Op 26 januari 2021 heeft de Commissie, op grond van de Europese staatssteunregels, haar goedkeuring gehecht aan een tweede belangrijk project van gemeenschappelijk Europees belang (Important Project of Common European Interest – IPCEI) om onderzoek en innovatie in de waardeketen van batterijen te ondersteunen. Het project, dat de naam "European Battery Innovation" kreeg, werd gezamenlijk voorbereid en aangemeld door Oostenrijk, België, Kroatië, Finland, Frankrijk, Duitsland, Griekenland, Italië, Polen, Slovakije, Spanje en Zweden.


Bij het project zijn 42 directe deelnemers betrokken, waaronder kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's) en start-ups met activiteiten in een of meerdere lidstaten. De directe deelnemers zullen nauw met elkaar samenwerken in het kader van bijna driehonderd geplande samenwerkingsverbanden, maar ook met meer dan 150 externe partners, zoals universiteiten, onderzoeksinstellingen en kmo's in heel Europa. Het hele project zal naar verwachting tegen 2028 afgerond zijn (met verschillende tijdschema's voor de deelprojecten).

De directe deelnemers, de lidstaten die hen ondersteunen en de diverse projectgebieden zijn:

Bij het tweede IPCEI inzake batterijen zijn ook twee Belgische bedrijven betrokken:

  • Hydrometal, gevestigd in het Waalse Engis, is een industrieel recyclingbedrijf dat zich bezighoudt met complexe non-ferrometaalhoudende residuen, bijproducten en secundaire grondstoffen, waarbij wordt gebruikgemaakt van hydrometallurgische procedés.
  • Prayon, eveneens in Engis gevestigd, is een fabrikant van fosfaat- en fluorproducten die als grondstoffen worden gebruikt voor o.a. batterijen in automobieltoepassingen.

Een eerste IPCEI inzake batterijen werd door de Commissie goedgekeurd in december 2019, waarbij zeven lidstaten (België, Finland, Frankrijk, Duitsland, Italië, Polen en Zweden) tot ca. 3,2 miljard euro aan financiering zouden verstrekken en wat naar verwachting nog eens 5 miljard euro aan privé-investeringen zou genereren in een Europese batterijwaardeketen. Van dit eerste IPCEI maken drie Belgische bedrijven deel uit: Umicore, Solvay en Nanocyl.

Vicevoorzitter Šefčovič over het tweede IPCEI inzake batterijen in het kader van de European Battery Alliance:

"… De cijfers laten zien wat een enorme onderneming dit is:

  • Er zijn twaalf lidstaten uit alle windstreken bij betrokken;
  • Er wordt tot 2,9 miljard euro staatssteun ingebracht ter ondersteuning van 46 projecten die door 42 bedrijven zijn opgezet;
  • Wat vervolgens drie keer zoveel aan privé-investeringen zal genereren, ofwel 9 miljard euro.

… Ten eerste: door dit IPCEI met een nooit eerder geziene totale waarde van 12 miljard euro goed te keuren, zet Europa zwaarder in op baanbrekende research en innovatie:  

  • Dit pan-Europese project zal een revolutie op de batterijmarkt helpen teweegbrengen door zich te concentreren op lithium-ionbatterijen die verder gaan dan de state of the art evenals op post-lithium-ionbatterijtechnologieën van de volgende generatie.
  • Het zal ook een stimulans zijn om nieuwe fabricageprocessen uit te werken met een hogere energie-efficiëntie en een kleinere koolstofvoetafdruk in de hele waardeketen.

Ten tweede zal het project de Europese economie ten goede komen door overloopeffecten die verder reiken dan de deelnemende lidstaten en bedrijven: 

  • We verwachten dat meer dan driehonderd partnerships tussen industriële en wetenschappelijke actoren het licht zullen zien. Dit zal leiden tot zo'n dertig proeflijnen en zal meer dan achttienduizend nieuwe banen in de lidstaten helpen scheppen.

Over het geheel genomen verstevigt Europa, dankzij de acties in het kader van de European Battery Alliance, zijn positie als mondiale hotspot voor investeringen in batterijen: 

  • De Europese batterijsector trotseert de negatieve tendensen in onze economieën en we zijn goed op weg om strategische autonomie te verwerven in deze belangrijke industriële sector.
  • Tegen 2025 zouden we jaarlijks genoeg batterijcellen moeten produceren om minstens zes miljoen elektrische auto's aan te drijven. Laten we niet vergeten dat amper drie jaar geleden de Europese batterij-industrie vrijwel niet op de wereldkaart stond.

…" 

Naast deze twee IPCEI-batterijprojecten heeft de Europese Commissie nog zes andere strategische waardeketens aangebracht waarrond in de komende maanden en jaren vergelijkbare initiatieven kunnen worden genomen:

  • Schone, geconnecteerde en zelfrijdende voertuigen
  • Smart Health
  • CO2-arme industrie
  • Waterstoftechnologieën en -systemen
  • Industrieel Internet of Things (IIoT)
  • Cyberveiligheid

Onlangs zijn ook de voorbereidingen gestart m.b.t. een tweede IPCEI inzake micro-elektronica. Eind 2018 keurde de Europese Commissie al haar eerste belangrijk project van gemeenschappelijk Europees belang (IPCEI) goed, dat gericht was op micro-elektronica. Nu wordt een tweede IPCEI inzake micro-elektronica aangevat om de capaciteit op dit domein te heropbouwen en het concurrentievermogen van de Europese industrie te vergroten. 

Agoria volgt deze dossiers en staat in contact met de Federale Overheidsdienst Economie en met de gewestelijke subsidiërende overheden en kabinetten. We werken ook mee aan strategische verkenning en analyse om de sterktes en kansen die aan elk van voornoemde waardeketens voor ons land en de gewesten verbonden zijn in kaart te brengen.

Het volgende IPCEI zal betrekking hebben op waterstoftechnologieën en -systemen. Op 17 december 2020 heeft België een gezamenlijke verklaring ondertekend met 21 andere EU-lidstaten en met Noorwegen. Duitsland zal dit IPCEI coördineren.

Lees ook: