“Tech centraal in nieuwe onderhandelingen tussen de EU en Amerika” | Agoria

“Tech centraal in nieuwe onderhandelingen tussen de EU en Amerika”

Afbeelding
KVBL
Gepubliceerd op 24/09/21 door Kevin Verbelen
Wie herinnert zich nog de gezangen van ngo’s en vakbonden in Bluepoint, het hoofdkwartier van Agoria, tegen de onderhandelingen over een Trans-Atlantisch Handels- en Investeringspartnerschap tussen de EU en de VS, het zogenoemde en verfoeide TTIP? Weinigen zullen toen in die vergaderzaal gedacht hebben dat een paar jaar – en één specifieke president – later de VS illegale tarieven op Europese staal- en aluminiumproducten zouden opleggen.

 Ook wederzijdse inreisverboden, die ondanks de hoge vaccinatiegraden en de beschikbaarheid van vaccinatiecertificaten in de EU en de in de VS, pas vroeg in november zullen worden gelicht, fnuiken de trans-Atlantische handel. De oprichting van een Trade & Technology Council (TTC) tussen de EU en de VS is dan ook een lichtpunt in een verder precaire bilaterale relatie.

Eerst alle misverstanden verhelpen

Maar we moeten misverstanden vermijden. De handels- en technologieraad (TTC) is totaal verschillend van TTIP. TTIP was een onderhandeling over een allesomvattend vrijhandelsakkoord. De TTC is veel minder ambitieus en ook “open ended”, wat betekent dat er geen tijdsdruk noch een echt mandaat is met vooropgestelde resultaten. De TTC is bedoeld om een georganiseerd overleg tussen de Amerikaanse overheid en de Europese Commissie over internationale handel, economie, mededinging en technologie toe te laten. Tien werkgroepen, bestaande uit gespecialiseerde ambtenaren, zullen informatie uitwisselen over nog te ontwikkelen internationale technologienormen, zoals over artificiële intelligentie (AI) en het Internet of Things (IoT). Andere werkgroepen zullen nagaan waar er beter kan worden samengewerkt inzake klimaat en groene technologie, halfgeleiders, gegevensbeheer en internetplatformen, exportcontrole en ICT-veiligheid, maar ook de uitwisseling van informatie over internationale investeringen vanuit een veiligheidsperspectief en het misbruik van technologie in het licht van mensenrechtenschendingen.
De eerste vergadering gaat door op 29 september 2021 in Pittsburgh, Pennsylvania, onder leiding van Secretary of State, Anthony Blinken, Secretary of Commerce, Gina Raimondo, United States Trade Representative, Katherine Tai, vice-voorzitter van de Europese Commissie en Europees Commissaris voor handel, Valdis Dombrovskis en vice-voorzitter van de Europese Commissie en Commissaris voor mededinging, Margrethe Vestager.

Economische realiteit als leidraad 

De nieuwe, en vooral constructieve, onderhandelingsagenda tussen de EU en de VS is een goede zaak. Wanneer beide partners met getrokken messen tegenover elkaar staan, komt geen van beide daar beter uit. De feiten spreken voor zich. De EU en de VS hebben de grootste onderlinge handels- en investeringsrelatie en genieten de meest geïntegreerde economische relatie ter wereld. In 2019, het jaar voor de pandemie, verhandelden beide partners onderling maar liefst 2,85 miljard euro ofwel 3,36 miljard dollar aan goederen en diensten per dag! Het totaal bedrag investeringen van EU-bedrijven in de Amerikaanse economie bedraagt 2 161.5 miljard euro tegenover 2 003.1 miljard euro van Amerikaanse ondernemingen in de Europese Unie. Een dergelijke economische relatie verdient een nauw en intensief proces van overleg.

Nieuwe wereld

Hoewel de bovenstaande cijfers boekdelen spreken, moeten wij ook vaststellen dat de wereldhandel vandaag niet deze is van de jaren ‘80 of ‘90 van de vorige eeuw. Ze is zelfs anders dan anderhalf jaar geleden. Alle sectoren, of het nu om de primaire, de secundaire of de tertiaire sector gaat; allen digitaliseren en verduurzamen ze. Het belang van een digitaal vaardige werkbevolking kan daarom niet onderschat worden. Tegelijk is de mondiale concurrentie, met China als belangrijkste economische actor naast de VS en de EU, erg snel en intensief toegenomen. 
We mogen niet blind zijn voor de realiteit. Wij kunnen niet naïef zijn over de soms oneerlijke concurrentie. Daarom zijn bijkomende beveiligings- en voorzorgsmaatregelen nodig om de eigen economie te beschermen. Maar dat mag niet leiden tot een op zichzelf terugplooiende EU die vooral gefocust is op het zien dat het alles zelf doet en voorziet. Dat gaat niet. Neem het voorbeeld van de halfgeleiders of de batterijen: die grondstoffen zitten niet in onze grond. Wij hebben het buitenland dus steeds nodig. Dat doen wij door afspraken te maken over handel en mededinging en door de principes van de rechtstaat te respecteren en af te dwingen. Zij die zich op die principes inschrijven, moeten, ongeacht de herkomst, kunnen deelnemen in de Europese en trans-Atlantische handel.

Juiste prioriteiten voor de TTC

Om alle bovenstaande redenen heeft Agoria, via haar regionale, federale, Europese en zelfs internationale netwerk, de voorbije maanden hard ingezet op het aangeven van de echte prioriteiten voor de TTC. Wij zullen ook in de volgende maanden en jaren blijven inzetten op het duiden van die prioriteiten. 

Zo geloven wij dat een oplossing voor het in de EU onwettig verklaarde Privacy Shield snel dient gevonden te worden, maar dat – nog belangrijker – verder moet gezocht worden naar gemeenschappelijke principes voor het beheer van persoonsgegevens. Nu de eerste Europese gegevensruimte voor gezondheid in de EU is voorgesteld, kan een diepgaandere, trans-Atlantische dialoog leiden tot het beter bevechten van toekomstige pandemieën. Ook op multilateraal niveau dienen de bestaande instellingen versterkt te worden zodat één regel voor de wereldhandel vele bilaterale regeltjes kan vervangen. Dit is essentieel voor kmo’s, niet in het minst deze die in de digitale sectoren actief zijn. 

Om de trans-Atlantische handel te ondersteunen dient een technische dialoog tot stand te komen dat moet toelaten cyberveiligheidscertificaten wederzijds te erkennen, conformiteitscontroles op elkaar af te stemmen en internationale normen te ontwikkelen, zoals bijvoorbeeld over e-etikettering of technologieplatformen. De EU Green Deal en de Amerikaanse Green New Deal tonen aan dat er een opportuniteit is om, over de Atlantische Oceaan heen, de vruchten te plukken van een geëngageerde economische integratie inzake circulaire economie en het uitwerken van groene normen die onmiddellijk in de VS en de EU van toepassing zijn. De beperkte productiecapaciteit van halfgeleiders, waar zowel de EU als de VS een duurzame oplossing voor zoeken, kan sneller en op lange termijn opgelost worden als Amerikanen en Europeanen de krachten bundelen via gezamenlijke investerings- en onderzoeksprogramma’s alsook overheidsfinanciering voorzien om de pure productiecapaciteit van beide blokken te versterken. 

Positief, maar andere prioriteiten niet uit het oog verliezen

Na jaren van bitterheid en cynisme biedt de creatie van de TTC échte opportuniteiten voor de technologische sector in België. Toch moet vastgesteld worden dat de zogenoemde “section 232”-tarieven op Europese staal- en aluminiumproducten nog steeds niet zijn uitgedoofd of dat de oplossing inzake Airbus en Boeing enkel een voorlopige oplossing kent. De druk die in de defensie- en veiligheidssector is ontstaan door de aankondiging van de nauwere samenwerking tussen de VS, het VK en Australië, buiten het kader van de NAVO om, is bovendien bijzonder ongelukkig en een echte wake-up call voor Europa dat “America first” zeker nog niet helemaal verdwenen is. We mogen ons dus niet alleen blindstaren op de activiteiten van de TTC. Er zijn zaken buiten het kader van de TTC om die minstens evenveel onze aandacht verdienen. 

Was dit artikel nuttig?