorgen dat de investering ook bijdraagt aan de realisatie van een groene en digitale transitie. De realisatie van een klimaatneutraal gebouwenpark via een ‘Renovation Wave’ is daarin één van de speerpunten. Binnen de ‘Renovation Wave’ is naast de klimaatrenovatie van gebouwen en klimaatneutrale nieuwbouw ook aandacht voor bijvoorbeeld de opschalingsmogelijkheden via digitalisatie, de benodigde hernieuwbare energie en het ondersteunen van de benodigde basisinfrastructuur voor elektrische mobiliteit.

Wat een investering in klimaatneutraal bouwen extra interessant maakt, is dat ze op meerdere vlakken winst oplevert:

  • ze zorgt voor een reductie in broeikasgasemissies,
  • geeft een extra impuls aan de bouwsector,
  • resulteert in een hogere levenskwaliteit voor bewoners en gebruikers
  • en levert op lange termijn een hogere vastgoedwaarde op.

Om het rendement van deze investering te maximaliseren is ook een aanvullend beleid nodig, voor bijvoorbeeld uitleg over de klimaatrenovatiemogelijkheden en het zorgen dat een keuze voor klimaatneutraliteit wordt beloond. De basis hiervoor ligt in de renovatiestrategieën die eerder dit jaar als onderdeel van de energie- en klimaatplannen werden ingediend. 

Momenteel is de belangrijkste uitdaging  het verhogen van het aantal uitgevoerde klimaatrenovaties naar minstens 3% van de gebouwen per jaar. De voorziene extra middelen vanuit het relanceplan kunnen met name op financieel vlak hierin een belangrijk verschil maken. Om de impact van deze investering zo groot mogelijk te maken, identificeerde Agoria drie succesfactoren:

  • een doelgroepgerichte beleidsaanpak,
  • oplossingen die zowel de klimaatneutraliteit als het comfort vergroten
  • en een hogere waardering van de klimaatneutraliteit van een gebouw.

Agoria stelt daarom de volgende investeringen voor:

1. Doelgroepgerichte ondersteuning voor private klimaatrenovaties

Het merendeel van de klimaatrenovaties zal moeten worden uitgevoerd door huidige en toekomstige woningeigenaars. Agoria stelt daarom voor om de huidige ondersteuning te voorzien vanuit de renovatiestrategieën en te versterken per doelgroep, met een koppeling aan een te behalen eindprestatie. Hierdoor kunnen eigenaars die gemotiveerd zijn tot klimaatrenovatie zoveel mogelijk worden ondersteund zonder verstoring van de marktwerking. De impact van de investeringen kan verder worden vergroot door het voorzien van bijvoorbeeld een klimaatprestatie voor iedere woning, oplossingen die zowel een verhoging van de klimaatneutraliteit en het comfort opleveren, en een belastingbeleid dat klimaatneutraal wonen beloont. 

2. Vergroting aanbod in betaalbare en klimaatneutrale nieuwbouw- en huurwoningen 

Iedereen zou de mogelijkheid moeten hebben om de keuze voor klimaatneutraal wonen te kunnen maken. Daarom stelt Agoria voor om de middelen vanuit het relanceplan ook in te zetten op betaalbare klimaatneutrale nieuwbouw- en huurwoningen via het sociale huisvestingsbeleid. Dit heeft meerdere voordelen; het kan interessante voorbeeldprojecten opleveren om te laten zien hoe klimaatneutraliteit ook kan leiden tot een hoger comfort. Daarnaast helpt de overheid haar voorbeeldfunctie te vervullen. En het creëert ruimte om een eventuele krimp in het aanbod van private huurwoningen als gevolg van de transitie naar klimaatneutraliteit te kunnen opvangen. Dit zal naar verwachting ook een positieve impact hebben op de waardering van klimaatneutraliteit op de woningmarkt op lange termijn. 

3. Realisatie van klimaatneutrale openbare gebouwen

Een investering in de klimaatrenovatie van openbare gebouwen levert naast een vermindering in broeikasgasemissies ook een lagere energiekost op. Dit bedrag kan worden geherinvesteerd in de realisatie van een klimaatneutraal gebouwenpark, ook na afloop van het herstelprogramma in 2023. Agoria stelt daarom voor om binnen het relanceplan ook in te zetten op de klimaatrenovatie van de eigen overheids-, onderwijs- en zorggebouwen. Deze laatstgenoemde gebouwen zijn met name nu interessant, vermits infrastructuuraanpassingen als gevolg van COVID-19 sowieso een aandachtspunt zijn. Een investering in openbare gebouwen helpt de overheid daarnaast ook om haar voorbeeldfunctie te vervullen. 

Agoria werkt samen met de federale en gewestelijke regeringen om de opportuniteiten die vanuit het relanceplan aan België worden aangeboden, zo optimaal mogelijk te kunnen benutten.

Verwant artikel: