De app Coronalert heeft de zeventiende editie van de Agoria eGov Awards gewonnen. Met die prijs beloont Agoria overheden die met digitale projecten de dienstverlening aan de bevolking en de bedrijfswereld verbeteren. De prijsuitreiking vond voor het eerst virtueel plaats. Een andere primeur was dat ook de Agoria Smart City Awards voor het eerst mee opgenomen werden in de prijsuitreiking. De grote winnaar in de categorie 'Smart City' was de stad Roeselare met het project 'Datastrategie en -inzichten als basis voor een efficiëntere dienstverlening en lange termijn beleidsontwikkelingen'.


Agoria reikte ook prijzen uit voor gebruiksvriendelijkheid, rendabiliteit, innovatie, samenwerking en duurzaamheid. Die gingen naar respectievelijk de Brandweerzone Antwerpen (project 'INA Interventie App', categorie 'Gebruiksvriendelijkheid'), de Hulpkas voor werkloosheidsuitkeringen (project 'RPA bots tegen Corona : uitbetaling tijdelijke werkloosheid', categorie 'Rendabiliteit'), de Vlaamse Overheid, Departement Landbouw & Visserij (project 'Inzet van GEOAI voor gewasdetectie en automatische interpretatie van luchtfoto’s', categorie 'Innovatie'), de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu (project 'Paloma', categorie 'Samenwerking') en Stad Gent (project 'Beheersen van de Openbare Ruimte in Gent (BORG)', categorie 'Duurzaamheid').

Trends: Robotic Process Automation (RPA) vindt ingang

Nieuwe trends en technologieën werden geïntegreerd in heel wat van de ingediende projecten. Daarom deed Agoria de voorbije jaren herhaaldelijk een oproep om binnen de overheid o.a. de mogelijkheden van cloud computing, big data en geo te benutten, en tevens een oproep om projecten rond artificiële intelligentie.

Dit jaar werden verschillende projecten ingestuurd die gerealiseerd werden om een antwoord te bieden op de uitdagingen van de coronacrisis. Toepassingen om premie-aanvragen sneller en efficiënter te verwerken zijn hier een duidelijk voorbeeld van. Meerdere van deze projecten haalden bovendien ook een nominatie binnen. Verder is er een duidelijke doorbraak van projecten die gebruikmaken van technologieën zoals artificiële intelligentie, cloud computing en geotechnologie. Opmerkelijk : het gebruik van RPA-bots voor het automatiseren van administratieve taken vindt steeds meer ingang. Ook VLAIO maakte al een RPA-toepassing om de corona-hinderpremie automatisch uit te betalen. Het verdient navolging, want RPA garandeert een veel snellere dienstverlening tegen veel lagere kostprijs.

België moet omhoog in de Europese ranking

In de Digital Economy & Society Index (DESI) die Europa elk jaar opstelt, staat België op de negende plaats. Hoewel onze absolute score is verbeterd ten opzichte van 2019, is ons land niet opgeklommen in de ranking want andere landen maken meer vooruitgang. Meer investeringen in e-government kunnen er dus zeker toe bijdragen dat België het beter gaat doen in deze Europese rangschikking, waarbij onze overheid een plaats in de top vijf ambieert.

Het blijft een enorme opportuniteit voor de overheid om te investeren in digitale oplossingen die het mogelijk maken om efficiënter te werken en een betere dienstverlening aan te bieden aan burgers, bedrijven en andere overheidsdiensten. Agoria adviseert daarom om optimaal gebruik te maken van het Europees herstelplan.

In het kader van dit Europees herstelplan wordt een Faciliteit voor herstel en veerkracht gefinancierd met een lening van de Europese Commissie ten belope van 672,5 miljard euro. België zou ongeveer 5,1 miljard euro toegekend krijgen op basis van een plan dat voor eind april 2021 moet worden ingediend. In dit plan moeten naast investeringsprojecten ook structurele hervormingen worden opgenomen.

Agoria stelt dat het Belgisch plan vooral de klimaat- en digitale transitie in België een boost moet geven. Dit is een primordiale voorwaarde voor een positieve evaluatie van het nationaal plan door de Commissie. Er is immers ook vooropgesteld dat minimum 37 procent van deze 5,1 miljard euro moet worden uitgetrokken voor de groene transitie, en minimum twintig procent voor de digitale transitie. Als we dit goed aanpakken, moet ons land tegen 2025 terug een plaats in de top vijf van de DESI-index kunnen veroveren.

Klik hier om de awarduitreiking te herbekijken.

Dit zijn de winnaars

Categorie 'Beste eGov-project'

  • Project: Coronalert
  • Winnaar: Sciensano

Eind september 2020 kon Coronalert als een lang verhoopte extra maatregel in de strijd tegen corona op veel belangstelling rekenen. Na amper een week had al meer dan 10% van alle Belgische smartphone-gebruikers Coronalert geïnstalleerd. De app streeft ernaar om de keten van nieuwe besmettingen sneller te doorbreken, door burgers elkaar anoniem te laten waarschuwen in geval van een bevestigde Covid-infectie. Het is een belangrijke aanvulling op de bestaande contactopsporing, in het bijzonder in situaties waar mensen samenkomen die elkaar niet persoonlijk kennen, zoals bijv. op het openbaar vervoer of tijdens het winkelen.

Het project scoorde hoog voor heel wat criteria, met nominaties in de categorieën 'Rendabiliteit', 'Innovatie' en 'Samenwerking'. Het rendement is bovendien ook maatschappelijk in die zin dat de app helpt de pandemie in te dijken, zodat de samenleving en economie kunnen heropleven. Qua samenwerking zien we dat overheden, academische wereld en bedrijven er samen werk van maakten, met ondertussen de medewerking van al meer dan twee miljoen mensen. Verder is er de innovatie die zich uit op het vlak van de gebruikte technologie en de zorg voor de privacy.

Meer informatie

Categorie 'Beste Smart City-project'

  • Project: Datastrategie en -inzichten als basis voor een efficiëntere dienstverlening en lange termijn beleidsontwikkelingen
  • Winnaar: Stad Roeselare

Dankzij een uitgebreide data- en business intelligence-strategie, die de afgelopen 3 jaar werd geïmplementeerd, krijgt de stad Roeselare een gedetailleerd beeld van de dienstverlening aan zijn burgers. Hierdoor kunnen binnen de stad verschillende teams beter samenwerken en is men in staat om op basis van objectieve informatie de dienstverlening permanent bij te sturen, doorlooptijden te verminderen, efficiëntie te verhogen, enz. op basis van objectieve informatie.

Om deze doelstellingen te realiseren, werden verschillende business intelligence-dashboards ontwikkeld. Verder werd ook ingezet op het gebruik van geografische informatie en op technologisch vlak werden de mogelijkheden van machine learning benut. Men weet in Roeselare perfect hoe vragen doorheen de organisatie stromen, welke de doorlooptijden zijn, wat de verspreiding van de meldingen over het grondgebied is, enz. Hierdoor groeide de stad Roeselare uit tot een datagestuurde organisatie ten dienste van de mensen.

Categorie 'Gebruiksvriendelijkheid'

  • Project: INA Interventie App
  • Winnaar: Brandweerzone Antwerpen

De brandweer werkt in een zeer uitdagende context waarbij het beschikken over de juiste informatie en goede communicatie vaak doorslaggevend zijn. De Brandweerzone Antwerpen had nood aan een mobiele applicatie die het mogelijk maakt om snel alle relevante informatie (bijv. locatie eenheden, procedures, locatie hydranten,…) te kunnen raadplegen en vlot te communiceren. Omdat in crisissituaties elke minuut telt, was het bovendien van belang dat de juiste info kon worden geraadpleegd met een minimum aantal interacties en dat de applicatie liefst nog intelligent de juiste info automatisch aanbood in functie van het incident. Bovendien moest deze cruciale informatie ook offline beschikbaar zijn. Het project werd aangevat in april 2019.

Qua gebruikservaring werd er veel aandacht besteed aan overeenkomsten met de door iedereen gekende chatapplicaties, wat een gunstig effect had op de adoptiesnelheid. Daarenboven werd er ook veel aandacht besteed aan automatisatie. Zo wordt er in functie van de informatie die beschikbaar is over het incident relevante informatie aangeboden, zoals bijv. automatisch de kaartlaag met hydranten tonen wanneer er een brand is. Bij een incident met een gevaarlijke stof (bijv. een waterstoflek) wordt de bijbehorende gevaarlijke stoffen-fiche gedeeld in het chatkanaal door een chatbot.

De applicatie biedt ook grote efficiëntiewinsten op het vlak van administratie en bij de opmaak van verslagen. Er werd ontwikkeld volgens het agile principe: na elke development sprint werden de nieuw ontwikkelde functionaliteiten grondig getest en werd er feedback gegeven. Na een eerste pilootfase begin dit jaar werd de applicatie met succes uitgerold gedurende de maand juli van dit jaar.

Meer informatie

Categorie 'Rendabiliteit'

  • Project: RPA bots tegen Corona: uitbetaling tijdelijke werkloosheid
  • Winnaar: Hulpkas voor Werkloosheidsuitkeringen

Bedrijven in moeilijkheden kunnen werknemers op tijdelijke werkloosheid zetten. De werknemer ontvangt dan een uitkering. De Hulpkas voor Werkloosheidsuitkeringen (HVW) controleert bij elke aanvraag het dossier en gaat daarna over tot de uitbetaling. Door de coronacrisis hebben meer dan 120.000 werkgevers sinds maart voor meer dan 1 miljoen werknemers een dossier voor tijdelijke werkloosheid ingediend bij de HVW. De medewerkers van de HVW kwamen hiermee onder ongeziene druk te staan. Het tijdig uitbetalen van de uitkeringen kwam in het gedrang, wat een aanzienlijk risico inhield voor kwetsbare gezinnen in armoede.

In normale omstandigheden controleert de HVW de dossiers en zorgt dan voor de uitbetaling van de uitkering. De dossiers niet meer controleren om tijd te besparen was geen optie. Dit zou de deur wagenwijd openzetten voor fraude, met impact op de sociale zekerheid op lange termijn als gevolg. Daarom werden er RPA-bots ingezet die als virtuele medewerkers de uitbetalingen uitvoeren, zodat de medewerkers van de HVW de dossiers kunnen blijven controleren. Robotic Process Automation (RPA) is een technologie om routineuze bedrijfsprocessen te automatiseren en zo de werklast voor werknemers te verminderen. Op 18 mei ging de ontwikkeling van start en op 27 mei gingen de eerste RPA-bots al aan de slag. Sinds 1 juni werden er in totaal tien “virtuele medewerkers” ingezet voor de uitbetalingen. Dankzij deze zeer snelle oplossing konden honderdduizenden gezinnen hun uitkering tijdig ontvangen.

Categorie 'Innovatie'

  • Project: Inzet van GEOAI voor gewasdetectie en automatische interpretatie van luchtfoto’s
  • Winnaar: Vlaamse Overheid, Departement Landbouw & Visserij

Een belangrijk proces voor het Departement Landbouw & Visserij van de Vlaamse overheid is de correcte uitbetaling van de Europese landbouwsubsidies. Sinds vorig jaar gebruikt deze dienst hiervoor automatische gewasdetectie voor het volledige Vlaamse grondgebied. Dit spaart vele controles ter plaatse uit, die zowel het departement als de landbouwer veel tijd kosten. Naast het correcte gewas moet ook zeer precies de oppervlakte van de velden gekend zijn. Om de aangiftes van de landbouwers te verifiëren wordt artificiële Intelligentie gebruikt zodat bijv. de serres en fruitgaarden automatisch ingetekend worden op basis van luchtfoto’s.

Verder worden ook automatisch bijv. verharde oppervlakten, paardenpistes en voetbalvelden gedigitaliseerd, omdat deze zeker nooit in landbouwgebruikspercelen thuishoren. Voor dit alles wordt gebruikgemaakt van de Sentinel 2-satellietconstellatie van ESA, die elke 5 dagen zorgt voor nieuwe foto’s voor gans Vlaanderen. Het probleem is dat bij bewolkt weer optische foto’s niet bruikbaar zijn. Daarom wordt de Sentinel 2-data gecombineerd met Sentinel 1-data, een RADAR-satelliet die niet beïnvloed wordt door wolken. Deze data is veel moeilijker te interpreteren, maar door gebruik van een MLP (multi layer perception) neuraal netwerk kon toch een accurate en betrouwbare detectie bekomen worden.

Categorie 'Samenwerking'

  • Project: Paloma
  • Winnaar: FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu

Per dag komen er tijdens de vakantieperiode gemiddeld 40.000 reizigers toe in België. In het kader van de coronacrisis moeten reizigers eenvoudig informatie kunnen verstrekken over hun verblijf, zodat er accuraat kan worden ingezet op testing, tracing en isolering. De dienst Saniport staat in voor de gezondheidsinspectie van vluchten en schepen uit risicogebieden. Bij een vermoeden van bijvoorbeeld een infectieziekte aan boord, gebruikten de medewerkers van de dienst tot voor kort een papieren formulier voor hun tracing: het Passenger Locator Form (PLF).

Aangezien wegens corona alle reizigers dit nu moeten invullen na meer dan 48 uur in het buitenland te hebben verbleven, werd op vraag van het Interfederaal Comité voor Testing & Tracing (IFC) een webformulier ontwikkeld dat reizigers twee dagen voor hun terugkeer naar België invullen. Om de tien seconden wordt deze info doorgestuurd naar de backoffice-toepassing PALOMA (Passenger Locator Management), die de FOD Volksgezondheid ontwikkelde. Aan de hand van criteria zoals de kleurcode van een land, evalueren de artsen 'infectieziektebestrijding' van de gemeenschappen zo in batch wie zich moet laten testen, ook indien hij/zij geen symptomen vertoont. Die burgers krijgen een sms met hun PCR-code en een quarantaine-attest. Of ze zich laten testen, wordt dan nadien opgevolgd door de contactopvolging.

Meer informatie

Categorie 'Duurzaamheid'

  • Project: Beheersen van de Openbare Ruimte in Gent (BORG)
  • Winnaar: Stad Gent

Gent is een centrumstad waar elke dag een half miljoen mensen (inwoners, studenten, pendelaars, toeristen, …) van gebruikmaken. Deze gebruikers willen op een vlotte en comfortabele manier in de stad kunnen leven en zich verplaatsen met zo weinig mogelijk hinder. Ondertussen is het nodig om straten, parken en pleinen toekomstgericht te vernieuwen én te onderhouden. Dit geeft hinder, maar via een gebalanceerd vergunningen- en planningsbeleid kan men tegelijk minder hinder realiseren. Bij dat vergunningenbeleid is er aandacht nodig voor publieke (wegenwerken, ingrepen door nutsbedrijven, ...) en private (verbouwingen, terrassen, evenementen, …) inname van de openbare ruimte. Een doorgedreven Minder Hinder-beleid is belangrijk voor ecologische, sociale en economische duurzaamheid en heeft een belangrijke impact op de levenskwaliteit in de stad.

Het BORG traject, dat uit meerdere geïntegreerde digitaliseringsprojecten bestaat, maakt de omslag van papier naar een digitale werking mogelijk. Dit betekent jaarlijks 20.000 papieren vergunningen, ettelijke papieren adviezen en 20.000 papieren werkbonnen minder. Samen bespaart dit jaarlijks 5 ton papier. Ook kunnen foto’s meteen doorgestuurd worden naar controleurs om een controle ter plaatse te vermijden. Jaarlijks zorgt dit voor een besparing van ongeveer 40.000 km aan verplaatsingen, wat neerkomt op 6 ton minder CO2-uitstoot. De IT-ontwikkeling richt zich bovendien op maximale herbruikbaarheid. De tools kunnen makkelijk herbruikt worden bij andere stadsdiensten en partners met taken op het terrein of taken die invloed hebben op het openbaar domein. Dit hergebruik zorgt voor kleinere investeringen bij toekomstige projecten. Bovendien zorgt een snellere vergunningsafhandeling, een vlottere afhandeling van schademeldingen en een pro-actiever onderhoud voor een grotere klantentevredenheid bij de burger.