Wat is “Artificiële Intelligentie” volgens de AI Act?

Gepubliceerd op 10/02/25 door Jelle Hoedemaekers

Op 2 februari 2025 zijn een aantal bepalingen van de Europese AI Act in werking getreden. De AI Act is nieuwe wetgeving over de veiligheid van AI-systemen, waarvan het toepassingsgebied momenteel nog wat onduidelijk is. Om die reden komt de Europese Commissie nu met richtsnoeren rond de definitie van AI, zodat bedrijven beter kunnen beoordelen of zij daadwerkelijk AI-systemen ontwikkelen of gebruiken, en dus of zij de AI Act moeten respecteren. Deze richtsnoeren zijn niet juridische afdwingbaar, maar kunnen bedrijven wel helpen in hun analyse.

Het volledige document kunt u hier raadplegen.

Definitie van een AI-systeem volgens de AI Act

De AI Act definieert een AI-systeem als een machine-gebaseerd systeem dat ontworpen is om “met verschillende niveaus van autonomie” te opereren en dat na inzet “aanpassingsvermogen” kan vertonen. Het AI-systeem heeft expliciete of impliciete doelstellingen en kan, op basis van de input die het ontvangt, outputs genereren zoals voorspellingen, inhoud, aanbevelingen of beslissingen die fysieke of virtuele omgevingen kunnen beïnvloeden.

Hoofdelementen van de definitie

De definitie van een AI-systeem bestaat uit zeven hoofdelementen:

Machine-gebaseerd systeem: AI-systemen worden ontwikkeld en draaien op machines, waaronder zowel hardware- als softwarecomponenten.
Autonomie: AI-systemen zijn ontworpen om in een zekere mate zonder menselijke tussenkomst te opereren.
Aanpassingsvermogen: AI-systemen kunnen zelflerende capaciteiten hebben, waardoor hun gedrag tijdens gebruik kan veranderen.
Doelstellingen van het AI-systeem: Deze kunnen expliciet of impliciet zijn en verwijzen naar de doelen die het systeem moet bereiken.
Inferentievermogen om outputs te genereren: AI-systemen moeten in staat zijn om, op basis van de input die ze ontvangen, outputs te genereren zoals voorspellingen, inhoud, aanbevelingen of beslissingen.
De outputs kunnen fysieke of virtuele omgevingen beïnvloeden: De outputs van AI-systemen kunnen zowel fysieke objecten als virtuele omgevingen beïnvloeden.
Interactie met de omgeving: AI-systemen zijn niet passief, maar hebben een actieve invloed op de omgevingen waarin ze worden ingezet.

Agoria’s analyse:
De definitie van AI is een zeer breed en laat veel ruimte voor interpretatie . We stellen vast dat de richtsnoeren niet onmiddellijk zorgen voor meer duidelijkheid. De Europese Commissie gaat dieper in op de verschillende elementen, zonder ze duidelijk af te bakenen. Wat echter wel nuttig kan zijn voor bedrijven, is de analyse van de Commissie van verschillende ICT-technologieën.

Technologieën die als AI worden beschouwd

De AI Act erkent verschillende technologieën die als AI worden beschouwd, waaronder:

Machine learning: Inclusief benaderingen zoals supervised learning, unsupervised learning, self-supervised learning en reinforcement learning.
Deep learning: Een subset van machine learning die gebruik maakt van gelaagde architecturen (neurale netwerken).
Logica- en kennisgebaseerde benaderingen: Deze systemen leren van kennis, inclusief regels, feiten en relaties die door menselijke experts zijn gecodeerd. Ook gekend als ‘expert systems’.

Technologieën die niet als AI worden beschouwd

Sommige systemen vallen buiten de definitie van een AI-systeem in de AI Act, zoals:

Systemen voor het verbeteren van wiskundige optimalisatie: Deze systemen verbeteren de efficiëntie van optimalisatie-algoritmen.
Basisgegevensverwerkingssystemen: Systemen die taken uitvoeren op basis van handmatige invoer of regels, zonder enige vorm van leren, redeneren of modelleren.
Klassieke heuristische methode: Deze systemen gebruiken ervaring gebaseerde methoden om oplossingen te vinden zonder dat ze leren van gegevens.
Eenvoudige voorspellingssystemen: Systemen die werken op basis van statistische modellen, zoals het voorspellen van de gemiddelde temperatuur van de afgelopen week.

Agoria’s advies:
Conformiteit met de AI Act begint met een analyse over of de toepassing die u als bedrijf ontwikkelt of gebruikt al dan niet in het toepassingsgebied valt. We adviseren bedrijven om allereerst hun AI-toepassingen te inventariseren. Dit is tweeledig, en houdt in dat het bedrijf bepaalt welke AI-toepassingen het intern gebruikt, maar ook welke AI-toepassingen het aanbiedt aan klanten. Op basis van dit overzicht kan het bedrijf dan beginnen met een risicoanalyse, om te bepalen welke verplichtingen van de AI Act van toepassing zijn.

Wilt u meer weten over de AI Act en andere (juridische) aspecten van AI? Agoria organiseert op 26 maart 2025 een Masterclass 'AI Legal' om de plichten volgend uit de AI Act verder toe te lichten. Schrijf u hier in!