Vermelding van herstelbaarheid en levensduur vanaf 2 mei 2025?

De kaderwet die het indicessysteem invoert, werd op 2 mei jl. gepubliceerd en zal twaalf maanden na die datum, op 2 mei 2025, in werking treden. 

Het controle- en sanctiesysteem zal daarentegen pas later en gefaseerd van kracht worden:

• op 2 november 2025 voor alle ondernemingen,
• op 2 mei 2026 voor kleine (die niet meer dan één van de volgende criteria overschrijden : aantal werknemers < 50; omzet < 11.250.000 euro; balans: < 6.000.000 euro ) en micro-ondernemingen,
• en op 2 november 2026 voor de distributiesector.

Er zit dus enige tijd tussen de inwerkingtreding van de verplichtingen en de controle erop.

Wat zijn die verplichtingen? 

Fabrikanten/importeurs die onderworpen producten op de Belgische markt brengen, moeten de herstelbaarheidsindex (of levensduurindex) berekenen en aan de verkopers meedelen. De verkopers en distributeurs delen die index vervolgens mee aan de consumenten (door affichage dicht bij de prijs en een link of QR-code naar een website – zie hierna).

De fabrikanten/importeurs delen de index, de berekeningscriteria en de gedetailleerde berekening ook mee via een website (het ziet ernaar uit dat deze website zal worden beheerd door de FOD Leefmilieu). 

De modaliteiten m.b.t. de affichage (pictogram, informatie enz.) moeten nog worden bepaald in een ministerieel besluit (door de huidige minister van Milieu of de volgende minister die verantwoordelijk is voor deze bevoegdheid).

Met welke criteria wordt rekening gehouden? 

Met de wet worden een herstelbaarheidsindex en een levensduurindex ingevoerd. De criteria en berekeningsmethodes zijn identiek aan die in Frankrijk.

Herstelbaarheidsindex:

1. De beschikbaarheidsduur m.b.t. technische documentatie
2. De verwijderbare aard van de uitrusting
3. De beschikbaarheidsduur m.b.t. onderdelen
4. De verhouding tussen de prijs van onderdelen en de prijs van de apparatuur
5. Criteria die specifiek zijn voor de apparatuur 

Levensduurindex:

Boven op voormelde vijf herstelbaarheidscriteria komen nog criteria i.v.m. betrouwbaarheid (slijtvastheid en belastingsweerstand, maintenance en onderhoud, de duur van de commerciële garantie en de implementatie van een proces voor continue verbetering) en, in voorkomend geval, i.v.m. software- en hardwarematige verbeteringen van de apparatuur. 

Die criteria worden gedefinieerd in de bijlagen bij de koninklijke besluiten.

Welke producten?

De herstelbaarheidsindex heeft betrekking op de volgende producten:

1. Huishoudelijke afwasmachines 
2. Huishoudelijke stofzuigers 
3. Hogedrukreinigers
4. Grasmaaiers 
5. Draagbare computers, met uitsluiting van slatecomputers
6. Fietsen
7. Elektrische fietsen
8. Elektrische steps

De levensduurindex heeft betrekking op: 

1. Huishoudelijke wasmachines 
2. Televisietoestellen

De koninklijke besluiten bevatten definities van al deze producten.

Goederen die zijn ontworpen om uitsluitend voor professionele doeleinden te worden gebruikt, vallen hier niet onder.

Er moet worden opgemerkt dat het specifieke koninklijk besluit over de levensduurindex nog in tweede lezing moet worden goedgekeurd. Dit besluit doorloopt de TRIS-procedure tot begin september, waarna het aan de Raad van State zal worden voorgelegd.

Volgens de FOD Leefmilieu zullen de rekenroosters beschikbaar zijn in Excel-formaat in het Frans, Nederlands en Engels.

Commentaar

Agoria schaart zich achter de doelstelling om betrouwbare informatie te verspreiden over de herstelbaarheid en de levensduur van producten. De invoering van herstelbaarheids- en levensduurindices alleen voor de Belgische markt vergroot echter de versnippering van de interne markt, betekent een nieuwe last voor de ondernemingen, schept verwarring voor de consument ... en helpt de circulaire economie uiteindelijk geen stap vooruit. 

Prioritair voor Agoria is om deze indices op Europees niveau te ontwikkelen en ze vervolgens op de hele interne markt toe te passen (zoals het geval zal zijn voor smartphones en tablets). Het resultaat zijn geharmoniseerde verplichtingen voor ondernemingen en coherente informatie voor consumenten in de hele EU.

Wat het Belgische project betreft, zijn sommige initiële bepalingen aangepast na acties en contacten van Agoria: smartphones en tablets zijn uit het Belgische toepassingsgebied gehaald (omdat ze onder Europese regelgeving vallen), het voorstel om een minimale herstelbaarheidsscore te definiëren werd afgehouden, de financiële bijdrage die producenten zouden moeten betalen om communicatie- of markttoezichtcampagnes te financieren werd afgevoerd, er is een systeem van afstemming met het Europese niveau uitgewerkt (wanneer een product onderworpen is aan een Europese index, is de Belgische index niet meer van toepassing), er wordt alleen een levensduurindex voor tv's ingevoerd (en niet na de invoering van een initiële levensduurindex gedurende enkele maanden..) en er is meer afstemming met Frankrijk gevonden. We hadden nog graag gehad dat laptops uit het toepassingsgebied zouden worden gehaald omdat momenteel wordt gewerkt aan een levensduurindex daarvoor. Er moet worden opgemerkt dat, hoewel de technische criteria zijn afgestemd op de criteria die in Frankrijk gelden, het criterium van de verhouding tussen de prijs van reserveonderdelen en de prijs van de apparatuur kan leiden tot verschillende totaalindices in België en Frankrijk.

We gaan er nu op toezien dat de modaliteiten m.b.t. de affichage van de index worden afgestemd op die in Frankrijk en we zullen meewerken aan het opstellen van criteria voor fietsen. Volgens de FOD Leefmilieu zal de ontwikkeling van de herstelbaarheidsindex voor fietsen nog minstens 1,5 jaar in beslag nemen. Zodra deze methodologie is afgerond, zal het tijdschema voor de invoering ervan worden vastgelegd in een Koninklijk Besluit, zodat bedrijven voldoende tijd hebben om de nodige voorbereidingen te treffen.

Tot slot moet het koninklijk besluit dat specifiek betrekking heeft op de levensduurindex nog in tweede lezing worden goedgekeurd door de regering (de huidige demissionaire regering of de volgende regering), en moet het ministerieel besluit over de modaliteiten van de affichage (pictogram, informatie enz.) – dat noodzakelijk is voor de correcte toepassing van de wet – worden goedgekeurd door de huidige minister van Milieu of de volgende minister die verantwoordelijk is voor deze bevoegdheid... Zijn er veranderingen in zicht na de recente federale verkiezingen? Wordt vervolgd.

Bijlagen

Levensduurindex

• Koninklijk besluit tot vaststelling van de goederen waarop de levensduurindex betrekking heeft, de technische normen voor de vaststelling van de scores voor elk van de criteria en de berekeningsmethode voor de levensduurindex
• Bijlage 1: Technische normen tot vaststelling van de score voor de criteria van de levensduurindex
• Bijlage 2: levensduurindex - communicatie

Herstelbaarheidsindex

• Koninklijk besluit tot vaststelling van de communicatiemodaliteiten, het formaat van de herstelbaarheidsindex en de toegankelijkheid van de technische normen
• Koninklijk besluit tot vaststelling van de goederen waarop de herstelbaarheidsindex betrekking heeft, de technische normen voor de vaststelling van de scores voor elk van de criteria en de berekeningsmethode voor de herstelbaarheidsindex
• Bijlage 1: Technische normen tot vaststelling van de score voor de criteria van de herstelbaarheidsindex
• Bijlage 2: Berekeningsmethode voor de herstelbaarheidsindex
• Ministerieel besluit tot vaststelling van de wijze van affichering van de herstelbaarheidsindex