U gaat een contract afsluiten met een afvalinzamelaar? Bij vele bedrijven blijkt het zinvol om dan bij de volgende stappen even stil te staan: de kenmerken van (een) goede afvalpartner(s) voor u, inzicht in de correcte prijs, het bepalen van een goede timing, en de juiste contractuele bepalingen.


Stap 1: Ga na wie voor u de beste partner(s) is/zijn voor afvalinzameling- en verwerking

Bekijk wie er actief is op de markt en kies de inzamelaar en/of verwerker die het best tegemoet komt aan uw noden. Veel gebruikte en mogelijkerwijs ook voor u zinvolle beslissingscriteria zijn daarbij:

  • heeft specifieke expertise voor wat betreft een bepaald materiaal/afval,
  • voorziet een totaaloplossing: verschillende stromen, verschillende activiteiten (opslag, compacteren, logistiek, verwerking),
  • is transparant over prijszetting en biedt een goede prijs-kwaliteit verhouding,
  • streeft naar de meest duurzame oplossing in de afvalverwerkingshiërarchie en is proactief op zoek naar een steeds hoogwaardigere verwerking,
  • is dichtbij, wat transportkosten drukt,
  • denkt in termen van partnerschap, zoekt samen met u naar de meest geschikte oplossingen en verstrekt informatie over de volledige verwerkingscyclus,
  • etc.

Wees er u van bewust dat diegene die bij u afval komt ophalen, niet noodzakelijk het bedrijf is dat het afval finaal verwerkt. Typisch zijn er drie stappen: inzameling, voorbehandeling en eindverwerking.

Ga – in het bijzonder voor de (zeer) grote afval- en nevenstromen die u genereert – na of het mogelijk is rechtstreeks naar een eindverwerker af te voeren, zonder dat u via een algemene afvalinzamelaar passeert. Elke extra stap kost immers geld. Informeer bij recycleurs, converters, bedrijven met complementaire activiteiten die uw nevenstroom rechtstreeks kunnen inzetten, etc. of het interessant en/of mogelijk is uw stroom direct naar een eindverwerker te brengen. Dit zal afhangen van:

  • De kwaliteitsvereisten: voldoet uw afval- of nevenstroom aan de gevraagde vorm, conditionering, etc.
  • De volume- en debietvereisten: hoeveel ton/jaar of ton/maand vraagt de verwerker en komen die bij u vrij; vraagt de verwerker een continue aanvoer of aanvaardt hij ook een eenmalige batch.
  • De transportvereisten: mogen gemengde stromen aangeleverd worden, zijn er specifieke veiligheidsvereisten, hoe worden de lading en lossing gedaan, welke verpakkingsvorm kan (containers, big bags, vaten, boxen, retourverpakking, etc.). 

Indien er voorbehandeling of opschaling nodig is van uw stroom, heeft werken via een meer generalistische afvalinzamelaar wel meerwaarde.

Gaat u voor één contractant of meerdere: maak de kostenbatenanalyse. Beide opties hebben voor- en nadelen. Stroom per stroom apart uitbesteden aan verschillende gespecialiseerde verwerkers levert u vermoedelijk een betere prijs op. Daartegenover staat de tijd die u moet investeren in het zelf vinden van de juiste eindverwerkers, en in het onderhandelen, afsluiten en opvolgen van meerdere contracten. Een grotere inzamelaar zal waarschijnlijk iets duurder zijn, maar kan alles doen. 

Stap 2: Krijg voeling met de prijzen

Ken de grootteordes van materiaalprijzen bij afvoer vooraleer u in gesprek gaat met een kandidaat-contractant. Een aantal bronnen die u daarbij kan raadplegen, zijn:

Houd er wel rekening mee dat de eigenlijke prijs ook wordt bepaald door:

  • De zuiverheid van de stroom: aanwezige contaminaties als verf, lijmresten, etc. verminderen de waarde/verhogen de kost.
  • Gaat het over een monostroom of een gemende stroom: diverse types metaallegeringen, verschillende soorten kunststoffen, etc. zullen uitgesorteerd meer waard zijn.
  • De volumes: schaalgrootte is belangrijk in veel afvalverwerkingsprocessen. Indien u grote volumes kunt aanleveren, kan dit een gunstige impact op de prijs hebben. 

Vraag tarieven op bij diverse partijen. Door te vergelijken, wordt het inzichtelijk tegen welke marktconforme tarieven u uw afval kan laten ophalen en verwerken. Doe het marktonderzoek niet alleen voor de stromen bij afvoer waarvoor u betaalt, maar ga ook na wat een correcte prijs is voor stromen met een positieve waarde. 

Stap 3: Denk na over de juiste timing

Prijzen van materialen kunnen sterk schommelen, in het bijzonder voor waardevolle metalen en hoogwaardige kunststoffen. Hier wordt op ingespeeld door de afvalmarkt. Schroothandelaars zullen bijvoorbeeld proberen om schroot aan te kopen bij lage metaalprijzen en te verkopen bij hoge metaalprijzen. Bespreek het gegeven van wisselende materiaalprijzen met uw contractant en ga na of het nuttig en haalbaar is om hierover contractuele afspraken te maken (bijvoorbeeld het bepalen van een berekeningsformule die werkt met de maandprijs, het voorzien van periodieke herberekeningen in functie van prijsfluctuaties, etc.).

Stap 4: Integreer transparantievereisten in het contract met uw afvalinzamelaar- en verwerker(s)

Het is belangrijk dat u weet hoe de prijs precies wordt bepaald. Voorzie daarom in het contract dat de totaalprijs op de afvalfactuur moet opgesplitst worden per stroom en voor onderstaande aspecten:

  • Opbrengst materiaal: hoeveel brengt de verkoop van de gerecycleerde stroom op?
  • Kost verwerking: hoeveel kost de verwerking van de stroom? Bepaal de éénheid waarvoor die kost moet weergegeven worden (bijvoorbeeld €/kg). En maak afspraken over wie de geleverde volumes meet, uzelf of uw inzamelaar.
  • Kost heffingen: wat zijn heffingen die moeten betaald worden voor verbranden of storten?
  • Kost logistiek: hoeveel moet betaald worden voor de huur van containers, voor het transport, etc?
  • Informatie over wat er gebeurt met uw afval- of nevenstroom: hoe wordt het afval finaal verwerkt en door wie? Dergelijke info laat u toe om samen met uw inzamelaar op zoek te gaan naar een eindverwerker in uw buurt of naar een hoogwaardigere verwerking en zo de (transport)kosten te beperken of de milieu-impact verder te reduceren.

Voorzie in het contract afspraken over de ophaalfrequentie. Inzamelaars werken niet zelden met vaste ophaalrondes. Dat impliceert dat containers mogelijkerwijs opgehaald worden vooraleer ze vol zijn. Door bijvoorbeeld te werken via ophaling op afroep kunt u vermijden dat u betaalt voor overbodige transportbewegingen. 

Bepaal ook een revisiecyclus voor het contract, typisch tweejaarlijks. En bekijk of u bepalingen wilt opnemen in het contract die uw afvalpartner stimuleren om te blijven zoeken naar de economisch en ecologisch meest optimale verwerkingsmethode. Sommige bedrijven stipuleren bijvoorbeeld in het contract dat als een andere leverancier op de markt een hoogwaardigere verwerkingsmethode voorstelt, de contractant beschikt over een bepaalde periode om met een vergelijkbare of betere oplossing te komen. Indien hij daar niet in slaagt, wordt overeengekomen dat de klant het recht heeft om de stroom in kwestie uit het contract te halen.

Ga in gesprek

Tot slot, om een goed contract met uw afvalinzamelaar(s) af te sluiten, is eerst en vooral samenwerking vereist binnen uw bedrijf, tussen 'facility management' en iemand met inhoudelijke kennis, denk aan de productie- of kwaliteitsmanager, de milieucoördinator.

Daarnaast is een zekere openheid tussen u en uw afvalinzamelaar belangrijk. Vraag de afvalinzamelaar- en verwerker(s) naar de inzamelings- en verwerkingsmethoden en naar technologieën die ingezet worden. Maar ook omgekeerd: laat de inzamelaar zien hoe uw processen werken en waar het afval vandaan komt.

Deze tip kwam tot stand binnen het door Vlaio gesubsidieerde project AFVALorisatie van Agoria en Sirris in samenwerking met de OVAM.

Waarop letten bij het afsluiten van een afvalcontract