Agoria Vlaanderen en MyMachine Vlaanderen hebben op 26 juni in Technopolis in Mechelen een congres over het onderwijs van de toekomst georganiseerd. Ruim 200 scholen en bedrijfsleiders namen deel. Bekijk hier de aftermovie en de foto's.


Zoals u in het filmpje kon zien, ging het congres van start met een bezoek aan de eindtentoonstelling 2018 van MyMachine Vlaanderen. Die organisatie, van West-Vlaamse oorsprong maar inmiddels wereldwijd vertakt, brengt jongeren de essentie van ondernemerschap en de kracht van co-creatie bij: "Durf dromen, maar zet daarna ook de nodige stappen van droom naar daad."

Om die boodschap uit te dragen, hanteert MyMachine Vlaanderen steeds dezelfde werkwijze: elk schooljaar daagt ze kinderen van de lagere school uit om een droommachine te bedenken. De gekste ideeŽn zijn welkom. De beste ideeŽn worden vervolgens voorgelegd aan studenten hoger onderwijs, die ze vertalen naar een mogelijk productontwerp. Van dat ontwerp wordt ten slotte, door leerlingen van het technisch secundair onderwijs, een werkend prototype gemaakt. Op de tentoonstelling waren de dit jaar gerealiseerde co-creaties te zien, van de superheldenhandschoen tot de doet-alles-wat-ik-wil-machine. Meer details vindt u hier.

Hoe artificiŽle intelligentie alles zal veranderen

De aansluitende plenaire sessie werd ingeleid met een keynote door Tom Vander Ark. De Amerikaan uit Seattle staat tot ver buiten zijn thuisland bekend als de 'voice of education in the US', een reputatie die hij verwierf als voormalig Executive Director of Education bij de Bill & Melinda Gates Foundation en als auteur van een aantal bestsellers. Daarnaast is Vander Ark ook mede-oprichter en (tot op heden) CEO van Getting Smart, een organisatie die via allerlei lobby- en adviesdiensten bijdraagt tot geÔnspireerde onderwijsinnovatie.††

In Mechelen zoomde Vander Ark in op een van zijn favoriete stokpaardjes, nl. hoe het onderwijs zal moeten veranderen om jongeren goed voor te bereiden op de 'innovation economy'. Dat is de nieuwe wereld die momenteel ontstaat op het kruispunt waar artificiŽle intelligentie samenkomt met "enabling technologies" (o.a. robotica) en enorme massa's big data.

In die nieuwe wereld evolueren inzichten en toepassingen zo razendsnel, aldus Vander Ark, dat het vrijwel onmogelijk wordt om ze als individu alleen volledig te beheersen. Jobinhouden zullen ingrijpend veranderen door de toenemende digitalisering, maar er zal ook veel meer moeten worden samengewerkt, om uiteindelijk resultaten te boeken in teams. Andere vaststellingen: de 'freelance economy' zal aan belang winnen en complexiteit van maatschappelijke uitdagingen zal alleen maar toenemen.

Volgens Vander Ark kunnen we kinderen en jongeren alleen maar op die veranderingen voorbereiden, door ze naast kennis een heleboel andere vaardigheden bij te brengen zoals ondernemerschap, sterke sociale vaardigheden en probleemoplossend denken ("design thinking"). Hij illustreerde zijn conclusies met goede voorbeelden uit de praktijk, waaruit duidelijk werd dat technologie ondersteunend en stimulerend kan werken, maar dat daarnaast vooral ook de rol van ouders en leerkrachten immens belangrijk blijft: "Young people need sustained relationships at home and school that support powerful learning & good decisions." †

6x inspiratie uit eigen land

Na Vander Ark mochten 5 (of in extremis eigenlijk 6) Vlaamse onderwijsvernieuwers het podium op om in gebalde presentaties van telkens 7 minuten hun visie en initiatieven toe te lichten.

  • Luc Lens en†Richard Thijs (H.H. Instituut Tessenderlo) illustreerden aan de hand van een kort rollenspel de voordelen van duaal leren, waarbij jongeren een deel van hun opleiding op de werkplek krijgen. Jongeren krijgen dankzij deze methodiek een veel beter inzicht in de praktische toepassingen van de aangereikte theorie en kunnen die leerstof bovendien in hun eigen tempo absorberen. †
  • Lodewijck Jonckheere (De Studio, Oostende) startte samen met enkele andere ouders een secundaire school waar de klassieke lesroosters, vakken en examens vervangen zijn door een veel vrijer concept waarbij de eindtermen worden geÔntegreerd in projectwerk en tonen wat je kan belangrijker is dan punten. Bekijk hier een kort filmpje over De Studio.
  • Pedro De Bruyckere (Arteveldehogeschool Gent en Universiteit van Leiden) ziet grote voordelen in de integratie van technologie in de leeromgevingen en -ervaringen die aan jongeren worden aangeboden, maar hij waarschuwde er ook voor dat de manier waarop die technologie wordt aangewend belangrijk is en dat eigenlijk geen enkele oplossing zaligmakend is: "Niet alles werkt en bijna niets werkt altijd."
  • Raf Vandeweerdt (de 3Master, regio Kempen) presenteerde de manier waarop deze scholengroep voor buitengewoon onderwijs zowel in haar pedagogische aanpak als door de eigenzinnige inrichting van de infrastructuur waarin die plaatsvindt, de leerlingen centraal stelt. Leerkrachten zijn in deze scholengroep niet zozeer kennisoverdragers dan wel 'Learning Experience Designers'.
  • Lisa Vromman werkt vandaag als 'experience designer' bij Gelotology, maar nam tijdens haar studies tweemaal deel aan een MyMachine-traject. "Je leert er niet alleen nadenken over de praktische haalbaarheid van ideeŽn, maar ook en vooral goed samenwerken met anderen. Een prachtig initiatief," zo vertelde ze.
  • Hugo Thienpont (VUB) stelde de werking van de VUB Kinderuniversiteit voor, een initiatief dat Brusselse kinderen uit minderbedeelde sociale, economische en culturele milieus al vroeg in hun onderwijstraject in contact brengt met wetenschap en onderzoek.

Peter Demuynck, Algemeen directeur van Agoria Vlaanderen, herhaalde in zijn slotwoord de stelling van diverse sprekers dat "samenwerken en de krachten bundelen" dť manier is om de transitie naar het onderwijs van de toekomst mogelijk te maken. Hij pleitte in het bijzonder ook voor vernieuwing vanuit de basis, vanuit het onderwijs zelf en stelde voor een om een 'transitiefonds onderwijs' op te richten om individuele scholen te begeleiden, digitalisering te financieren en lerende netwerken te ondersteunen waar scholen ervaringen kunnen delen.

Bekijk de foto's en de integrale videostream van het jaarevent 2018 van Agoria Vlaanderen en MyMachine Vlaanderen.