"Informeel leren is een ‘gamechanger’ voor innovatie": Hoe Proximus bouwt aan een sterk leerklimaat

Waarom besloot Proximus in te zetten op informeel leren?

Kurt Smet: “We zitten midden in een agile-transformatie. We hebben de methodologieën - Scrum, Kanban, Critical Chain Management, Lean - en we hebben onze experten opgeleid. En we zagen dat de groei in maturiteit van onze opgeleide experten te traag verliep. De stap van formeel leren naar het toepassen van advanced agile-technieken bleek niet evident. De kennis en ervaring verspreidde zich te traag. We merkten: formele opleidingen alleen zijn niet genoeg. We hebben ook een informele leercultuur nodig, waarbij mensen spontaan leren van elkaar. Dit is nodig om een organisatie te zijn die verandering initieert in plaats van verandering volgt.”

Wat bedoel je precies met ‘informeel leren’?

Kurt Smet: “Leren dat niet in een klaslokaal of via e-learning gebeurt, maar tijdens het werk zelf. Door samen te werken, door elkaar feedback te geven, door via je netwerk kennis te delen. Het is dat spontane, dagelijkse leren dat vaak het verschil maakt. Maar het gebeurt niet vanzelf. Je moet er als organisatie bewust ruimte voor creëren.”

Wat was de rol van Agoria hierin?

Kurt Smet: De Agoria-studie “De kracht van informeel leren in de technologische industrie” van Prof. Eva Kyndt en Prof. Simon Beausaert was echt een ‘eyeopener’. Ze reikt handvaten aan over hoe leidinggevenden een leerklimaat kunnen creëren. Niet door te zeggen: ‘Nu gaan we leren.’, maar door het leren te verankeren in de dagelijkse werking. 

Waarom is het creëren van een leerklimaat zo belangrijk? 

Kurt Smet: “In een concurrentiële business-omgeving met ook een grote pensioengolf ervaren mensen veel verandering. Als je een leerklimaat in teams hebt, kan de snelheid van leren verhogen. Mensen gaan dan minder in weerstand tegen verandering. Ze weten hoe ze met verandering moeten omgaan via het informeel van elkaar leren. Hun weerbaarheid is groter. Dit is van strategisch belang.“

Kan je enkele concrete voorbeelden geven van hoe jullie aan dat leerklimaat werken en het informeel leren nu toepassen?

Kurt Smet: “Zeker. Eén van de inzichten was dat we veel investeren in externe opleidingen, maar dat de kennis daarna vaak in een lade verdwijnt. Nu willen we medewerkers stimuleren om na zo’n opleiding een korte interne webinar te geven. Zo verspreiden we kennis én bouwen we aan netwerken. Dat is een vorm van ‘knowledge sharing’ die weinig kost, maar veel oplevert.”

“Een ander voorbeeld is het koppelen van performancegesprekken aan teamdoelstellingen. Vroeger waren dat vaak losse gesprekken. Nu starten we het jaar met een teamoefening: welke service moeten we leveren, welke competenties zijn daarvoor nodig, waar zitten de ‘gaps’? Pas daarna voeren we individuele gesprekken om te bepalen welke skills moeten worden versterkt. Dat maakt het veel relevanter.”

“Ook het bewust inzetten van peer learning is iets wat we nu stimuleren. Bijvoorbeeld: nieuwe medewerkers worden gekoppeld aan ervaren collega’s, niet alleen voor onboarding, maar ook om kennisdeling te bevorderen. Dat gebeurt nu in sommige afdelingen spontaan, maar we willen dat breder uitrollen.”

"Daarnaast is er het nieuwe project Learning@Proximus 2026, dat als doel heeft alle initiatieven rond leren te bundelen en het leerklimaat binnen Proximus te optimaliseren. Het project richt zich op de verschillende elementen die nodig zijn voor een krachtig leerklimaat, waarbij informeel leren een onmiskenbare rol speelt, en wil medewerkers en leiders stimuleren om actief te leren, kennis te delen en vaardigheden in de praktijk toe te passen."

Wat is volgens jou de rol van de leidinggevende in dit verhaal?

Kurt Smet: “Die is cruciaal. De leider is de ‘shadow of the learner’. Als de leider informeel leren niet stimuleert of zelf geen voorbeeld stelt, dan gebeurt het niet. Leiders moeten leren herkennen, faciliteren en waarderen. En dat begint bij inzicht: weten hoe je een leerklimaat creëert. Dat was voor veel van onze leidinggevenden nieuw.”

“De fiches met 10 bouwstenen voor informeel leren zijn daarbij een krachtig hulpmiddel. Tijdens de opleiding kregen onze leidinggevenden de Agoria-waaier ‘Word een leider in leren’: hoe herken je informeel leren, hoe stimuleer je het, hoe maak je het zichtbaar? Het gaf structuur aan wat vaak als losse initiatieven werd ervaren. Dat gaf hen houvast. En het besef groeide: dit is geen extra taak, dit is onderdeel van goed leiderschap.”

Wat zijn de eerste signalen van verandering die je ziet sinds de opleiding?

Kurt Smet: “Onze ‘chapter owners’ zijn samengekomen om te analyseren wat er al aanwezig is aan leerinitiatieven en waar nog hiaten zitten. Ze beseffen nu dat het niet gaat om méér tools of méér budget, maar om slimmer inzetten van wat er al is. Dat is een belangrijke mindset shift.”

“We zien ook dat er meer openheid komt om te experimenteren. Bijvoorbeeld: het idee om externe trainingen te koppelen aan interne kennissessies werd vroeger als ‘extra werk’ gezien. Nu zien mensen het als een kans om impact te vergroten.”

Wat zou je andere bedrijven aanraden die worstelen met een stilstaand leerklimaat?

Kurt Smet: “Begin bij je leiders. Leid hen op in hoe ze een leerklimaat kunnen creëren. En maak informeel leren zichtbaar en bespreekbaar. Het hoeft niet duur te zijn. Integendeel: het verhoogt de kwaliteit, verlaagt de werkdruk en versnelt innovatie. Minder fouten betekent minder herwerk. Dat creëert ademruimte. Het is geen extra last, het is een hefboom.”

“En vooral: denk niet dat je altijd iets nieuws moet bouwen. Kijk eerst naar wat er al is. Vaak zijn er al veel puzzelstukken aanwezig. Je moet ze alleen nog samenleggen.”

Tot slot: wat is jouw persoonlijke les uit dit traject?

Kurt Smet: “Dat leren geen project is, maar een systeem. Je moet het inpassen in je strategie, je processen, je cultuur. En vooral: je moet het eigenaarschap leggen waar het hoort: bij de leider én bij het team. Alleen zo maak je van leren een motor voor verandering.”

• Leestip: Team met lage leergoesting? Leidinggevende aan zet! 

Wilt u werk maken van een leerklimaat?

1. Vind inspiratie in de Gids: ‘De kracht van informeel leren’
2. Begeleid uw leidinggevenden in hun rol om het leren te stimuleren met de Agoria-waaier ‘Word een leider in leren”. Wilt u liever de papieren versie van de waaier ontvangen voor uw leidinggevenden? Contacteer hiervoor Veerle Vermeulen.
3. Organiseer een workshop voor leidinggevenden in je bedrijf met Agoria-experten. Contacteer hiervoor Veerle Vermeulen.