Klimaatneutraal Bouwen: Europa zet in op klimaat als industriële groeimotor

Europa en de Belgische overheden lijken een andere koers te varen in hun klimaatbeleid. Na 20 jaar van steeds groter groeiende ambities lijkt er nu nu even op de pauzeknop te worden gedrukt. Niet erg, volgens de gastsprekers, en zeker geen reden om te twijfelen aan het belang dat de Europese en Belgische overheden hechten aan de klimaatambities. “Het is niet omdat er een aantal maatregelen opnieuw bekeken worden, dat dit betekent dat we een stap terug doen of dat de klimaatdoelstellingen geen prioriteit meer hebben”, aldus dr. prof. Johan Albrecht: “De doelstellingen blijven hetzelfde, enkel de route er naartoe zal mogelijk een iets andere zijn. Er zal in beleidskeuzes meer rekening gehouden moeten worden met voldoende draagvlak, met name financieel.” 

Van links naar rechts: prof. dr. Johan Albrecht, Tom van Ierland, Martin Dieryckx, Charlotte van de Water en Jan Gatz

Duidelijk is wel dat de technologische industrie een essentiële rol te spelen heeft in de realisatie van die klimaatdoelstellingen. Niet alleen door de benodigde oplossingen te leveren, maar ook als ruggengraat van de Europese economie. Dat blijkt ook duidelijk uit het rapport ‘The future of European competitiveness’ van Mario Draghi, dat ook tijdens het debat aan bod kwam. De industrie heeft het niet gemakkelijk. De Europese Unie heeft dit begrepen en evolueert daarom van een Green Deal naar de Clean Industrial Deal. Tom van Ierland van de Europese Commissie: “Binnen de Clean Industrial Deal gaan industrialisatie en decarbonisatie hand in hand. Met investeringen en de juiste condities willen we inzetten op een ondernemingsklimaat waarin de Europese industrie de benodigde technologische oplossingen voor onze klimaattransitie kan ontwikkelen en zo verder kan groeien.” 

Een boodschap die de technologische maakindustrie graag hoort. “We zien de klimaattransitie als een belangrijke maatschappelijke uitdaging en zijn zeker bereid om hier onze bijdrage aan te leveren. Maar de huidige condities maken het niet altijd eenvoudig”, aldus Martin Dieryckx, voorzitter van het bouwtechnologiecomité: “Zo maken we in Europa graag per lidstaat onze eigen regels. Dit is niet optimaal om onze ingenieurs, architecten en arbeiders om te scholen en om een competitieve markttransitie te creëren. In de huidige krappe arbeidsmarkt werkt die versnippering vertragend en dat is negatief voor onze klimaatdoelstellingen.” Die versnippering in de regelgeving heeft niet enkel operationele gevolgen voor bedrijven, maar op die manier ook op de haalbaarheid van de klimaattransitie. 

In de nieuwe whitepaper ‘De haalbaarheid van de klimaattransitie is in onze handen’ bekeek Agoria die factoren die een impact op de haalbaarheid van de klimaattransitie kunnen hebben. “Als je vanuit het perspectief van beleidsgestuurde substitutie naar klimaattechnologie kijkt, is het niet zo verwonderlijk dat klimaattechnologie onvoldoende snel wordt opgepikt”, aldus Charlotte van de Water, klimaatbeleidsexperte bij Agoria: “De kosten van deze technologie blijken vrij hoog ten opzichte van het fossiele alternatief. Daarnaast is de technologie complex en is de marktwaardering nog te beperkt.” De industrie blijkt zeker bereid tot de inspanningen die nodig zijn om de benodigde klimaattechnologie te ontwikkelen, maar de markt moet ook klaar voor zijn. Wanneer de afzetmarkt niet in staat is om voldoende snel mee te evolueren of te instabiel is, kan de industrie in de problemen komen. 

Is de klimaattransitie dan wel haalbaar? De gastsprekers blijven optimistisch. Er zal wel gewerkt moeten blijven worden aan een betere business case voor klimaattechnologie, minder versnippering in de regelgeving en ervoor zorgen dat iedereen binnen de waardeketen mee de transitie kan maken. En misschien nog het belangrijkste van allemaal; duidelijkheid. De investeringen die gevraagd worden zijn van een dusdanige omvang dat die over meerdere jaren terugverdiend moeten kunnen worden. Om de juiste investeringsbeslissingen te kunnen nemen hebben zowel de industrie als eigenaars inzicht nodig in wat er van hen verwacht wordt. Duidelijke beleidskeuzes voor de lange termijn zijn daarvoor een must. Industriele groei op basis van het klimaat is daarom zeker mogelijk, maar zorg voor duidelijkheid in de richting die klimaatbeleid op lange termijn uit dient te gaan, zodat zij zich hier zo goed mogelijk op kunnen voorbereiden.