Agoria reageert snel én gefedereerd op nieuw KB rond niet-destructief onderzoek in de industrie (NDO) | Agoria

Agoria reageert snel én gefedereerd op nieuw KB rond niet-destructief onderzoek in de industrie (NDO)

Afbeelding
Gepubliceerd op 10/09/21 door Christian Dierick
Kort vóór de zomer onstond bij tientallen Agoria-leden enige paniek over het nieuwe voorstel van KB, omdat de bepalingen rond het restrictievere gebruik op heel wat praktische belemmeringen en vragen botste, en aanleiding kon geven tot aanzienlijke nieuwe uitgaven, zoals de inrichting van een aparte NDO-stralingsbunker.

Wat is NDO en wat is het belang ervan voor de maakindustrie? 

In de industrie worden heel wat constructies en componenten op niet-destructieve manier gecontroleerd op eventuele onvolmaaktheden of materiaalfouten. 
Ondermeer nucleaire radiografie met stralingsbronnen speelt daarbij een belangrijke rol. 

Die techniek maakt deel uit van het kwaliteitsproces, bijvoorbeeld voor lasnaden, die belangrijk zijn voor de mechanische weerstand van drukvaten, dichtheid van gaspijpleidingen of warmtewisselaars, sterkte van grote metaalconstructies (bruggen, kranen,...) of de betrouwbaarheid van satellietonderdelen (géén reparatiemogelijkheid in de ruimte). 

Een kleine video van het IAEA illustreert het belang van nucleaire radiografie in de industrie:

https://www.youtube.com/watch?v=0Ng32DOW17w

Opzet van het nieuwe voorstel van KB 

Voor die niet-destructieve controles bestaan vandaag verschillende technieken, waarbij sommige minder risico’s inhouden dan andere, vb. “ultrasoon onderzoek” tegenover “nucleaire radiografie”. 

De wetgever, vertegenwoordigd door het FANC (Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle) wil met een nieuw KB de “risico-vollere” controlemethodes in de industrie aan banden leggen en een duidelijker regulerend kader scheppen, vooral vanuit het standpunt van de bescherming van werknemers op het werk. Denk aan toepassingen waar nucleaire radiografie zou kunnen vervangen worden door bv. onschuldiger ultrasoon-controles. 

Maar de ene techniek is de andere niet, en de performanties en toepassingen zijn erg verschillend. Vergelijk met een echografie bij zwangere vrouwen versus een méér belastende nucleaire diagnostiek bij een kankerpatiënt. Beide technieken hebben andere risico’s, maar niet dezelfde diagnostische mogelijkheden.  

De keuze van controletechnologie is dan ook gebaseerd op een combinatie van invloeden, zoals risico-inschattingen, materiaal, visuele mogelijkheden, klanteneisen, product-verantwoordelijkheden van de fabrikant etc.

Foto’s: courtesy FANC

Agoria gooit al zijn industriële expertise in het debat 

Kort vóór de zomer onstond bij tientallen Agoria-leden enige paniek over het nieuwe voorstel van KB, omdat de bepalingen rond het restrictievere gebruik op heel wat praktische belemmeringen en vragen botste, en aanleiding kon geven tot aanzienlijke nieuwe uitgaven, zoals de inrichting van een aparte NDO-stralingsbunker.

Twee voorbeelden van reacties illustreren de diversiteit van bezorgdheden:

  • "Wat als onze Duitse klant een volledige radiografie eist van alle kritische lassen? Wie zijn wij dan als fabrikant om de specificaties van de klant in vraag te stellen? Dan verhuist de job naar Roemenië." 
  • "Gaat de wetgever de verantwoordelijkheid nemen als een drukvat explodeert omdat de controles volgens hen beter gebeuren met een veiligere, maar minder performante ultrasoon-methode?"  

Daarom bundelde Agoria alle bezwaren en bezorgdheden, en formuleerden we in overleg met het FANC heel wat alternatieve oplossingen en goede praktijken op het terrein, teneinde het KB in zijn voorgestelde vorm bij te sturen en te nuanceren. 

Dit gebeurde, gelet op de korte reactietijd die werd toegekend vóór de zomer, via een snel opgezet ad-hoc expertenteam van industrie en Agoria-collega’s samen. 

De uitkomst van het overleg tussen Agoria en het FANC kan een impact hebben op enkele honderden lidbedrijven, die dagelijks met NDO-controles te maken hebben in hun productieprocessen.   

De kracht van gefedereerde actie  

De stappen die gevolgd werden om met één stem vanuit de industrie te reageren op het nieuwe KB over industriële radiografie voor niet-destructief onderzoek, waren onmogelijk te realiseren uit hoofde van individuele bedrijven.

Denk aan het inzamelen van ongeruste bedrijfsreacties, het distilleren van gemeenschappelijke bezorgdheden, het op één lijn brengen van de ervaring van leden die NDO-inspecties doen en van leden (fabrikanten) die ze ondergaan. 

Maar ook het uitbreiden van het overleg naar andere partijen zoals essenscia en Fluxys, het formuleren van alternatieve oplossingen, nieuwe teksten en definities voor het KB, het overleggen met het FANC, en ten slotte het finaal indienen van een  formeel “commentaar-formulier” in naam van een brede industrie-coalitie.      

Concrete acties van Agoria naar het FANC toe: een drietrapsraket    

Eerste trap
In overleg met de NDO-gebruikers bij Agoria - firma’s met producten die radiografieën ondergaan, in het bijzonder de Agoria business group “Ketels en Piping” – en omdat het niet tot de taak van deze firma’s behoort om wetteksten te schrijven, heeft Agoria aan de alarmbel getrokken bij het FANC via een “position paper” met de belangrijkste bezorgdheden van deze groep.  

Foto: courtesy blog ANSI

Tweede trap
In overleg met de NDO-firma’s - de firma’s die inspecties doen, denk typisch aan Vincotte, Apragaz etc...- werd tegelijkertijd een aanzet gegeven tot de formulering van concrete teksten om de gebundelde commentaar van de industrie in een tekstformaat te gieten, vergelijkbaar met dat van het KB-voorstel zelf. Dit was een méér tijdrovend proces. 

In deze tweede fase werd een beroep gedaan op diepgaande expertise over de controle-wetgeving zelf, beschikbaar bij ledenbedrijven die gemandateerde controle-firma’s zijn. 

In deze fase werden onder meer nieuwe definities uitgewerkt om bv. de diversiteit te laten erkennen van wat als een “stralingsplaats” kan worden gedefinieerd, zodat niet enkel “betonnen stralingsbunkers“ daarvoor in aanmerking komen. Met deze fase wilde Agoria de KB-voorstellen méér stroomlijnen met de gangbare goede praktijken in de industrie.

Derde trap 
In een derde trap werden voorgaande acties op elkaar afgestemd, en werden ook enkele andere externe partners en hun bijdrage in het initiatief betrokken, om nog méér ervaring en representativiteit in de schaal te werpen. 

Finaal kende het overleg zijn beslag via één enkel gebundeld, gefedereerd commentaar-document, met aangepaste nummering verwijzend naar het KB-voorstel om de teksten op de juiste plaats te doen wijzigen. Het finale resultaat van dit overlegproces kan worden geconsulteerd in bijlage

Epiloog

Dit laatste document, gezamenlijk vanuit de industrie ingediend, en met vermelding van de actieve of ondersteunende deelnemers aan het overleg, werd medio juli aan het FANC overgemaakt en zal nu door hen verder worden bestudeerd. 

Hopelijk zal het nieuwe voorstel van KB, op basis van de commentaar en tekstvoorstellen vanuit de industrie, in de komende weken worden aangepast. 

Een volgende stap is alvast voorzien om de implementatie van onze opmerkingen in de nieuwe versie van het KB te verifiëren, en om hierover dan verder in overleg te treden met het FANC. 

Verder nieuws volgt te gepasten tijde.   

Voor meer info, contacteer Christian Dierick of één van de leden van het ad hoc Agoria NDO-team:
- Nathalie Nicolas (coördinatie bijdragen van NDO-firma’s)
- Herman Looghe (coördinatie bijdragen bedrijfsgroep “Ketels en Piping” als NDO-gebruikers)
- Christian Dierick (nuclear technology & coordinatie technisch overleg ad hoc NDO-expertenteam)
- Geert De Prez (Agoria-vertegenwoordiger bij Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het werk)
Was dit artikel nuttig?