België (is en) blijft een èchte O&O-kampioen!
Ons land bekleedt daarmee op de relatieve rangschikking de 2de plaats in de EU-27 en de 5de plaats in de wereld. Enkel Zuid-Korea, Zweden, de VS en Japan gaan ons in die rangschikking voor. We kunnen dus zonder enige vorm van overdrijving stellen dat ons land een echte O&O-kampioen is.
Top-performers in de wereld op het vlak van O&O-uitgaven in 2023
| Land | O&O-uitgaven (in mia €) | O&O-uitgaven (in % vh BBP) |
| Verenigde Staten | 883,7 mia € | 3,45% |
| China | 435,5 mia € | 2,58% |
| Japan | 134,0 mia € | 3,44% |
| Zuid-Korea | 84,3 mia € | 4,96% |
| Europese Unie | 389,2 mia € | 2,26% |
| Duitsland | 132,0 | 3,13% |
| Frankrijk | 61,5 | 2,18% |
| Italië | 29,4 | 1,38% |
| Nederland | 24,2 | 2,30% |
| Spanje | 22,4 | 1,49% |
| Zweden | 19,5 | 3,64% |
| BELGIË | 19,5 | 3,27% |
| Zwitserland | 26,6 mia € | 3,22% |
| Verenigd Koninkrijk | 83,8 mia € | 2,64% |
Bron: Eurostat & OECD, Gross Expenses on R&D (GERD), 29 september 2025
In absolute termen zien we dat de Verenigde Staten de absolute O&O-wereldkampioen is. De VS geeft meer uit aan O&O dan China en de Europese Unie samen. Duitsland staat binnen Europa op eenzame hoogte en is goed voor iets meer dan 1/3de van alle O&O-uitgaven in de EU-27. Buiten de EU-27 zijn ook het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland belangrijke top-performers op het vlak van O&O.
In welke sectoren worden die O&O-inspanningen geleverd in België?
Het leeuwendeel van de O&O-uitgaven (72,3%) wordt gerealiseerd door de bedrijven. Het hoger onderwijs (17,5%) komt op de tweede plaats.
De Belgische O&O-uitgaven in 2023 uitgesplitst per uitvoerende sector
| Uitvoerder | O&O-uitgaven (in mia €) |
| Ondernemingen | 14,1 mia € |
| Hoger onderwijs | 3,4 mia € |
| Overheid | 1,9 mia € |
| Private non-profit-sector | 0,1 mia € |
| TOTALE O&O-uitgaven van de ondernemingen | 19,5 mia € |
De basischemie en farmaceutische nijverheid (4,2 mia), de technologische industrie (3,8 mia) en de professionele, wetenschappelijke & technische activiteiten (3,4 mia) zijn samen goed voor 80% van alle O&O-inspanningen die in ondernemingen worden gerealiseerd.
De Belgische O&O-uitgaven van de ondernemingen in 2023 uitgesplist per uitvoerende sector
| Uitvoerende bedrijfssectoren | O&O-uitgaven (in mia €) |
| Verwerkende nijverheid | 6,6 mia € |
| Farma & basischemie & kunststofverwerking | 4,2 |
| Technologische maakindustrie (metaal, elektro, machinebouw & transportmiddelen) | 1,7 |
| Voedingsnijverheid | 0,4 |
| Dienstensectoren | 7,1 mia € |
| Professionele, wetenschappelijke & technische activiteiten | 3,4 |
| Technologische digitale diensten (informatica & telecommunicatie) | 2,1 |
| Banken & verzekeringen | 0,7 |
| Andere sectoren (landbouw, nutsbedrijven, bouwsector, overheid, enz...) | 0,4 mia € |
| ALLE SECTOREN in België | 14,1 mia € |
Agoria Ageert
Voor de technologische industrie zijn de O&O-uitgaven een belangrijke determinant van ons concurrrentievermogen. Onderzoek en ontwikkeling liggen aan de basis van onze innovatiekracht. Oplossingen die onze bedrijven productiever maken (robotisering, mechatronica, comfortabelere en veiligere productiemethodes,...), die onze bedrijven digitaler maken (nieuwe businessmodellen, telewerken, gebruik AI, digitalisering waardeketen,...) en die onze bedrijven duurzamer maken (klimaatneutraliteit, hernieuwbare energie, energie-efficiëntie,...) vinden bijna altijd hun oorsprong in onze sectoren.
Het is cruciaal dat de bedrijven uit onze sectoren deze O&O-inspanningen op een kosten-competitieve manier kunnen leveren.
Voor Agoria vormde onderzoek & ontwikkeling dan ook een van de 12 pijlers van ons federaal memorandum dat we schreven in de aanloop naar de verkiezingen van juni 2024. De boodschap was en is dubbel: behoud wat goed is... en verbeter wat beter kan...
Dat leidde tot onderstaande 6 aanbevelingen:
1) Versoepel de toepassingsvoorwaarden van de regimes van ingekomen belastingplichtigen en onderzoekers.
2) Versterk de investeringsaftrek/belastingkrediet O&O, met bijzondere aandacht voor de investeringen die beantwoorden aan maatschappelijke doelstellingen (o.a Green Deal, digitale revolutie).
3) Hervorm de innovatieaftrek die rekening houdt met internationale en Europese evoluties (pijler 1 en 2), met het oog op het behoud van deze fiscale incentive.
4) Bestendig en verzeker de rechtszekerheid (met in het bijzonder de rol van BELSPO) van de vrijstelling van doorstorting van bedrijfsvoorheffing voor O&O.
5) Blijf investeren in federale onderzoeksprogramma’s, o.a. voor ruimtevaart, nucleaire energie, etc.
6) Een engagement voor innovatieve aanbestedingen: aanbesteden 2.0
