Open brief van de maakindustrie: schrap STEM-richtingen niet

Gepubliceerd op 11/03/26 door Jolyce Demely

Aan de Vlaamse Regering, Wij, bedrijven uit de Vlaamse maakindustrie, volgen met grote bezorgdheid de plannen van de Vlaamse Regering om in te grijpen in het aantal studierichtingen in het secundair onderwijs. We begrijpen de ambitie om het onderwijsaanbod te rationaliseren. We vrezen dat richtingen met een beperkt aantal leerlingen - vaak sterk technisch of wetenschappelijk georiënteerd - zullen worden geschrapt. Laat ons duidelijk zijn: precies die richtingen zijn vandaag van cruciaal belang voor onze arbeidsmarkt én voor de toekomst van onze economie.

STEM schrappen is toekomst schrappen

Wie het vandaag over productiviteit en welvaart heeft, moet beginnen bij STEM. Zonder technisch-wetenschappelijke profielen valt onze economische motor stil. Het zijn ingenieurs die nieuwe productielijnen automatiseren, technici die onze energie-infrastructuur draaiende houden, ICT-specialisten die digitale dienstverlening veilig en efficiënt maken, en wetenschappers die innovaties ontwikkelen die bedrijven competitief houden.

Vlaanderen heeft zijn hoge levensstandaard mede te danken aan deze profielen: zij verhogen productiviteit, creëren toegevoegde waarde en maken investeringen mogelijk. Kortom: STEM-talent maakt welvaart. Elke dag, in elke sector.

De Vlaamse productiviteitsagenda wil terecht dat we opnieuw excelleren, sneller innoveren en onze economische slagkracht versterken. Maar die ambities blijven leeg zonder een stevige instroom van STEM-profielen. Vlaanderen kan onmogelijk productiever worden als we de opleidingen afbouwen die net de technologieën ontwikkelen én onderhouden die productiviteit verhogen.

Kleine richtingen, grote impact

Het argument dat bepaalde studierichtingen weinig leerlingen tellen, mag niet de doorslag geven. Sommige van deze richtingen zijn niche, gespecialiseerd en technisch veeleisend, maar precies daarom zijn ze van onschatbare waarde voor onze industrie.

De nood aan STEM-profielen is dringend en structureel. Industriebedrijven wachten op automatiseringsspecialisten om competitief te blijven. De energietransitie vraagt massaal technische expertise. De zorgsector draait steeds meer op medtech en data-analyse. Zonder cybersecurity-experts loopt onze digitale economie vast. Dat zijn geen abstracte uitdagingen, maar concrete remmen op groei, investeringen en werkgelegenheid.

Vandaag ondervinden wij dagelijks hoe moeilijk het is om technisch geschoolde medewerkers te vinden. Elke studierichting die verdwijnt, verkleint de instroom verder.

Een duidelijke keuze

Wij roepen de Vlaamse Regering dan ook op om geen studierichtingen te schrappen louter op basis van leerlingenaantallen wanneer ze aantoonbaar essentieel zijn voor de arbeidsmarkt.

Behoud deze richtingen. Versterk ze. Investeer in betere studieoriëntering en begeleiding. Werk samen met het bedrijfsleven om de aantrekkelijkheid en doorstroom te verhogen. Maar neem geen beslissingen die onze toekomstige economische slagkracht ondermijnen.

Vlaanderen moet nu kleur bekennen. Willen we een regio zijn die de toekomst maakt, of een regio die toekijkt hoe anderen dat doen? Willen we jongeren kansen geven op een welvarende toekomst, of blijven we vasthouden aan keuzes die hen én onze economie beperken?

Onze vraag is duidelijk. Behoud STEM. Versterk STEM. Verbreed STEM. Niet omdat het goed klinkt in een beleidsnota, maar omdat met minder STEM zelfs de beste productiviteitsagenda niets meer is dan papier met ambities.

Grisja Lobbestael (Flanders Make), An Steegen (Barco), Geert De Fieuw (Umicore), Stijn Van Eyken (DAF Trucks), Tim Berckmoes (ABC), Robin Bruninx (The Encon Group), Bart Noppe (Crop's), Hannelore Raes (Agristo), Jan Ingels (Tiense Suikerraffinaderij), Carl Baekelandt (Concordia Textiles), Hein Beirlaen (Green Street Fabrics), Ludovic Billiet (Lefevere Group), Luc Claeys (Osta Carpets), Benoit Clarysse (Hout – Bois Van Steenberge), Frédéric Cras (Cras), Laurent De Greef (Gommaire), Sebastiaan Deboodt (Associated Weavers Europe (AWE)), Luc Decraemer (FITCO), Pieterjan Desmet (Decospan), Hans Dewaele (BekaertDeslee Holding), Christophe Engels (Engels), Jean-François Gribomont (Utexbel), Bert Heylen (West Fraser Europe), Peter Ide (IDE Woods), Johan Illegems (Ilwa), Luc Janvier (Helioscreen), Lieven Keymeulen (Milliken Europe), Pieter Lelieur (Beaulieu International Group), Raymond Libeert (Libeco), Julie Lietaer (European Spinning Group), Aurélie Maes (Maes Mattress Ticking), Luc Meers (Mecam), Igor Mennes (Creatuft), Jan Ponnet (Foresco Packaging), Patrick Rigole (Vetex), Mathias Slabbinck (Quifactum), Elke Theuns (Theuns), Benoit Thevelin (Moments Furniture), Sandrine Van Buggenhout (MAPE), Thierry Van Damme (B&T Textilia), Guy Van den Storme (VdS Weaving), Louis Van Haesebrouck (Het Heerenhuis Antwerpen), Peter Van Hoecke (Van Hoecke), Wim Van Medegael (Bexco), Jean-Pierre Vanbostal (De Poortere Frères), Ben Vandenbroucke (Unilin), Katrien Vandenbroucke (Ragolle Rugs), Anthony Vanderschelden (Perfecta), William Vansteenberge (Vanotex), Laurens Vasbinder (Gevaert Bandweverij), Frank Veranneman (Veranneman Technical Textiles (Sioen)), Dries Vercauteren (De Coene Products), Denis Verstraete (Flocart), Ruben Viaene (Vipack), Bernard Santens (RFTechnologies) en Thierry Van Eeckhout (Siemens)