Europese Commissie publiceert omvangrijk pakket van maatregelen om klimaattransitie te versnellen | Agoria

Europese Commissie publiceert omvangrijk pakket van maatregelen om klimaattransitie te versnellen

Afbeelding
Gepubliceerd op 15/07/21 door Nele Laus
Woensdag 14 juli heeft de Europese Commissie een omvangrijk pakket van maatregelen gepubliceerd om de transitie naar klimaatneutraliteit in Europa te versnellen, met als doelstelling om de broeikasgasemissies met 55% te verlagen tegen 2030. Dit uiteraard tegen de achtergrond om tegen 2050 het eerste klimaatneutrale continent te worden. Dit pakket omvat zowel belangrijke verscherpingen, aanpassingen als volledige herzieningen van diverse richtlijnen, maar anderzijds ook nieuwe wetgevende initiatieven.

Wat zit er in dit pakket?

In het totaal zijn er 17 verschillende initiatieven voorzien in dit pakket gaande van verstrengingen of uitbreidingen van bestaande doelstellingen over herzieningen, het volledige herschrijven van bestaande richtlijnen tot het compleet nieuwe aanvullende wetgevende voorstellen. Het onderstaand schema geeft een goed overzicht van de verschillende maatregelen en een compleet gedetailleerd overzicht is terug te vinden op de website van de Europese Commissie. (Werk maken van de Europese Green Deal | Europese Commissie (europa.eu)). 

 

Afbeelding

 

De verschillende voorgestelde initiatieven, meer dan 3.000 pagina’s, zullen nu door zowel het Europees Parlement en de Europese raad besproken en aangepast worden over de komen 1,5 tot 2 jaar om uiteindelijk als bindende wetgeving gepubliceerd te worden. Agoria zal de verschillende voorstellen in de lopende weken grondig evalueren zodat we deze verder vorm kunnen geven in het regelgevend traject dat nu opstart. In dit artikel geven we een kort overzicht van een aantal belangrijke aanpassingen.

Herziening van de richtlijn emissiehandel

De EU-regeling voor de handel in emissierechten (ETS - richtlijn 2021/0211 – link) zet een prijs op koolstof en verlaagt elk jaar het emissieplafond van energie-intensieve sectoren met betrekking tot gratis emissierechten. In de afgelopen 16 jaar heeft de regeling de emissies van de elektriciteitsopwekking en de energie-intensieve industrieën met 42,8% doen dalen in Europa. De Europese Commissie stelt voor het emissieplafond te verlagen en het jaarlijkse dalingspercentage op te trekken. Daarnaast voorziet het voorstel ook wijzigingen in het kader van de bescherming tegen koolstof lekkage (carbon leakage) voor energie-intensieve sectoren, deels omdat voor bepaalde producten een voorstel van carbon border adjustment. 

De Commissie stelt ook voor de gratis emissierechten voor de luchtvaart geleidelijk af te schaffen (richtlijn 2021/0207) en op één lijn te brengen met het mondiale Carbon Offsetting and Reduction Scheme for International Aviation (CORSIA – beslissing 2021/0204), en de emissies van de scheepvaart voor het eerst op te nemen in de EU-ETS (tegen 2026). 

Om het gebrek aan emissiereducties in het wegvervoer en in gebouwen aan te pakken, wordt een afzonderlijk nieuw systeem voor de handel in emissierechten opgezet voor de brandstofdistributie voor het wegvervoer en voor gebouwen. Dit zou tegen 2025 gebeuren. De Commissie stelt ook voor om de omvang van de innovatie- en moderniseringsfondsen te vergroten.

Carbon border adjustment mechanisme (verordening 2021/0214)

Dit is een nieuw wetgevend voorstel, dat voor bepaalde producten een mechanisme voorziet om het verschil in CO2 kostprijs bij de invoer van deze producten aan te passen en daardoor de risico’s op zogenaamde ‘koolstof lekkage’ te verminderen. De producten die voorzien worden in dit initiatief zijn cement, elektriciteit, meststoffen, staal en aluminium, waarbij deels ook voorgesteld wordt om bepaalde halffabrikaten hieronder op te nemen via een uitgebreide lijst van douane codes. Vertrekpunt is dat bedrijven die in Europa deze producten maken een hogere CO2 kost hebben door de hogere klimaatambities. De voorziening van de bescherming tegen ‘koolstof lekkage’ binnen de ETS richtlijn, geeft volgens de Europese Commissie geen aanzet voor landen buiten de EU om ook hun CO2-emissies te doen dalen. Door dit complexe systeem voor een aantal belangrijke producten in te voeren, hoopt de Europese Commissie om ook druk te zetten op buitenlandse producenten om te bewegen naar klimaatneutraliteit en tegelijk een gelijk speelveld voor de koolstof intensieve industrie te creëren. Daarom voorziet de Europese Commissie in de ETS richtlijn voor de sectoren met producten die vallen onder deze verordening andere compensatie mechanismen.

Energie taxatie richtlijn (richtlijn 2021/0213)

Deze richtlijn bepaalt de minimum niveau’s van taxatie op energie vectoren en elektriciteit inclusief regels voor uitzonderingen en reductie van taxatie. Deze richtlijn is sinds 2003 niet meer aangepast en werd in België ingebed in de programmawet van 27/12/2004. Doelstelling van deze herziening is de nodige prijssignalen te gebruiken om de energie transitie te faciliteren, maar een belangrijke politieke discussie zal vermoedelijk zijn of deze herziening met unanimiteit of eerder met gekwalificeerde gekwalificeerde meerderheid aangenomen dient te worden. 

Richtlijn hernieuwbare energie (richtlijn 2021/0218)

Deze herziening voorziet een stijging van de doelstelling voor het gebruik van hernieuwbare energie naar 40%. Voor een aantal gebruikers worden specifieke doelstellingen vastgelegd voor de integratie van hernieuwbare energie, zoals voor overheidsgebouwen, verwarming en koeling en voor de industrie. Daarnaast worden ook talrijke maatregelen voorzien om het gebruik van PPA’s, vooral naar KMO’s te versnellen, maar ook duidelijke definities te ontwikkelen rond ‘groene waterstof’, 

Energie efficiëntie richtlijn (richtlijn 2021/0204)

Deze richtlijn is een grondige herziening van de bestaande richtlijn en bepaalt een ambitie om een verhoging van de energie-efficiëntie van 9% te verkrijgen in Europa tegen 2030 ten opzichte van 2020. Hierbij dient elke lidstaat een eigen nationale doelstelling te ontwikkelen. Een belangrijk element is dat overheden verplicht worden om te komen tot een renovatiegraad van 3% per jaar van hun overheidsgebouwen.

Decarbonisatie van transport

De Europese Commissie heeft ook de verordening van de CO2 uitstoot van wagens versterkt (2021/0197), met een verlaging van 55% in 2030 en 100% in 2035 ten opzichte van 2021. Dit betekent dat alle wagens vanaf 2035 klimaatneutraal zijn. Hieraan gekoppeld is een herziening van de verordening rond de uitrol van een alternatieve brandstof infrastructuur (verordening 2021/0223) met onder andere een doelstelling om oplaadinfrastructuur te voorzien elke 60 km voor opladen van elektrische voertuigen en elke 150 km voor waterstof rond belangrijke wegen.
Daarnaast is er uiteraard een herziening van de verordening van de verdeling van de doelstellingen voor de lidstaten (verordening 2021/0200) voorziet in het licht van deze versnelde transitie. Voor België betekent dit een verhoging van de doelstelling voor niet-ETS sectoren van 35% naar 47% ten opzichte van 2005. 

Agoria zal dit omvangrijke voorstel uiteraard verder van dichtbij opvolgen.

 

Achtergrond

Lees ook: eerste persreactie van Agoria

Was dit artikel nuttig?