Het formateursverslag van 30 september 2020 bevat een belangrijk hoofdstuk over mobiliteit. In het verslag wordt een link gelegd tussen mobiliteit en klimaat & luchtkwaliteit. Er wordt een ambitieus engagement uitgesproken ten gunste van zero-emissie auto’s, zachte, collectieve en multimodale mobiliteit.


Samenwerking

In het verslag wordt in het algemeen de ambitie te kennen gegeven om samen met de gewesten te werken aan een vlottere en duurzamere mobiliteit. Een terugkerende vraag van Agoria, met name in zijn memoranda, is coherentie tussen de verschillende federale en gewestelijke beleidsvoeringen.

Broeikasgasvrije bedrijfswagens

Het verslag vermeldt de duidelijke ambitie dat vanaf 2026 alle nieuwe bedrijfswagens broeikasgasvrij zijn. Ook vermeldt het verslag de geleidelijke uitfasering van de verkoop van niet zero-emissie auto’s. Echter, deze uitfasering is gekoppeld aan een aantal voorwaarden. Agoria is bereid om de haalbaarheid van deze maatregel te evalueren en heeft concrete aanbevelingen i.v.m. de overstap naar elektrische voertuigen en andere alternatieven, onder meer met betrekking tot de administratieve vereenvoudiging op het vlak van accijnzen.

Hubs

Voorts wordt in het verslag de ontwikkeling van multimodale platformen gekoppeld aan intelligente mobiliteitsoplossingen. Agoria beschouwt deze hubs alvast als een belangrijk onderdeel van de mobiliteitsinfrastructuur en het mobiliteitsnetwerk van de toekomst. Agoria pleit ervoor om die hubs uit te rusten met slimme en geconnecteerde technologie zodat ze kunnen dienen als comfortabele en efficiënte overstapplaats in een multimodaal vervoerssysteem.

Fietsen

Agoria staat achter de vermelde investeringen in fietssnelwegen en pleit er in dat verband voor om intelligente technologieën in te zetten zoals slimme verlichting en zonnepanelen, maar ook om te werken aan veilige en comfortabele fietsparkings die zijn uitgerust met laadinfrastructuur voor e-bikes.

ACE

In het verslag worden zelfrijdende en geconnecteerde voertuigen (ACE) beschouwd als een deel van de oplossing om de doelstellingen inzake verkeersveiligheid te halen. O.a. 5G-technologie wordt gezien als een 'enabler' om dat te bereiken.

Spoorinvesteringen

Het spoor krijgt heel wat aandacht. Van de zeven krachtlijnen inzake investeringen in mobiliteit hebben er vier betrekking op het spoor:

  • "de ontwikkeling van het spoorwegnet en van het treinaanbod, en het verbeteren van de stiptheid;
  • de verbetering van de verbindingen met de buitenlandse spoornetten;
  • de versnelde uitvoering van het GEN;
  • de verbetering en het opvoeren van het goederenvervoer per spoor (...)."

Agoria is blij met deze projecten. Om het aanbod en de capaciteit van de treinen te verhogen, kunnen de operatoren rekenen op digitalisering en zelfs automatisering. Ook kan de stilstandtijd van het materieel worden ingekort dankzij tools voor predictief onderhoud. Dit zal eveneens een positief effect hebben op de stiptheid.

Directe toekenning aan de NMBS

De regering kiest ervoor om de NMBS de openbare-dienstopdracht als operator voor het personenvervoer direct toe te kennen voor de komende tien jaar, voor het volledige spoornet. In een tweede fase, in overeenstemming met de gewesten, stelt ze voor om in één vervoersregio een proefproject op te zetten met een andere operator, die via een offerteaanvraag wordt geselecteerd. "Daarbij zullen strenge en sanctioneerbare kwaliteitseisen worden opgelegd aan de NMBS."  Dit is een aanpak die door veel organisaties wordt gedeeld. Agoria staat ter beschikking voor elke reflectie over technologische oplossingen om de kwaliteit van de dienstverlening te verhogen.

Spoorvisie 2040

In het verslag wordt gesproken van een visie tegen 2040, in overleg (FOD, NMBS, Infrabel, gewestelijke operatoren,...) en met ambitieuze doelstellingen (vervoersaandeel, geïntegreerd systeem). De NMBS en Infrabel zullen bij hun investeringen rekening moeten houden met die visie. Agoria is van oordeel dat deze langetermijnvisie, die door iedereen wordt ondersteund en gerespecteerd, ons in staat zal stellen om vooruitgang te boeken. In de spoorwegsector zijn de investeringen zo zwaar dat we het ons niet kunnen veroorloven om vaak van koers te veranderen.

Internationale spoorverbindingen

In het verslag komt de wil naar voren om internationale nachttreinverbindingen en hogesnelheidsverbindingen op te zetten om kortafstandsvluchten te ontmoedigen. Volgens Agoria zal dit noodzakelijkerwijze ook  investeringen in rollend materieel en infrastructuur met zich meebrengen.

Nieuwe spoortechnologieën

Er is sprake van investeringen in modernisering, oplossingen voor niet-geëlektrificeerde lijnen en lokale energieproductie. De leden van Agoria wijzen erop dat de technologieën om met minder middelen beter te doen wel degelijk bestaan. Vanuit de technologische industrie is Agoria alvast bereid om samen te werken met de operatoren om deze technologieën te implementeren.

Goederenvervoer

Hier wordt weinig over verteld. Doelstelling is een verdubbeling tegen 2030 van het goederenvolume dat via het spoor wordt vervoerd. Ook zou het goederenvervoer via de binnenscheepvaart worden verbeterd en opgevoerd. Agoria is alvast overtuigd dat digitalisering en automatisering het spoor- en watervervoer efficiënter en dus aantrekkelijker zullen maken.

In de komende weken zullen we een meer gedetailleerde analyse van de maatregelen voor het luik "wegvervoer" en het luik "spoorvervoer" voorstellen.

Meer info