Op 3 december brachten het Belgische Bureau voor Normalisatie (NBN) en Agoria zo’n 25 experts samen met vertegenwoordigers van de drie gewesten om de mogelijkheden voor de implementatie van de EPBD-normen te bespreken.


De EPBD-normen beschrijven de methodiek waarmee de energie-efficiëntie van een gebouw bepaald kan worden. Presentaties van het NBN, de Universiteit Gent, het Belgische kenniscentrum voor bouw WTCB, het Europese kenniscentrum EPB Center, het Nederlandse onderzoekscentrum TNO en de Europese HVAC federatie REHVA leverden levendige discussies op. 

“Er zijn meer overeenkomsten tussen de EPBD-normen en de Belgische rekenmethodiek dan vaak wordt gedacht. De basisprincipes zijn dezelfde en de normen worden de laatste jaren structureel als belangrijke inspiratiebron meegenomen bij studieopdrachten.” Peter D’Herdt – Hoofd Labo Licht (WTCB)

Wel of geen grootschalig herzieningsproject?

Uit de discussie in de workshop bleek een centrale vraag op welke wijze de implementatie van de EPBD-normen moet worden aangepakt; is hiervoor een grootschalig project noodzakelijk of wordt dit beter georganiseerd via een stapsgewijze aanpassing van de huidige methodiek? De aanpak in Nederland via een grootschalige herziening in 4 jaar toont aan dat een grootschalige herziening in relatief korte tijd zeker mogelijk is. Dit vraagt wel een gecentraliseerde projectorganisatie, een duidelijke opdrachtformulering en voldoende budget. De overheid zoekt echter eerder naar een aantal specifieke oplossingen om de opmaak van een EPB-rapport en het opnemen van innovaties eenvoudiger te maken. Een grootschalige projectaanpak als in Nederland is daarom enkel interessant indien het een antwoord kan bieden op die openstaande vragen. 

Trends in Europa

Binnen Europa werken steeds meer landen aan de concrete implementatie van de EPBD-normen. Dit wordt sterk gestimuleerd vanuit de Europese Commissie via een aantal studieopdrachten en vereisten in de Richtlijn Energieprestatie voor Gebouwen (EPBD). Het was ook de Europese Commissie die in 2008 de normen in de eerste plaats liet ontwikkelen. Het doel was een bundeling van de kennis die op dat moment door elk land afzonderlijk werd opgebouwd. In 2017 werden een aantal acties genomen om de normen makkelijker toepasbaar te maken voor lidstaten, zoals een herziening van de normen en de oprichting van het EPB Center. Dit kenniscentrum heeft onder andere als opdracht gekregen ondersteuning te bieden bij de implementatie via een aantal Europese projecten. 

Integratie van de uurlijkse methode blijft een belangrijk discussiepunt

Een herziening van het EPB-beleidskader blijkt vaak hand in hand te gaan met een discussie om wel of niet de uurlijkse methode te implementeren. Dit gaat om de keuze in nauwkeurigheid van de berekening voor het bepalen van de energiezuinigheid van een gebouw; hoe kleiner de foutmarge op de berekening, hoe groter de flexibiliteit in het realiseren van een kosteneffectief ontwerp. Een nadeel is alleen dat een dergelijke, nauwkeurigere berekening ook een ander type software vereist of meer tijd kan vragen om de berekening uit te voeren. Een nieuwe software vergt bijvoorbeeld extra ontwikkelings- en opleidingskosten. De vraag of de uurlijkse methodiek wel of niet moet worden ingevoerd blijft daarom een groot onderwerp van discussie; binnen het Nederlandse project is de keuze voor een maandelijkse methodiek daarom van tevoren top-down vastgelegd als uitgangspunt voor het project. 

“De nieuwe EN ISO 52016-1 (als opvolger van EN ISO 13790:2008) maakt het zonder meer mogelijk om de uurlijkse rekenmethode toe te passen, met dezelfde invoergegevens als voor de maandelijkse methode. De combinatie van beide methoden in één normblad maakt de overstap naar uurlijks rekenen erg eenvoudig.” Dick van Dijk – Co-convenor of ISO/TC 163 -TC 205 (EPB Center)

Opportuniteit kennisvergroting EPBD-normen onder experts

Los van de specifieke discussiepunten rond de methodiek blijken de EPBD-normen over het algemeen te weinig gekend. Er is enkel een zeer kleine groep van experts met een volledig overzicht van de normen. Het vergroten van deze groep zou de mogelijkheden voor de implementatie van de normen ook kunnen vergroten. Via een drietal Europese projecten gericht op de renovatie van gebouwen, certificering van experts en het verbeteren van het gebruik van gemeten data proberen REHVA en het EPB Center het gebruik van de EPBD-normen de vereenvoudigen en te vergroten. Zo wordt via het opleidingsprogramma CEN-CE geprobeerd om manieren te vinden om een grotere groep experts op toegankelijke wijze bekender te maken van de inhoud van de normen. De projecten zullen eind 2022 alle drie zijn afgerond. 

Meer informatie? Klik hier voor het volledige verslag van de workshop.