"Het is hoog tijd om het onderwijs de 21ste eeuw binnen te brengen", aldus Peter Demuynck, algemeen directeur van Agoria Vlaanderen. "Wij pleiten voor een verandering van onderuit, met professionele ondersteuning via een transitiefonds."


Agoria Vlaanderen en MyMachine Vlaanderen organiseerden op 26 juni een congres over de school van de toekomst in Technopolis in Mechelen. Meer dan tweehonderd bedrijfsleiders en scholen waren aanwezig. Eén van de sprekers was Tom Vander Ark, CEO van Getting Smart en voormalig directeur van de Bill & Melinda Gates Foundation.

Uit de industrie komen steeds meer signalen dat het onderwijs in Vlaanderen beter kan en moet. Een korte bevraging bij Vlaamse technologiebedrijven leert dat meer dan vijfennegentig procent van de respondenten vindt dat het onderwijs vandaag niet meer volledig voldoet aan de verwachtingen. Opvallend is dat bedrijven zowel de nadruk leggen op een versterking van de kennisoverdracht als op een betere ontwikkeling van andere vaardigheden. Ook in de internationale rankings, zoals PISA, zien we ondanks de goede scores belangrijke knipperlichten.

Noden industrie

De industrie is volop aan het transformeren, onder invloed van een versnellende digitalisering. Dit heeft een grote impact, ook op de gevraagde kennis en vaardigheden. Medewerkers moeten niet alleen gespecialiseerde kennis hebben, er wordt verwacht dat ze die levenslang bijspijkeren en kennis combineren met heel wat 'zachte vaardigheden'. Het onderwijs slaagt er vandaag niet meer in de ambities volledig waar te maken. Zowel de kennisinhoud maar ook andere vaardigheden zoals teamwerk, creativiteit en zelflerend vermogen kunnen beter. 

Nieuw onderwijsmodel

Om deze grote uitdaging aan te pakken, zullen we anders moeten werken en veel meer dan vandaag maatwerk bieden. Digitale ondersteuning is daarbij een zeer geschikt instrument. Dit zal toelaten zwakke leerlingen beter te begeleiden en 'drop-outs' te vermijden. Dit betekent ook dat we leerlingen die sneller willen gaan,  die kans moeten geven. Het is met andere woorden niet kiezen tussen excellentie of gelijke kansen. We hebben alle talenten nodig, maar ook excellentie moet opnieuw meer in de kijker komen.

Ook belangrijk voor een sterk onderwijs is om de samenwerking met de buitenwereld aan te scherpen. Bedrijven of andere organisaties zijn heel goede leeromgevingen. Duaal leren verder uitrollen als volwaardige leervorm is daarom cruciaal. "Duaal leren is geen nieuwe vorm van leren en werken, maar een totaal nieuwe manier van onderwijs", zegt Demuynck.

Transitiefonds

Om deze ambitieuze doelstellingen te bereiken, zullen de scholen zelf het heft in handen moeten nemen. Vandaag zien we op het terrein al heel wat mooie voorbeelden van nieuwe leervormen. Een van de vele voorbeelden is MyMachine, waarbij jongeren van verschillende onderwijsniveaus samen een machine bedenken, ontwerpen en maken. Meer dan tweehonderd jongeren stellen hun machines momenteel tentoon in Technopolis in Mechelen.

Belangrijk is dat we nu een versnelling hoger schakelen. Agoria Vlaanderen stelt voor om een 'transitiefonds onderwijs' op te richten om individuele scholen te begeleiden, digitalisering te financieren en lerende netwerken te ondersteunen waar scholen ervaringen kunnen delen. "Het moet onze ambitie zijn om jaarlijks vijf procent van de Vlaamse (lagere en secundaire) scholen een aanbod te geven om de transitie op te starten op een professionele manier", besluit Demuynck.