Zowel Pierre-François Bareel, R&D Manager bij Comet Traitements, als Helen Versluys, expert Circulaire economie bij Agoria, zijn overtuigd: “België zit in een goede positie op het vlak van circulaire economie. Als het om recycling gaat, zijn we Europees koploper en de burger is zich bewust van zijn rol. Bovendien beschikken we over efficiënte inzamelingssystemen (Recupel) en een netwerk van toonaangevende ondernemingen op dat domein. Maar ... recycling is maar één facet van de circulaire economie.”

Recyclen: altijd verder gaan

Innovatie en ontwikkeling zijn al twintig jaar de pijlers van het succes van Comet Traitements. Zo was deze Waalse onderneming de eerste in Europa om licht shredderresidu te verwerken, iets wat tot het begin van de jaren 2000 geen enkel bedrijf deed. Dat residu, dat vroeger nochtans als gevaarlijk werd beschouwd, werd afgevoerd naar een stortplaats van klasse 1 (in Vlaanderen, aangezien die in Wallonië niet bestaan). Omdat de kans bestond dat in dit verband een milieubesluit zou worden genomen, begon de Comet-groep in 1992 onderzoek te doen naar het shredderresidu. “We hadden kunnen doen zoals andere spelers, nl. afwachten wat er zou komen, met alle mogelijke gevolgen voor onze activiteit van dien. We hebben er echter voor gekozen om die wetgevende ‘dreiging’ om te buigen in een economische opportuniteit”, vertelt Pierre-François. In 2002 ging Comet dan ook van start met zijn eerste eenheid voor de verwerking van licht shredderresidu. Dat project paste in zijn visie van permanente innovatie en maakte het de onderneming mogelijk om haar R&D-departement en -beleid te structureren.

De politieke wereld maar ook andere stakeholders vragen de onderneming regelmatig om haar ervaring met en visie op de circulaire economie te delen. Dat zal op 24 maart opnieuw het geval zijn tijdens de Algemene vergadering van Federplast met als thema ‘Circulaire economie en impact op kunststofverwerkers’. Pierre-François Bareel zal tijdens die vergadering deelnemen aan een debat over het wetgevend kader in Wallonië. U kunt zich nog steeds inschrijven voor het event!

Wat is licht shredderresidu?

Shredderresidu is de niet-magnetische fractie die wordt verkregen na het vermalen van metaalafval zoals ELV’s (end of life vehicles), afgedankte elektrische en elektronische apparatuur en ingezameld schroot, en vertegenwoordigt ongeveer een kwart van het materiaal. De verwerking en de terugwinning van dit residu is uitgegroeid tot de specialiteit van Comet Traitements: afval dat traditioneel wordt gestort, is de grondstof geworden van een groeiende activiteit waarin bijna 90 mensen aan het werk zijn. 

Waarde van kunststoffen schuilt in nichemarkten


Pierre-François Bareel: “We moeten ervoor zorgen dat afval geen bedreiging is voor de bedrijvigheid maar een opportuniteit.”

Comet Traitements was oorspronkelijk gespecialiseerd in non-ferrometalen, maar een economische logica zette de onderneming er ook toe aan om zich over kunststoffen te buigen. “Na metalen was het met kunststoffen dat we de grootste waarde konden creëren.”

Vijf jaar onderzoek werd gevolgd door nog eens drie jaar om de markt van de kunststofverwerking te doorgronden. Die markt verschilt nl. sterk van de ijzer- en staalmarkt en is bovendien veel sterker versnipperd. “Om te voorkomen dat de prijzen zouden zakken en om onze activiteit rendabel te houden, moesten we met nieuwe toepassingen komen en vraag creëren naar de nieuwe gerecyclede materialen die we aanbieden.”

“Circulaire economie is een mooi concept, maar de medaille heeft een keerzijde: er wordt nog te veel gewerkt aan het aanbod van materialen. Als dat aanbod blijft groeien, volgt het gebruik echter niet noodzakelijk. Afval recyclen en het vervolgens opnieuw op de markt brengen zonder dat er een afzetmarkt is, is niet leefbaar, in ieder geval niet in de kunststofsector”, licht Pierre-François toe. Naast recycling is ecodesign een andere schakel van de keten: “Ik denk niet alleen aan het ontwerp van recycleerbare producten maar ook en vooral aan het ontwerp van producten op basis van die nieuwe gerecyclede materialen.” 

Werken aan de vraag in plaats van aan het aanbod

Het R&D-beleid van Comet is er daarom op gericht om de kwaliteit van hun producten voortdurend te verbeteren om in nichemarkten een vraag te creëren. “We werken samen met de industrie om na te gaan hoe ze onze producten kan gebruiken. En om de vraag naar gerecyclede materialen te vergroten, moeten we hoge kwaliteit aanbieden waarmee we kunnen tegemoetkomen aan de vraag van fabrikanten en traditionele materialen op een intelligente manier kunnen vervangen.”

Voor Comet staat intelligent ecodesign voor ontwerp waarin de bevoorrading van gerecyclede materialen is geïntegreerd i.p.v. ontwerp dat er alleen op gericht is om producten einde levensloop recycleerbaar te maken. “Dat idee groeit bij de fabrikanten maar komt nog onvoldoende naar voren in de Europese roadmap. Nochtans liggen volgens mij net daar de grootste economische kansen voor Europa, in het bijzonder op het domein van kunststoffen, die – in tegenstelling tot eindeloos recycleerbare metalen – er uiteindelijk altijd op achteruitgaan. Er moet dan ook voortdurend worden geïnnoveerd om de hoogst mogelijke kwaliteit aan te bieden.”

Circulaire economie: economische opportuniteit?

“Absoluut. Er moet trouwens gezegd worden dat zowel het Vlaams als het Waals Gewest die opportuniteit verschillende jaren geleden al hebben geïdentificeerd. Het biedt ook kansen voor de kunststofverwerkers, die daarin een rol moeten spelen. Er bestaan vandaag gerecyclede materialen die goedkoper zijn dan nieuwe materialen: verwerkers moeten opnieuw nadenken over het ontwerp en de kwaliteit van hun producten om die gerecyclede materialen te kunnen gebruiken. Dat impliceert per definitie onderzoek en innovatie, maar in beide gewesten bestaan programma’s om ondernemingen te helpen met projecten die verband houden met de circulaire economie, zoals het NEXT-programma in Wallonië.”

Twee vragen aan Helen Versluys, expert Circulaire economie bij Agoria

  • Helen, wat is circulaire economie? “Circulaire economie (CE) of kringloopeconomie kan worden gedefinieerd als een economisch systeem dat erop gericht is om resources efficiënter aan te wenden en zowel economische, maatschappelijke als milieuwaarde te creëren. De circulaire economie breekt met het traditionele lineaire productieschema – winnen, fabriceren, gebruiken en afdanken – en vervangt dit door een ‘lus’. De bedoeling is om resources zo lang mogelijk in stand te houden door de levenscyclus van producten te sluiten. De circulaire economie steunt op uiteenlopende concepten zoals ecodesign, herstelling, hergebruik, recycling, energieprestaties van producten enz." 
  • Waarom is die CE zo belangrijk voor Europa? Europa is de grootste netto-invoerder van natuurlijke hulpbronnen ter wereld. Het gevolg daarvan is dat de prijzen en de toegankelijkheid van die resources sterk onder druk komen te staan. Het doel van de circulaire economie is o.a. om onze afhankelijkheid van de invoer van natuurlijke hulpbronnen te verkleinen door innoverende producten en diensten, businessmodellen en beleidsvoering tot stand te brengen. 

Hebt u vragen of projecten i.v.m. de circulaire economie? Neem dan zeker contact op met Helen (zie hierna)


Meer weten over Comet Traitements? Bekijk dan deze video in samenwerking met Kanaal-Z: “Jongeren en technologie: afvalstromen worden bron van nieuwe grondstoffen”