Wat is Big Science-infrastructuur en waartoe dient ze? (deel 1/5) | Agoria

Wat is Big Science-infrastructuur en waartoe dient ze? (deel 1/5)

Afbeelding
Gepubliceerd op 19/04/21 door Christian Dierick
Europa heeft al enkele honderden miljarden euro besteed aan technologie en gebouwen voor grote, complexe onderzoeksinfrastructuren. Iedereen kent bijvoorbeeld de ondergrondse deeltjesversnellers van het CERN in Genève. En die investeringen gaan nog door: alleen al tussen 2020 en 2025 is in de EU zowat 35 miljard euro aan investeringen gepland in uitbreiding, herstellingen, nieuwe gebouwen, proceslijnen, toestellen, instrumenten, robotica, machines, etc. om aan 'Big Science' te doen. Maar waarover gaat 'Big Science' precies?

In de wetenschappen wordt meestal baanbrekend werk verricht door vaak individuele, sterke wetenschappers, die theorieën opstellen of fenomenen voorspellen vanuit een bepaalde theorie.

Typisch gaat het om latere nobelprijswinnaars, die soms pas jaren later worden erkend, wanneer hun theorie blijkt te kloppen met testen uitgevoerd in gigantische Big Science-experimenten, die enkel mogelijk kunnen worden gemaakt door internationale samenwerking en financiering.

Want het technisch bewijzen of praktisch toepassen van een bepaalde theorie kan zeer lastig zijn. Hoe ga je bv. de fusiereacties van de zon als ultieme energiebron nabootsen in een praktisch werkbare kernfusie-machine op aarde? Of hoe meet (en weet) je dat twee zwarte gaten in het heelal in enkele seconden kunnen samensmelten?  

Decennia nà zijn overlijden ligt Einstein vandaag aan de oorsprong van de geplande “EINSTEIN TELESCOPE” (ET), voor het meten van zwaartekrachtgolven uit de ruimte. ET zal het mogelijk maken om de relativiteitstheorie (ruimte-tijds-kromming) te testen, zwarte gaten en neutronensterren te bestuderen of in de tijd terug te keren tot nét na de Big Bang, het begin van het heelal. 

Afbeelding

by courtesy www.einsteintelescope.nl, Marco Kraan, Nikhef

Of denk aan Hans Bethe, die voor het eerst de proton-proton reacties van de zon beschreef, de reacties waarbij door kernfusie enorme hoeveelheden energie vrijkomen. De ontdekking van Bethe ligt vandaag aan de oorsprong van de eerste netto-energie producerende kernfusiereactor ter wereld, ITER, momenteel in aanbouw in Frankrijk.

Afbeelding

by courtesy ITER.org

Of denk aan Victor Hess, die de kosmische straling ontdekte. Die straling, die op de atmosfeer inwerkt in functie van het wisselende zonnemagnetisme, blijkt één van de astrofysische krachten te zijn achter wolkenvorming en hiermee samenhangend klimaatveranderingen op aarde.

In het “CLOUD”-experiment in het CERN in Genève werd vb. die link tussen kosmische straling en wolkenvorming proefondervindelijk bevestigd in een labo-omgeving. Dat heeft dan ook bijgedragen tot een beter inzicht in één van de complexe werkingsmechanismen van het klimaat op aarde.   

Afbeelding

by courtesy CERN

Agoria bundelt via een nieuw platform “Big Science Belgium” de Belgische technologie-leveranciers die al actief zijn op de typische markten van Big Science, of die technologie in huis hebben met een toegevoegde waarde voor de technologie-aankopers van die grote onderzoeksinfrastructuren.
Doel van dit “broker platform” is om onze bedrijven en die technologie-aankopers met elkaar in contact te brengen langs elektronische weg, maar ook via fysieke busines development activiteiten, missies etc.   

In enkele volgende blogs gaan we dieper in op typische technologische uitdagingen die bij de bouw van Big Science-infrastructuur komen kijken, op typische technologieën die hierbij nodig zijn, en op business opportuniteiten die projecten zoals ITER of Einstein Telescope met zich meebrengen. 

Christian Dierick,
Big Science Belgium coordinator
Christian.dierick@agoria.be

Was dit artikel nuttig?