In het Belgisch Staatsblad van 18 mei 2020 is de 'Wet houdende uitzonderlijke maatregelen in het kader van de COVID-19-pandemie inzake pensioenen, aanvullende pensioenen en andere aanvullende voordelen inzake sociale zekerheid' verschenen.


Deze wet regelt enerzijds een aantal maatregelen inzake wettelijke pensioenen in het kader van de COVID-19-pandemie en anderzijds een aantal maatregelen inzake aanvullende pensioenopbouw en risicodekkingen verbonden aan de beroepsactiviteit voor werknemers in tijdelijke werkloosheid wegens overmacht of economische redenen in het kader van het coronavirus.

Wettelijke pensioenen

Met betrekking tot de rust- en overlevingspensioenen kunnen gepensioneerde werknemers (evenals ambtenaren en zelfstandigen) onbeperkt bijverdienen bovenop hun pensioen indien zij aan de slag gaan in een cruciale sector of in essentiële diensten. Hierbij wordt verwezen naar de essentiële diensten zoals omschreven in de bijlage bij het M.B. van 23 maart 2020 houdende dringende maatregelen om de verspreiding van het coronavirus COVID-19 tegen te gaan.  Het is dus mogelijk voor gepensioneerden om bijvoorbeeld terug aan de slag te gaan in de gezondheidszorg zonder gevolgen voor de betaling van het wettelijk pensioen.

De inkomensgarantie voor ouderen  (voorheen: het gewaarborgd inkomen voor bejaarden) garandeert een minimaal inkomen aan ouderen die over onvoldoende bestaansmiddelen beschikken. Voor de berekening van dit gewaarborgd inkomen zal eveneens geen rekening gehouden worden met een eventuele bijverdienste zoals hierboven bedoeld.

In principe zijn andere vervangingsinkomens niet cumuleerbaar met wettelijk rustpensioen. Deze wet laat echter de cumul toe van uitkeringen bij tijdelijke werkloosheid wegens overmacht of economische redenen in het kader van het coronavirus, met het wettelijk pensioen. Hetzelfde geldt voor het overbruggingsrecht ten gunste van zelfstandigen en voor primaire arbeidsongeschiktheidsuitkeringen en invaliditeitsuitkeringen met betrekking tot de periode van het coronavirus.

Zij zullen eveneens niet meegerekend worden voor het bepalen van de inkomensgarantie voor ouderen. Hetzelfde principe wordt uitgebreid naar alle wettelijke, decretale of reglementaire bepalingen die een compensatie toekennen voor een verlies aan inkomen of als vergoeding voor bijkomende kosten te wijten aan het coronavirus. De wet verwijst in dit verband naar de gewestelijke inkomenscompensatievergoedingen, de forfaitaire vergoeding tot dekking van de kosten voor elektriciteitsverbruik, verwarming of waterverbruik voor de eerste maand van tijdelijke werkloosheid en de subsidies en vergoedingen van de Vlaamse regering voor kinderopvang.

Deze maatregelen gelden voor de periode vanaf 1 maart tot en met 30 juni 2020. Een verlenging van de duurtijd is mogelijk via K.B.

 Aanvullende pensioenopbouw en risicodekkingen

Het belangrijkste aspect van de wet betreft de verderzetting van aanvullende pensioenopbouw en risocodekkingen (zoals bijvoorbeeld een overlijdensdekking) in periodes van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht of wegens economische redenen ten gevolge van de COVID-19 maatregelen (“corona-werkloosheid”).

De wet is van toepassing op pensioentoezeggingen en groepsverzekeringen op ondernemingsniveau en op sectoraal niveau, zowel via een verzekeringsinstelling als via een pensioenfonds (zgn. instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening). Hij heeft betrekking op toezeggingen voor de opbouw van een aanvullend pensioen, maar ook op collectieve risicodekkingen voor overlijden, gezondheidszorg, arbeidsongeschiktheid en/of invaliditeit.

De hierna volgende regeling geldt indien er wordt gebruikgemaakt van corona-werkloosheid, terwijl er in het pensioen- en solidariteitsreglement geen dekking voorzien is voor deze periodes van tijdelijke werkloosheid. Dat is vaak het geval, omdat de pensioenreglementen en/of verzekeringscontracten dikwijls niet voorzien in de voortzetting van de pensioenopbouw en van de risicodekkingen gedurende periodes van opschorting van de arbeidsovereenkomst.

Als basisregel voorziet de wet dat de dekkingen automatisch voortgezet worden tijdens de corona-werkloosheid in de periode vanaf de start van de corona-werkloosheid tot 30 juni 2020 (eventueel te verlengen per koninklijk besluit afhankelijk van het verder verloop van de COVID-19-overheidsmaatregelen). De premies verschuldigd voor de periode waarin de werknemers tijdelijk werkloos zijn gesteld door de coronacrisis, moeten dan berekend worden volgens het pensioenreglement alsof de arbeidsovereenkomst niet opgeschort was. Deze extra premies zijn ten laste van de werkgever (of de sectorale inrichter bij sectorplannen).

De werkgever (of de sectorale inrichter) heeft echter een mogelijkheid tot opt-out. Hij kan dus beslissen om deze automatische regel niet toe te passen.

Indien de werkgever (of de sectorale inrichter) de dekking wel toepast, kan hij aan de verzekeraar of het pensioenfonds vragen om de betalingen van de premies uit te stellen tot 30 september 2020 voor zijn werknemers in tijdelijke werkloosheid. De verzekeringsonderneming of het pensioenfonds mag dat uitstel niet weigeren en evenmin een eerdere deadline opleggen, maar de werkgever moet wel zelf de vraag stellen. Die mogelijkheid tot betalingsuitstel brengt geen kosten of vergoedingen mee ten laste van de inrichter of van de aangeslotenen.

De communicaties en keuzes moeten gebeuren volgens het onderstaande proces:

In eerste instantie informeert de verzekeraar of het pensioenfonds de werkgever of de sectorale inrichter via brief of per e-mail over het volgende: 

  • de gevolgen van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht of wegens economische redenen op het behoud van de pensioenopbouw en van de risicodekkingen;
  • de voortzetting van de pensioenopbouw en van de risicodekkingen;
  • de mogelijkheid voor de werkgever (of sectorale inrichter) om uitstel van betaling van de bijdragen te krijgen;
  • de mogelijkheid voor de werkgever (of sectorale inrichter) om, in het kader van een sociaal pensioenstelsel, te beslissen dat de voortzetting van de pensioenopbouw een solidariteitsprestatie vormt;
  • de mogelijkheid voor de werkgever (of sectorale inrichter) om te vragen de toezegging zoals die aan de vooravond van de aanvang van de tijdelijke werkloosheid bestond, te schorsen, met uitzondering van de overlijdensdekking; die moet ten minste worden behouden tot en met 30 juni 2020 zoals ze bestond aan de vooravond van de periode van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht of wegens economische redenen in het kader van de crisis van het coronavirus COVID-19;
  • de verplichting van de werkgever (of sectorale inrichter) om de aangeslotenen in te lichten.

Vervolgens beschikt de werkgever (of sectorale inrichter) over een termijn van 30 dagen die volgen op het ontvangen van de communicatie door de pensioeninstelling om de verzekeraar of het pensioenfonds te informeren over zijn eventuele keuze voor opt-out, met andere woorden om de toezegging toch op te schorten zoals voorzien in het reglement of verzekeringscontract. Dit is niet mogelijk voor de overlijdensdekking, die in elk geval behouden blijft tijdens de periodes van tijdelijke werkloosheid in het kader van het coronavirus. Indien de eerste situatie van corona-werkloosheid zich later voordoet dan de communicatie door de pensioeninstelling, begint de termijn van 30 dagen te lopen op het moment dat de eerste situatie van tijdelijke werkloosheid aanvat.

De werkgever (of sectorale inrichter) die wenst in te stappen op de wettelijke regeling maar wel uitstel van de betaling van de extra premies wil krijgen, brengt de verzekeringsonderneming of het pensioenfonds daarvan op de hoogte en bezorgt ze alle nodige gegevens van de aangeslotenen die tijdelijk werkloos zijn gesteld wegens corona. In de wet is daarvoor geen termijn vastgelegd. Het is aangewezen om dit eveneens te doen binnen de hierboven vermelde termijn.

De werkgever (of de sectorale inrichter) informeert, via ieder communicatiemiddel van zijn keuze (ook e-mail), de betrokken aangeslotenen over het al dan niet behouden van de pensioenopbouw en van de risicodekkingen en, desgevallend, over de concrete gevolgen van dat behoud op de persoonlijke bijdragen van de werknemer, met inbegrip van de modaliteiten van de inhouding op het loon van de werknemer en de eventuele spreiding van die inhoudingen.

Ten slotte zal desgevallend ook het pensioenreglement of het solidariteitsreglement moeten aangepast worden. De werkgevers hebben daarvoor tijd tot 31 december 2021.

Zoals eerder vermeld, is deze regeling eveneens van toepassing op sectorale pensioentoezeggingen. Wat betreft de sectorale aanvullende pensioenstelsels in PC 111 en PC 209, werd in het kader van de sectorale akkoorden naar aanleiding van corona (zie ons artikel) afgesproken om voor het 1ste en 2de kwartaal van 2020 het solidariteitsmechanisme uit te breiden tot de tijdelijke werkloosheid overmacht. Dit betekent dat het hierboven toegelichte wettelijke mechanisme kan worden uitgesloten, omdat er op die manier gezorgd is voor een pensioenopbouw tijdens alle periodes van tijdelijke corona-werkloosheid via de solidariteitstoezegging. Inzake overlijdensdekking stelt er zich in de sectorale aanvullende pensioenstelsels geen probleem: de sectorale aanvullend pensioenstelsels verzekeren namelijk een uitgesteld kapitaal met terugbetaling van de reserves bij overlijden van de aangeslotene, waardoor er zich geen problemen stellen als gevolg van de opschorting van de arbeidsovereenkomst van aangeslotenen in het kader van corona-werkloosheid.

Bron: Wet houdende uitzonderlijke maatregelen in het kader van de Covid-19-pandemie inzake pensioenen, aanvullende pensioenen en andere aanvullende voordelen inzake sociale zekerheid, B.S. 18 mei 2020 (394,4 kB)

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de "first points of contact" in uw regio:

  • Antwerpen-Limburg
  • Brussel - Brabant
  • Oost- en West-Vlaanderen

Coronavirus: blijf op de hoogte!

De verspreiding van het coronavirus (COVID-19) heeft een grote impact op de activiteiten van de Belgische technologiebedrijven. Onze Agoria-experts volgen de situatie m.b.t. de coronapandemie en beantwoorden al uw vragen over de maatregelen van de overheid. Volg hier onze dagelijkse updates.

Lees meer