Huisautomatisering is een groeiend segment in het aanbod van Niko Group. De toekomstdroom: slimme gebouwen die gedrag herkennen en zelf beslissingen nemen. Crunch Analytics - jong, lean en gefocust op data analytics - hielp met advies en begeleiding. Een mooi voorbeeld van open innovation. In dit geval blijven de producten en octrooien bij één speler, maar die injecteert wel de kennis van een externe partner in zijn innovatieproces.


In de bedrijfshal wordt druk gewerkt aan een expo over het honderdjarig bestaan. Niko Group begon inderdaad al in 1919, toen bakeliet nog spitstechnologie was. Het traditiebedrijf staat in België synoniem met schakelaars en stopcontacten. Minder bekend is dat de onderneming ook in het buitenland groeit en sterk op innovatie inzet.

Jan Verhulst (R&D Manager Niko Group): "We hebben vandaag al producten waarmee je via een app of een touchscreen verlichting, verwarming, ventilatie, rolluiken en zonwering kunt bedienen en je energiegebruik opvolgen. De vraag van de toekomst draait rond smart home energy: hoe kunnen we het energiegebruik transparant maken, optimaal regelen en terugschroeven?" 

Jonge speler

Om die vraag te beantwoorden, gooide Niko zich op data-analyse. Na anderhalf jaar vroeg het zich af of het goed bezig was. Beschikte de onderneming over het juiste platform voor de toepassingen van de toekomst? In de filosofie van 'open innovation' probeerde Niko de nodige kennis niet intern uit te bouwen, maar zocht het naar externe input. Die kwam van Crunch Analytics. Die jonge speler uit Gent zat tot voor kort in Co.Station, een door BNP Paribas Fortis ondersteunde incubator en coworking-ruimte.

Jan Verhulst: "We hebben twee grote en twee kleine spelers gepolst. De keuze voor Crunch Analytics was heel bewust. Grote spelers zijn vaak consultancybedrijven die op veel fronten bezig zijn en nu ook op de kar van data-analyse springen. Bij Crunch Analytics ligt de focus alleen daarop. Ze kwamen niet af met klassieke rapportjes en probeerden hier ook geen eigen mensen te 'droppen'. Wel werkten ze snel, gestructureerd en pragmatisch naar het eindresultaat toe."

"In veel sectoren gaat de technologische evolutie zo snel, dat je er met je eigen R&D-afdeling alleen niet meer komt. Geef een kans aan jonge ondernemingen om die kennis aan te vullen."

Jan Verhulst, R&D Manager Niko Group

Louis-Philippe Kerkhove (Co-Founder & CTO/COO Crunch Analytics): "De samenwerking duurde negen maanden. Na een assessment van de tools ontwierpen we een nieuwe blauwprint voor de data-architectuur. Hierdoor wordt het voor Niko mogelijk om sneller prototypes voor nieuwe toepassingen te ontwerpen en deze te integreren in hun producten. Daarna begeleidden we ook de migratie naar deze nieuwe architectuur, inclusief bestaande algoritmen. Tijdens de laatste drie maanden van de samenwerking hielpen we mee het innovatieproces te versnellen door aan nieuwe algoritmen te werken." 

Sensor herkent toestellen

Waar staat Niko vandaag met smart home energy? En wat brengt de toekomst?

Jan Verhulst: "Momenteel kun je als bewoner al aanbevelingen krijgen. Bijvoorbeeld: de koelkast staat open. Of: de oven staat nu wel heel lang aan. De monitoring gebeurt via sensoren, die meten hoeveel energie de toestellen verbruiken."

Louis-Philippe Kerkhove: "Maar als je niet weet met welk toestel je te maken hebt kan je weinig zinnige zaken adviseren, daarom hebben wij Niko geholpen met het herkennen van toestellen. De sensoren die hiervoor gebruikt worden zitten voorlopig in smart plugs, toestelletjes die je tussen de stekker en het stopcontact plaatst. Later zal Niko die in het stopcontact zelf inbouwen. De algoritmen die we gebouwd hebben stellen Niko in staat om een toestel te herkennen aan het specifieke patroon van energieverbruik. 

Alles-uit-knop

Sensoren alleen maken een huis nog niet slim. Jan Verhulst: "Een belangrijk onderdeel is dat je de informatie van sensoren combineert zodat je toegevoegde waarde kan creëren, zoals bijvoorbeeld aanwezigheidsdetectie. Het doel is hetzelfde: het gebouw leert mensen en hun handelingen herkennen. Op basis daarvan zal het zelf beslissingen nemen of tegenhouden."

Veiligheid is één voordeel. Comfort is een ander. Ploft de bewoner elke avond om 18 uur in de zetel voor de tv en dimt hij daarvoor de lichten? Dan zal het systeem dat in zijn plaats beginnen te doen. Jan Verhulst: "Energiemonitoring is nog een grote troef. Voor een pilootproject in Zweden rustten we studentenkoten uit met home control-producten. We testten daarbij twee opties uit. De eerste was een simpele alles-uit-knop waarmee je het kot in neutrale stand kon zetten: lichten uit, verwarming lager,... In de tweede optie kregen de studenten berichtjes als: 'Je raam staat nog open'. Die berichtjes waren geen succes. De alles-uit-knop wel. Die zorgde voor een energiebesparing van 30%."

Louis-Philippe Kerkhove: "In de toekomst wordt het bijna een must om je woning slim te maken. De energieprijs zal steeds vaker fluctueren. Een slimme woning zal dan de wasmachine laten draaien op de goedkoopste momenten. Persoonlijk geloof ik sterk in het verhaal van Niko, vooral omdat ze met hun producten bijna in elke ruimte aanwezig zijn. Zo kunnen ze heel veel data verzamelen en die combineren met een sterk algoritme. Dat biedt meer mogelijkheden dan een one-trick pony zoals de slimme thermostaat." 

Geef ze een kans

Niko is honderd jaar oud en telt zevenhonderd werknemers, Crunch Analytics bestaat drie jaar en heeft er vijftien. Zorgde dat voor problemen in het partnership?

Jan Verhulst: "De enige struikelsteen was eigenlijk de geloofwaardigheid. Ik was overtuigd van hun capaciteiten, maar sommige collega's hadden hun twijfels. Omdat het een kleine speler is."

"Als jonge onderneming kunnen we niet uitpakken met een lange voorgeschiedenis, daarintegen kan het imago van scale up ook een voordeel zijn in een markt als die van data science, waar bedrijven bewust op zoek zijn naar nieuwe innovaties."

Louis-Philippe Kerkhove, Co-Founder & CTO/COO Crunch Analytics

Louis-Philippe Kerkhove: "Als jonge onderneming kunnen we niet uitpakken met een lange voorgeschiedenis, daarintegen kan het imago van scale up ook een voordeel zijn in een markt als die van data science, waar bedrijven bewust op zoek zijn naar nieuwe innovaties. Samenwerkingen met gevestigde waarden als Niko openen natuurlijk ook steevast deuren."

Jan Verhulst: "Mijn advies voor bedrijven die willen innoveren? In veel sectoren gaat de technologische evolutie zo snel, dat je er met je eigen R&D-afdeling alleen niet meer komt. Geef een kans aan jonge ondernemingen om die kennis aan te vullen. Ze bieden mooi maatwerk, terwijl grote spelers soms een standaard aanpak willen opdringen."  

5 tips voor wie met open innovatie wil beginnen 

Geert Jacobs is innovatie-expert bij Agoria en trekker van het Factory of the Future-programma, waarin zestig experts 730 maakbedrijven adviseren over transformatie. Hij heeft vijf tips voor wie nog met open innovatie moet beginnen. 

1.    Sta open voor vernieuwing

"We hebben het altijd zo gedaan?" Dat is geen goede reden om innovatie af te wimpelen.

Geert Jacobs: "Van nature willen de meeste mensen wel groeien en nieuwe dingen uitproberen. Alleen zijn ze vaak niet bereid om er veel tijd en moeite in te steken of er het bestaande systeem voor te veranderen. Wees je bewust van die weerstand in jezelf en maak er komaf mee." 

2.    Kom uit de ontkenningsfase

Veel ondernemingen blussen brandjes. Voor innovatie is er weinig tijd, laat staan voor open innovatie. Zonder bijsturing koersen ze op de afgrond af.

Geert Jacobs: "Die ondernemingen zijn zich nog niet voldoende bewust van de bedreigingen die de globale economie met zich meebrengt. Ze leren wel, maar dat gebeurt lineair. Terwijl de technologische kennis zich exponentieel vermenigvuldigt. Met open innovatie kun je die kennis elders zoeken en de kloof dichten." 

3.    Kijk over de muur

Je kunt eens naar de VS of China reizen, om kennis te maken met de competitie. Maar ook dichter bij huis valt er veel te leren.

Geert Jacobs: "Weet je wat je buren op het industrieterrein doen? Hoe hun productieproces in elkaar zit? Voor inspirerende ideeën moet je het niet altijd ver gaan zoeken." 

4.    Bouw netwerken uit

Veel ondernemingen denken over hun leveranciers: zwijgen en leveren, liefst zo goedkoop mogelijk. Dat kan beter.

Geert Jacobs: "Open innovatie is: een netwerk met partners uitbouwen, die allemaal iets te winnen hebben. Die partners kunnen ook leveranciers of klanten zijn, en zelfs concurrenten. Neem twee ondernemingen die een gelijkaardig product maken voor verschillende markten. Die kunnen afspreken dat ze elkaars productielijn mogen gebruiken in geval van een defect of piek in het werk." 

5.    Maak tijdig duidelijke afspraken

Ondernemingen die willen samenwerken, spreken best vroeg af wat de gemeenschappelijke doelen zijn en wat ze van elkaar verwachten.

Geert Jacobs: "Hou het eenvoudig. Vaak volstaat een bierkaartje. Zeg wat je wilt en wat niet en spreek af hoe je de intellectuele eigendom, de financiën en de risico's regelt."

Wordt uw bedrijf Factory of the Future in 2020?
Stel u nu kandidaat.

Wenst u zelf aan de slag te gaan? Dankzij de infosessies 'Laat u inspireren door de Factories of the Future' maakt u kennis met de zeven transformaties. Schrijf snel in!