VAL-I-PAC krijgt nieuwe erkenning: welke zijn de belangrijkste wijzigingen? | Agoria

VAL-I-PAC krijgt nieuwe erkenning: welke zijn de belangrijkste wijzigingen?

Gepubliceerd op 05/04/17 door Dries Vanneste
Het beheer van bedrijfsmatig verpakkingsafval wordt in België sinds 1997 vastgelegd in een Samenwerkingsakkoord tussen de 3 gewesten. Dit akkoord legt verschillende verplichtingen op aan bedrijven die verpakkingen op de Belgische markt brengen.

De voornaamste verplichtingen zijn:

  • de terugnameplicht,
  • de informatieplicht,
  • het opstellen van een preventieplan  met concrete voorstellen om het verpakkingsafval en de schadelijkheid ervan te verminderen.

Concreet mikken de verplichtingen op het behalen van een recyclagecijfer (80%) en een percentage nuttige toepassing (85%) van op de markt gebrachte goederen.

Bedrijven kunnen zelfstandig de terugnameplicht vervullen of aansluiten bij een beheerorganisme, met name VAL-I-PAC. VAL-I-PAC verleent vandaag diensten aan bijna 7.000 Belgische bedrijven waarvan 460 lidbedrijven van Agoria. Overeenkomstig de wetgeving diende VAL-I-PAC vorig jaar een nieuwe erkenningsaanvraag in bij de Interregionale Verpakkingscommissie (IVC) en kreeg op 1 december 2016 zijn nieuwe erkenning die geldt voor de komende 5 jaar (2017-2021).

Wat verandert er voor de aangesloten leden van Agoria? Welke nieuwigheden moeten vermeld worden?

Volgende activiteiten van VAL-I-PAC blijven behouden: 

  • De “core business” van VAL-I-PAC is nog steeds het behalen van de recyclagedoelstellingen (80%) voor bedrijfsmatig verpakkingsafval. Per individuele stroom is dit een doelstelling van 60% voor karton, 30% voor het plastic afval, 15% hout en 50% metalen. In 2015 verzekerde VAL-I-PAC een recyclage van 86% van bedrijfsmatig verpakkingsafval, waarvan 100% van het karton, 56% van het plastic afval, 77% hout en 83% metalen. 
  • Met het oog op het stimuleren van selectieve inzameling van verpakkingsafval, voorziet VAL-I-PAC nog steeds een systeem van financiële incentives (de zogenaamde forfaits) aan ontpakkers die inspanningen leveren op het vlak van selectieve inzameling. 

Naast deze twee basisprincipes is er een reeks nieuwe elementen opgenomen in de nieuwe erkenning. Dit zijn de voornaamste nieuwigheden: 

1. Wijziging van de container- en recyclageforfaits en uitbreiding startpremie naar alle verpakkingsafval 

De premies van VAL-I-PAC belonen bedrijven die bedrijfsmatig verpakkingsafval selectief inzamelen. Er zijn drie soorten premies: a) het recyclageforfait voor het selectief inzamelen van hout en kunststof, b) het containerforfait: selectieve containers voor bedrijfsmatig verpakkingsafval en het zakforfait voor selectieve inzameling van bedrijfsmatig verpakkingsafval uit kunststof en EPS , c) een éénmalige startpremie van 100 euro voor bedrijven die starten met selectieve inzameling van papier/karton via een rolcontainer.

De belangrijkste wijzigingen met betrekking tot de forfaits en startpremie zijn:

Containerforfaits (€/jaar) 

Type container

2012-2016

2017-2021

Afzet container

100

80

Grote rolcontainer

80

60

Kleine rolcontainer

60

60

 

Recyclageforfaits (€/ton) 

Materiaal

2012-2016

2017-2021

Kunststof

35

30

Spanbanden (PET of PP)

35

50

Hout

10

10


Eénmalige startpremie

De startpremie van € 100 die al bestond voor bedrijven die starten met de selectieve inzameling van papier en karton via een rolcontainer wordt uitgebreid naar de selectieve inzameling van alle verpakkingsafval bij bedrijven (plastic, hout, …) en wordt ook onafhankelijk van welk type container wordt geplaatst.

2. Wijziging bepalingen retroactiviteit

De bepalingen inzake retroactieve aansluiting worden aangepast. Mits de betaling van een jaarlijkse forfaitaire bijdrage garandeert VAL-I-PAC dat een bedrijf retroactief in orde is met de wetgeving en dit tot 5 jaar terug en ongeacht de hoeveelheid verpakking die als bedrijf op de markt gebracht wordt. De jaarlijkse bijdrage wordt vastgelegd op 50 euro (dus een totaalbedrag van 250 euro voor de voorbije 5 jaar).

Vanaf het kalenderjaar 2019 wordt deze forfaitaire jaarlijkse bijdrage echter verhoogd tot 250 euro voor bedrijven die in het jaar van aansluiting verpakkingsverantwoordelijke zijn voor meer 50 ton éénmalige verpakkingen en tot 100 euro voor bedrijven die in het jaar van aansluiting verpakkingsverantwoordelijke zijn voor maximum 50 ton éénmalige verpakkingen.

3. Nieuwe initiatieven voor de inzameling van kunststofafval

De jongste jaren boekten Belgische ondernemingen een opmerkelijke vooruitgang op het vlak van recyclage van kunststofafval: 18 jaar geleden werd slechts 28% van de kunststofverpakkingen bij bedrijven gerecycleerd, vandaag zitten we aan 56%.

Dit cijfer lijkt volgens VAL-I-PAC sinds enkele jaren te stagneren. Daarom zijn er enkele projecten in testfase om extra stromen kunststofafval selectief in te zamelen en richting recyclage te sturen, zoals bijvoorbeeld harde kunststoffen, EPS of folies.

4. Administratieve vereenvoudiging voor bestaande klanten

De declaratiemethode op basis van omzetcijfers (en niet op basis van tonnage) was tot voordien enkel van toepassing voor bedrijven waarvan de hoeveelheid verpakkingsafval minder dan 5 ton bedroeg. De drempel stijgt tot 10 ton per jaar: bijna de helft van de bedrijven aangesloten bij VAL-I-PAC komt nu in aanmerking om deze vereenvoudigde methode te gebruiken.

5. Uitbreiding activiteiten van VAL-I-PAC

  • Zicht op de materiaalstromen in plaats van verpakkingsstromen

De overheid wil de reikwijdte van de rapportering door afvalophalers uitbreiden naar materiaalstromen: dit betreft dus het monitoren van bedrijfsmatige afvalstromen en niet enkel de stromen van verpakkingsafval. De concrete invulling van deze activiteit moet nog verder gedefinieerd worden. Deze rapportage zal geen invloed hebben op de bijdrage die Agoria-leden die aangesloten zijn bij VAL-I-PAC, moeten betalen.

  • Zicht op de evolutie van het aantal bedrijven die afval sorteren

VAL-I-PAC zal ook jaarlijks een rapport moeten maken van de graad van selectieve inzameling per sector en per gewest.

  • Preventie

Ten slotte is in de nieuwe erkenning ook opgenomen dat VAL-I-PAC acties moet ondernemen naar bedrijven toe met de bedoeling de preventie, het gebruik van duurzame verpakkingen en het hergebruik van verpakkingen te stimuleren. De concrete invulling hiervan moet nog verder gedefinieerd worden.

Was dit artikel nuttig?