Energiecrisis

Om het hoofd te bieden aan de stijgende energieprijzen en de impact daarvan, is een allereerste maatregel om snel het laaghangende fruit te plukken wat energiebesparingen betreft. Wat dit concreet betekent, is natuurlijk zeer specifiek per bedrijf. Op onze webpagina 'Energie in eigen handen'  stellen we u een uitgebreid actieplan voor dat kan helpen om dit snel te realiseren.

Het vertrekpunt is het opbouwen van een beeld van uw situatie via een energieaudit. Let op: vanaf 1 januari 2023 worden meer bedrijven in Vlaanderen verplicht om zo'n audit uit te voeren. Controleer uw verplichtingen in het FAQ-item 'Ben ik verplicht om een energieaudit uit te voeren in Vlaanderen?'. Als u een energieaudit uitvoert en u hebt verplichtingen in Vlaanderen, dan zorgt u er best voor dat u daarmee ook rechtstreeks aan die verplichtingen kunt voldoen.

Daarnaast hebben we een hele resem van mogelijke maatregelen geïdentificeerd: 

• Energiebeheer: meten is weten 
  • Slim de temperatuur meten 
  • Sluimerverbruik reduceren 
  • Industriële processen monitoren 
• Kantoorgebouwen: overloop de verschillende gebouwtechnieken om te identificeren waar nog mogelijkheden zijn: 
  • HVAC 
  • Ramen, deuren en gevels 
  • Zonwering 
  • Verlichting 
  • Liften 
  • ICT 
• Industriële processen: 
  • Perslucht 
  • Warmteoptimalisatie in fabriekshallen 
  • Industriële warmte 
  • Elektrische aandrijvingen 

Neem de verschillende elementen door en laat u inspireren. Tegelijkertijd hebben we ook een aantal aanbieders uit het netwerk van Agoria geïdentificeerd die u kunnen bijstaan met meer technische expertise.

Hebt u nog vragen? Neem gerust contact op met Pierre Martens of Patrick Van den Bossche.

Agoria publiceert in de datawarehouse een overzicht van de evolutie van de verschillende parameters die het als bedrijf mogelijk maakt om uw eigen energie contract te benchmarken.  

Naar de datawarehouse 'Energieprijzen'.

• Tijdelijke werkloosheid energie 

De RVA heeft op 2 oktober 2022 de modaliteiten m.b.t. het bijzonder stelsel van tijdelijke werkloosheid om economische redenen voor energie-intensieve bedrijven op zijn website gepubliceerd. Tijdelijke werkloosheid "energie" kan worden toegepast van 1 oktober tot 31 december 2022. Lees meer.

• Tijdelijke verlaging accijnzen

De Federale regering heeft beslist om de accijnzen voor gas en electriciteit voor alle bedrijven te verlagen. Dit geldt voor de laagste consumptie schijven waarvoor de accijnsen tijdelijk voor november en december op het laagst mogelijk tarief gezet zullen worden. Dit zal in principe automatisch verrekend worden. 

• Betalingsuitstel van sociale bijdragen voor werkgevers:

De ministerraad heeft een voorontwerp van wet goedgekeurd dat de RSZ toelaat betalingstermijnen toe te kennen voor de bijdragen verschuldigd voor het derde en vierde kwartaal 2022 en voor het eerste kwartaal 2023, zonder toepassing van sancties. Lees meer.

De Vlaamse regering heeft een steunpakket voor de compensatie van de toegenomen energiekost klaar. Het steunpakket werd onderverdeeld in een tweedelige aanpak:

•  Een steunpakket voor gezonde ondernemingen ter compensatie van toegenomen energiekosten en de uitbreiding van de reeds bestaande overbruggingslening.
• Een impulsprogramma om de energietransitie van de Vlaamse ondernemingen te versnellen.

Lees meer.

De Brusselse regering heeft in het kader van haar begroting een steunpakket van ongeveer 120 miljoen euro ‘directie energiesteun’ voor energie-intensieve bedrijven vrijgemaakt. Momenteel wordt een derde partij aangezocht om dit proces te begeleiden. Over de details (analyse en toekenning van premies bij indiening van een dossier) zal binnenkort meer informatie volgen. Wij houden u via deze pagina op de hoogte van zodra deze info ter beschikking is. 

De Brusselse regering maakt hierbovenop extra budget vrij voor haar stelsel voor renovatiepremies en energietransformatie voor bedrijven. Meer info hierover kunt u raadplegen via de website van Hub.Brussels: https://1819.brussels/nl/blog/faq-energiecrisis  

Om bedrijven te steunen in de energiecrisis, heeft de Waalse regering een budget van 175 miljoen euro vrijgemaakt voor de financiering van rechtstreekse steun in het vierde kwartaal van 2022 en in het eerste kwartaal van 2023 als het tijdelijke kader wordt verlengd. 

Lees meer.

Zowel op federaal als op gewestelijk vlak kunnen ondernemingen financiële steun ontvangen voor energiebesparende investeringen.  Hierna sommen we de belangrijkste mogelijkheden op:

FEDERAAL 

De federale overheid geeft bedrijven een belastingvoordeel wanneer zij investeren in energiebesparing. Dit is een aftrek van de winst die tijdens de investeringsperiode is gemaakt. Om van deze maatregel te kunnen genieten, moeten deze investeringen opgenomen zijn in een bepaalde categorie. Bovendien moet er een attest bij de belastingaangifte worden gevoegd. Het zijn de gewesten die dit attest afleveren. 

Meer informatie vindt u hier.

Het Energietransitiefonds beoogt onderzoek en ontwikkeling op het vlak van energie aan te moedigen en te ondersteunen. Dit is specifiek bedoeld voor ondernemingen en organisaties voor uitvoering van onderzoek & ontwikkeling op het vlak van energie. De subsidie (via oproep) bedraagt min. € 100.000 en max. € 5 miljoen. 

Meer informatie vindt u hier.

VLAANDEREN 

Energiepremies. Voor ondernemingen en organisaties voor investeringen in energiebesparing en hernieuwbare energie. De grootte van de premie varieert naargelang van het type technologie. 

Meer informatie vindt u hier.

Opslag groene energie. Voor ondernemingen die investeren in een batterijopslagsysteem om het teveel aan groene stroom uit hernieuwbare energiebronnen (zoals zon en wind) op te slaan. De subsidie varieert per instrument. 

Meer informatie vindt u hier.

Eigenaars van installaties die elektriciteit produceren in het Vlaams Gewest op basis van hernieuwbare energiebronnen (wind, zon, biomassa,...) kunnen via het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA) een recht op groenestroomcertificaten (GSC) verkrijgen.  

Meer informatie vindt u hier.

Voor meer specifieke subsidies (elektro-intensieve ondernemingen, innovatie, ecologie, aardwarmte) of Europese steunmaatregelen verwijzen we naar de VLAIO subsidiedatabank. 

WALLONIË 

De Waalse regering maakt het ondernemers – van zelfstandigen tot kmo's – gemakkelijker om toegang te krijgen tot financiering via Sowalfin. Voor projecten in het kader van de ecologische transitie verleent de Sowalfin-groep financiële steun in de vorm van kapitaal, een waarborg of leningen in verschillende vormen. 

Raadpleeg de mogelijkheden.

De Waalse regering heeft Novallia ook de opdracht gegeven om de energietransitie van Waalse zko's en kmo's te bevorderen en te financieren. Het doel is om bedrijfsleiders te begeleiden bij hun inspanningen om de energie-efficiëntie van hun gebouwen of productieprocessen te verbeteren en om de productie van hernieuwbare energie in hun energieverbruik te integreren.

Daarnaast biedt Novallia verschillende formules aan om eco-innovatieve projecten van Waalse zko's en kmo's te financieren. 

Meer informatie vindt u hier.

BRUSSEL 

Op de website van Renolution Brussels, dat alle begeleidingsmaatregelen en premies centraliseert, vindt u een overzicht van de verschillende steunmaatregelen, zowel voor renovatie- als voor energiebesparingswerkzaamheden.

Neen, de Europese Commissie zet lidstaten wel aan om op vrijwillige basis het elektriciteit gebruik met 15% te verminderen ten opzichte van een referentieperiode.

Wel dienen lidstaten maatregelen te nemen om tijdens pieken van elektriciteitsgebruik deze verplicht met 5% te verminderen. Piekmomenten op de elektriciteitsmarkt zorgen immers voor een bijkomende vraag naar gas. Dit kader werd niet omgezet in België noch in de gewesten.  

De beperking van de opbrengsten van bepaalde elektriciteitsproductie alsook een solidariteitsbijdrage van de fossiele energiesector, zoals voorgesteld in de Europese richtlijn werd wel reeds omgezet in België. De opbrengst dient op lidstaat niveau gebruikt te worden om de stijgende kosten voor de finale energie gebruiker te verminderen.  Lees meer.

Vlaanderen wil de komende jaren verdere stappen zetten om de Vlaamse ondernemingen verder te laten investeren in de verbetering van hun energie-efficiëntie. Voor de niet energie-intensieve ondernemingen met een finaal energieverbruik tussen de 0,02 PJ en 0,1 PJ wordt een verstrenging van de wetgeving over energie-efficiëntie doorgevoerd. Deze nieuwe regelgeving treedt vanaf 1 april 2023 in werking. 

In welke mate u verplichtingen hebt om een energieaudit uit te voeren, maar ook welke te nemen geïdentificeerde maatregelen economisch rendabel zijn, hangt af van uw jaarlijks finaal energiegebruik. Dit kan berekend worden via deze handige tool. Onderstaande tabel geeft een beknopt overzicht van de toekomstige verplichtingen in Vlaanderen:

Meer details over de inhoud en de manier waarop aan deze verplichtingen voldaan kunnen worden, zijn terug te vinden op de verschillende links. Uiteraard staan onze experts ter beschikking om u verder te helpen. 

Wilt u meer weten? Neem gerust contact op met Heidi Van Waes en Patrick Van den Bossche.

Toepassingsgebied 

Het opmaken van een energieplan is verplicht voor alle vestigingen met een totaal finaal energieverbruik ≥ 0,1 PJ per jaar.   

Opmaak energieplan energie-intensieve vestigingen

Binnen de 9 maanden nadat uit het eerstvolgend ingediend integraal milieujaarverslag blijkt dat een vestiging een finaal energiegebruik ≥ 0,1 PJ heeft moet een energieplan worden opgemaakt.  

De geldigheidsduur van het energieplan bedraagt 4 jaar vanaf de datum waarop het VEKA het energieplan conform heeft verklaard. Minstens drie maanden vóór het verval van de geldigheidsduur bezorgt de exploitant aan het VEKA een aanvraag tot conformverklaring van een geactualiseerd energieplan. Naast de verplichte onderdelen omvat deze geactualiseerde versie eveneens: 

1. Een overzicht van de uitvoering van de maatregelen uit het vorige energieplan met vermelding van hun effecten op het vlak van energie- en CO2-besparing. 
2. Een lijst met eventuele wijzigingen aan het vorige energieplan. 

Een energieplan dat goedgekeurd is in het kader van een energiebeleidsovereenkomst, geldt als conform verklaard energieplan. 

Inhoud energieplan energie-intensieve vestigingen

• Energieplan
• Technische beschrijving van de vestiging
• Gemeten jaarlijks energieverbruik
• Coördinaten van de energiedeskundige
• De resultaten van een analyse van het specifieke energiegebruik van de vestigingen en de identificatie van maatregelen om dit te verminderen
• Oplijsting van de geïdentificeerde maatregelen met telkens:
  • Een technische beschrijving 
  • De investeringskosten 
  • De jaarlijkse exploitatiekosten 
  • De verwachte energiebesparing 
  • De jaarlijkse financiële opbrengst door de energiebesparing 
  • De terugverdientijd 
  • De interne rentevoet na belastingen 
• Een lijst van alle maatregelen die conform de analyse een interne rentevoet van minstens 13% na belastingen hebben 
• Een chronologisch stappenplan met timing tot implementatie van alle maatregelen met een interne rentevoet > 13%

De opmaak van een energieplan dient te gebeuren door een door het VEKA aanvaarde energiedeskundige. De energiedeskundige mag een werknemer van het bedrijf zijn, voor zover hij beschikt over de nodige technische en bedrijfseconomische kennis.  

De exploitant of een persoon die daartoe door de exploitant gemachtigd is, geeft de resultaten van het conform verklaarde energieplan in de webapplicatie in. 

Uitvoering maatregelen

Binnen de drie jaar na de conformverklaring van het energieplan voert de exploitant alle maatregelen met een interne rentevoet > 13% na belastingen, uit. De exploitant kan echter een gemotiveerd verzoek indienen bij VEKA om de termijn te verlengen en/of om vrijstelling te verkrijgen om een bepaalde maatregel uit te voeren. 

Meer weten? Contacteer gerust Heidi Van Waes of Patrick Van den Bossche.

Toepassingsgebied:  

Het uitvoeren van een energie-audit is verplicht voor alle vestigingen met een totaal finaal energiegebruik tussen 0,05 en 0,1 PJ per jaar en alle vestigingen van een onderneming, waarbij de vestiging in het Vlaams Gewest ligt en voldoet aan de criteria van een grote onderneming met een totaal finaal energiegebruik kleiner dan 0,1 PJ per jaar. 

Timing uitvoeren energieaudit onderneming: 

Uiterlijk op 1 april 2023 moet de exploitant beschikken over een geldige energieaudit. Bedrijven die pas na 1 april 2023 aan de criteria voldoen, moeten binnen de 6 maanden aan deze verplichtingen voldoen. 

De geldigheidsduur van de energieaudit bedraagt 4 jaar vanaf de datum waarop de energieaudit werd ingevoerd in de webapplicatie. Vóór het verval van de geldigheidsduur moet de exploitant deze energieaudit actualiseren en opnieuw opladen in de webapplicatie. Naast de verplichte onderdelen omvat de geactualiseerde versie eveneens: 

1. Een overzicht van de uitvoering van de maatregelen uit het vorige energieplan met vermelding van hun effecten op het vlak van energie- en CO2-besparing. 
2. Een lijst met eventuele wijzigingen aan het vorige energieplan. 

Inhoud energieaudit onderneming:  

De energieaudit moet minstens volgende elementen bevatten: 

• Een technische beschrijving van de vestiging 
• Het gemeten jaarlijks energie gebruik 
• De naam en het adres van energiedeskundige(n) die betrokken is of zijn bij het opstellen van de energieaudit 
• De resultaten van een analyse van de verdeling van het gemeten jaarlijks energiegebruik over de verschillende energiegebruikers binnen de vestiging en de identificatie van mogelijke maatregelen om dit energiegebruik te verminderen 
• Een oplijsting van alle geïdentificeerde maatregelen met voor elk van de maatregelen: 
  • Een technische beschrijving 
  • De investeringskosten 
  • De jaarlijkse exploitatiekosten 
  • De verwachte energiebesparing 
  • De jaarlijkse financiële opbrengst door energiebesparing 
  • De terugverdientijd 
  • De interne rentevoet na belastingen 
• Een lijst van alle maatregelen met een interne rentevoet van minstens 13% na belastingen 
• Een chronologisch stappenplan met timing tot implementatie van alle geïdentificeerde maatregelen met een rentevoet van 13% na belastingen 

De energieaudit dient uitgevoerd te worden door een door het VEKA aanvaarde energiedeskundige. De energiedeskundige mag een werknemer van het bedrijf zijn, voor zover hij beschikt over de nodige technische en bedrijfseconomische kennis.  

Het VEKA zal voor de opmaak van de energieaudit een sjabloon ter beschikking stellen. 

Uitvoeren maatregelen: 

Binnen de drie jaar na indiening van de energieaudit voert de exploitant alle maatregelen uit met een interne rentevoet > 13% na belastingen. De exploitant kan echter een gemotiveerd verzoek indienen bij VEKA om de termijn te verlengen en/of vrijstelling te verkrijgen om een bepaalde maatregel uit te voeren. In het verzoek toont de exploitant met gegronde economische of financiële redenen aan dat de voormelde termijn niet kan gehaald worden of dat de interne rentevoet lager geworden is dan de interne rentevoet van 13%.

Meer weten? Contacteer gerust Heidi Van Waes of Patrick Van den Bossche.

Toepassingsgebied: 

Het opmaken van een energiebalans is verplicht voor alle vestigingen met een totaal finaal energieverbruik tussen 0,02 en 0,05 PJ per jaar, als die vestigingen voldoen aan de definitie van een kmo.

Timing opmaak energiebalans onderneming: 

Uiterlijk op 1 april 2023 moet de exploitant beschikken over een energiebalans onderneming.  Vestigingen die pas na 1 april 2023 voldoen aan de criteria, voldoen binnen de 6 maanden aan deze verplichtingen. Deze energiebalans dient opgeladen te worden in een webapplicatie van het VEKA. 

De geldigheidsduur van de energiebalans bedraagt 4 jaar vanaf de datum waarop de energiebalans is ingediend in de webapplicatie. Vóór het verval van de geldigheidsduur moet de exploitant deze energiebalans actualiseren en opnieuw opladen in de webapplicatie. Naast de verplichte onderdelen omvat de geactualiseerde versie eveneens: 

1. Een overzicht van de uitvoering van de no-regret maatregelen met een vermelding van hun effecten op het vlak van energie- en CO2-besparing. 
2. Een geactualiseerd uitvoeringsplan rekening houdend met de geactualiseerde lijst van no-regret-maatregelen. 

Inhoud energiebalans onderneming: 

Deze energiebalans omvat: 

1. Een overzicht van het energieverbruiksprofiel en in elk geval een overzicht van de verschillende energievectoren, de elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen en de belastingsprofielen elektriciteit. 
2. Een inventaris van alle energiestromen in een bepaald jaar binnen het bedrijf. 
3. Een beoordeling van de lijst met no-regretmaatregelen die van toepassing zijn op de betrokken vestiging, inclusief uitvoeringsplan. 

De energiebalans wordt opgemaakt door de exploitant of door een persoon die daartoe door de exploitant gemachtigd is en die zich registreert in de webapplicatie. De energiebalans en de beoordeling van de no-regretmaatregelenlijst worden ingegeven in de webapplicatie. 

Het VEKA zal voor de opmaak van de energiebalans een sjabloon ter beschikking stellen. 

Uitvoeren maatregelen: 

Binnen de vier jaar voert de exploitant alle no-regretmaatregelen uit die voorkomen op de no-regretmaatregelenlijst voor hun sector die het VEKA ter beschikking stelt en die op die exploitant van toepassing zijn. De exploitant kan echter een gemotiveerd verzoek indienen bij VEKA om de termijn te verlengen en/of om vrijstelling te verkrijgen om een bepaalde maatregel uit te voeren. Uiterlijk op 27 maart 2027 en vervolgens om de vier jaar dient gerapporteerd te worden over de uitgevoerde no-regretmaatregelen.  

Opmerking: de no-regretmaatregelen per (sub)sector zullen uiterlijk op 31 oktober 2022 door VEKA opgesteld worden. 

Meer weten? Contacteer gerust Heidi Van Waes of Patrick Van den Bossche.