'Slechts 3 ondernemingen op 10 halen voordeel uit data': Cegeka-CEO Stijn Bijnens en VP Data Solutions Kristel Demotte delen hun visie op de toekomst van data en AI | Agoria

'Slechts 3 ondernemingen op 10 halen voordeel uit data': Cegeka-CEO Stijn Bijnens en VP Data Solutions Kristel Demotte delen hun visie op de toekomst van data en AI

Afbeelding
Gepubliceerd op 18/12/20
Het gebruik van data wordt als hét nieuwe asset beschouwd in de bedrijfswereld. Maar hoe kun je als bedrijf met data en AI aan de slag? En wat kan de overheid doen om de innovatie te versnellen? We vroegen het aan Stijn Bijnens en Kristel Demotte, CEO en kersvers Vice President Data Solutions van IT-reus Cegeka.

In het federaal regeerakkoord is er sprake van een datastrategie voor ons land. Hoe moet die er volgens u uitzien? 

Stijn Bijnens, CEO van Cegeka: “Ik ben blij met de stappen die we in België sinds 2015 gezet hebben. Het belang van data krijgt steeds meer weerklank, en er zijn mooie open data overheidsprojecten zoals tax-on-web gerealiseerd. Een datastrategie is een volgende stap in de goede richting.

De rol van de overheid is in de eerste plaats data beschikbaar en toegankelijk maken. Ze mag data niet als ‘het nieuwe goud’ beschouwen, zoals dat in de bedrijfswereld het geval is. Met andere woorden: het doel mag niet zijn om zelf data te bezitten, wel om bedrijven te helpen om data te benutten.

Want vandaag stranden nog te veel dataprojecten in de bedrijfswereld op ‘data ownership’: discussies over wie data bezit, en wat ze ermee mogen doen. Die valkuil moeten we in de toekomst proberen te omzeilen. Daarom geloof ik dat de overheid haar strategie moet bouwen op het ‘FAIR data’-principe: findable, accessible, interoperable, usable. Dat principe geldt ook in de academische wereld als richtlijn om met data om te springen. Ik zie voor de overheid een rol als verkeerswisselaar weggelegd: facilitator en moderator van datastromen.

Afbeelding

"De overheid moet datastromen faciliteren zoals een verkeerwisselaar. Ze mag data niet als ‘het nieuwe goud’ beschouwen."

Stijn Bijnens, CEO, Cegeka

De Vlaamse overheid stelt dan weer een datanutsbedrijf voor, naar analogie met de oprichting van Telenet. Een goed idee? 

Stijn Bijnens: “Ik ben voorstander van het idee. Zo’n datanutsbedrijf kan als hefboom dienen om data beschikbaar te maken voor de private markt. Het wordt belangrijk om in te spelen op de dynamiek en de noden van de markt, en de privébedrijven te betrekken in het ecosysteem. Je kunt data niet consolideren in één bedrijf. Niemand zit te wachten op een log organisme dat zelf alle data opslaat. ‘Data stewardship’, daarentegen, waarbij de overheid bepaalde datastromen van deeldomeinen als mobiliteit of gezondheidszorg beschikbaar maakt, kan wél een grote meerwaarde creëren voor de bedrijfswereld.”

"Een datanutsbedrijf dat rekening houdt met de marktdynamiek en de private markt betrekt, kan een grote meerwaarde creëren."

Stijn Bijnens, CEO, Cegeka

Hoe is het vandaag gesteld met datagebruik in onze bedrijfswereld?

Kristel Demotte, Vice President Data: “Het belang van data neemt snel toe. Vroeger bestond Cegeka uit twee delen: infrastructuur en applicaties. Nu staat data daarnaast als derde pijler. Momenteel zien we dat vooral grote bedrijven en corporaties daar baat bij hebben. Zij zien data als een asset en ontpoppen zich tot volwaardige databedrijven. Bedrijven hebben het voorlopig moeilijker om waarde te halen uit datastromen. Uit onderzoek blijkt dat slechts drie op tien bedrijven in ons land competitief voordeel haalt of efficiënter werkt dankzij data.

Afbeelding

"Slechts drie op tien bedrijven slaagt erin om competitief voordeel te halen uit het gebruik van data."

Kristel Demotte, VP Data Solutions, Cegeka

Hoe komt dat volgens u?

Kristel Demotte: “Te veel bedrijven pakken datagebruik als een IT-project aan, terwijl het een businessevolutie is die een strategie vereist. Ik heb bedrijven gezien die een state-of-the-art dataplatform bouwen, maar hun werking niet aanpassen. En dus levert de investering geen resultaten op, omdat er geen strategie is en ze data niet gebruiken om hun specifieke noden in te vullen.”

Welk advies geeft u aan bedrijven om beter te doen?

Kristel Demotte: “Werk ‘lean and mean’. Probeer niet meteen een groots dataplatform op te zetten, maar werk stap voor stap. Breng eerst je bedrijfsprocessen in kaart. Gebruik data om de efficiëntie te verhogen, of je medewerkers meer inzichten te geven in bedrijfsprocessen met dashboards. Neem je tijd om die nieuwe manier van werken te introduceren. Pas als je die eerste stappen neemt, kun je nadenken over investeringen in infrastructuur, zoals een dataplatform.”

"Het grootste misverstand rond data is dat het een IT-project is. Behandel het als een businessverhaal: werk een strategie uit en investeer in een mentaliteitsshift."

Kristel Demotte, VP Data Solutions, Cegeka

Wanneer is AI een meerwaarde voor bedrijven?

Stijn Bijnens: “Rekenkracht is spotgoedkoop geworden, dus ook AI is heel betaalbaar. Maar het is niet omdat je het kan betalen, dat je er per se in moet investeren. Wat AI in essentie doet, is zaken voorspellen. Daar ligt je duurzaam competitief voordeel. Stap één is bepalen of en hoe AI een meerwaarde zal creëren voor jouw business.”

Kristel Demotte: “Ook hier geldt: analyseer je bedrijfsprocessen en identificeer je pijnpunten. Lijd je productieverlies, of zijn bepaalde processen inefficiënt? Op die vlakken kan AI een directe impact hebben. De voorwaarde is wel dat je genoeg kwalitatieve data hebt. AI is zeker niet altijd de juiste oplossing. Grote bedrijven die toegang hebben tot enorme hoeveelheden data kunnen sneller meerwaarde creëren.

Afbeelding

"AI is zeker niet altijd de juiste oplossing voor een bedrijf. Je hebt er veel en goede data voor nodig."

Kristel Demotte, VP Data Solutions, Cegeka

Welke tips geeft u aan bedrijven die met AI willen beginnen?

Kristel Demotte: “Streef niet naar een perfect algoritme vanaf dag één. Een projectmatige aanpak, met een duidelijk begin- en eindpunt, is niet van toepassing op AI. Ik beschouw het als een levensloop: je creëert een kind, en dat moet je voeden met levenslessen, data dus. Een algoritme is niet onmiddellijk onfeilbaar en alwetend, het is een gradueel proces. Een mooi voorbeeld is fraudedetectie bij de banken. Daar moeten specialisten in machine learning voortdurend het algoritme monitoren en voeden met nieuwe feedback.

"Streef niet naar een perfect algoritme. Beschouw AI als een levensloop: je creëert een baby en moet het voeden met levenslessen."

Kristel Demotte, VP Data Solutions, Cegeka

Je hebt trouwens niet alleen veel data nodig, de gegevens moet ook voldoende divers zijn. Een machine leert niks uit terabytes aan data over telkens dezelfde cases en voorbeelden. Start klein en verzamel gaandeweg meer diverse data. Zo bouw je continu verder aan het algoritme.”

Wat kan de overheid doen om bedrijven te ondersteunen in de uitrol van AI?

Kristel Demotte: “Financiering van AI-projecten is een pijnpunt. We werken nog met veel te kleine innovatiebudgetten in vergelijking met de technologische grootmachten.”

Stijn Bijnens: “Onze achterstand op China en de VS is inderdaad groot. Dat komt vooral omdat we niet genoeg durven en geloven in onszelf. Veel AI-projecten vallen daardoor stil bij de ‘proof of value’. We willen eerst zeker weten wat de voordelen zijn, pas daarna wagen we de sprong. Gevolg: een gigantische kloof tussen AI-onderzoek en concrete realisaties.”

Afbeelding

“Veel AI-projecten vallen stil bij de proof of value. Het gevolg is een gigantische kloof tussen AI-onderzoek en concrete realisaties.”

Stijn Bijnens, CEO, Cegeka

Hoe kunnen we die achterstand goedmaken?

Stijn Bijnens: “Het talent is aanwezig in België en Noord-Europa. Maar te vaak vertrekken ze snel naar grote Amerikaanse techbedrijven. Daar is op zich niks mis mee, op voorwaarde dat ze ooit terugkomen. ‘Techies’ verhuizen naar waar de grote, innovatieve projecten gebeuren. Daarom is het essentieel om in eigen land grote projecten te financieren en zo toptalent aan ons te binden. De Vlaamse biotech is bijvoorbeeld wereldtop, die sector slaagt er zelfs in om talenten aan te trekken uit het buitenland.”

"We hebben enorm veel talent in België, maar ze vertrekken te snel. Met inspirerende en innovatieve projecten kunnen we het talent bij ons houden. De Vlaamse biotech is bijvoorbeeld wereldtop."

Stijn Bijnens, CEO, Cegeka

“Verder is meer Europese samenwerking een must. De VS hebben een enorme thuismarkt, een voordeel dat we in Europa niet hebben. De EU is aan zet om ook bij ons die schaal te creëren, met AI-platformen bijvoorbeeld. Er bestaan al grote, collectieve cloudprojecten om opslag toegankelijk te maken, maar opslagcapaciteit is op zich maar een utility, zoals elektriciteit. Meer en meer cloudproviders bieden AI-platformen aan als een service. We moeten dergelijke platformen inzetten op deeldomeinen zoals gezondheidszorg en mobiliteit. Zo’n schaalvergroting zal ons competitiever maken.”

Tot slot: data en AI werpen een aantal ethische vraagstukken op, bijvoorbeeld rond privacy. Wat is uw visie daarover?

Kristel Demotte: “We staan op en gaan slapen met AI zonder dat te beseffen. Als moeder denk ik vaak na over de implicaties van een AI-wereld. Er zijn zeker bezorgdheden waar we rekening mee moeten houden. Ik beschouw AI echter niet als een gevaar, maar als een opportuniteit. Het is een kwestie van transparantie en vertrouwen creëren, zodat we met z’n allen AI kunnen omarmen.”

Stijn Bijnens: “Ik heb er alle vertrouwen in dat we gaandeweg die bezorgdheden zullen overwinnen. De meeste angsten over AI komen uit onwetendheid. To know AI is to fear it less. Hoe meer AI deel zal uitmaken van ons leven, hoe meer we de voordelen zullen ervaren. En zo zullen de angsten ook wegebben.

Bij de opkomst van het internet 20 jaar geleden, wierpen zich ook ethische issues op die onoverkomelijk leken. Toen ging het debat over of je mag hacken of niet. Nu vinden we dat allemaal logischerwijs onethisch. Op zich zijn de zorgen rond AI niet zo verschillend. Binnen 20 jaar zullen we terugkijken en deze ethische vraagstukken als heel normaal beschouwen.

"Binnen 20 jaar zullen we de ethische kwesties rond AI als heel vanzelfsprekend beschouwen."

Stijn Bijnens, CEO, Cegeka

Aan de andere kant kunnen die vraagstukken ook onze moraliteit vormen. Heel veel AI-algoritmes vertonen bijvoorbeeld een racistische bias. Dat legt net weer onze morele gebreken bloot, want dat racistische vooroordeel komt natuurlijk uit de brondata. Die confrontatie kan ons aanzetten om ook ons eigen moreel kader te herdenken. AI kan ons helpen om discriminatie te detecteren, en er iets aan te doen. Ik geloof oprecht dat mens en machine goede collega’s zullen worden.”

Meer weten: https://www.cegeka.com/nl-be/data-intelligence

Wilt u nagaan welke meerwaarde artificiële intelligentie kan opleveren voor uw bedrijf?

En bent u op zoek naar partners zoals Cegeka die u bij de uitwerking van een AI-strategie en/of -toepassing kunnen helpen? Neem dan deel aan een van onze AI Discovery Sessions. Wilt u meer weten over de toekomst van de Belgische data-economie? Neem dan op 26 januari deel aan onze kick-off sessie over Gaia-X for Belgium.

Was dit artikel nuttig?