Midden juni vond de zesde editie van Agoria's Captain's Table plaats met als gastvrouw de leading lady van de NMBS. Ze entertainde de 15 genodigden met een boeiende uiteenzetting over de even diverse als boeiende fases in haar carrière en over de grote uitdagingen die haar en haar team nog te wachten staan in, zoals ze zelf zegt, de meest complexe organisatie waar ze tot nog toe gewerkt heeft.


Het  is een gepassioneerde Sophie Dutordoir, sinds maart 2017 aan de slag als CEO van de NMBS, die met ons haar visie deelt. Het enthousiasme en de realiteitszin waarmee ze haar visie brengt, zorgen ervoor dat iedereen rond de tafel onmiddellijk aan haar lippen hangt. Samen met Patrice Couchard doet de gedelegeerd bestuurder de grote werven van de NMBS en de uitdagingen voor de komende jaren uit de doeken; het opkrikken van de productiviteit, het beter leren kennen van de klanten,  de liberalisering van het spoornet tegen 2023, … 

NMBS

Maar ook binnen de eigen organisatiestructuur ligt er nog heel wat werk op de plank. De NMBS medewerker is fier en elegant maar werkt(e) in een zeer strakke  hiërarchische structuur waarbij deze van Defensie verbleekt. Het hoge aantal statutairen, meer dan 95%, maar ook de complexe en zeer lange aanwervingsprocedures maken snel schakelen als management quasi onmogelijk. Qua digitalisering is er nog maar een stukje van de weg afgelegd, een paar jaar terug leefde men nog in de digitale oertijd. Eind 2016 had amper de helft van de 19000 werknemers een eigen e-mailadres en werden instructies nog met potlood en papier voorbereid. Ondertussen werd dit opgelost en beschikt iedereen over een eigen e-mailadres en werden er tablets verdeeld daar waar nodig. 

Er is een te grote delta voor wat de productiviteit met onze buurlanden betreft en dit op alle fronten, afhankelijk van het domein varieert het verschil  tot 20 à 35%. Diverse oorzaken liggen aan de basis, gevolgen van politieke keuzes en prioriteiten, met meer focus op (politiek) evenwicht dan op de productiviteit. De 17 verschillende types treinen waarvan 50% ouder is dan 30 jaar doen dagelijks een 3700-tal ritten en passeren daarbij meer dan 550 stations in België. Desondanks slaagt de NMBS erin meer dan 90% van de treinen binnen tijd (delta 6') te laten rijden. De diversiteit van het "treinenpark", maar ook het groot aantal stations (ter vergelijking: Nederland telt er slechts een 200-tal) wegen op de efficiëntie.  Maar ook de complexiteit van een aantal megalomane projecten zorgt voor zeer hoge onderhoudskosten (nvdr: ga bvb maar eens de ramen wassen in het station van Luik Guillemins). 

Men wil de klant meer aanspreken, beter leren kennen. De communicatie met de klant en dus zijn comfort staan centraal.  Grote uitdaging dus, wetende dat ongeveer de helft van de treinstellen niet uitgerust is met een  airco of digitale informatieschermen. Stations moeten echte mobiliteitshubs worden met alle faciliteiten voor het combineren van de diverse mobiliteitsmiddelen in combinatie met een stuk praktische beleving voor de reiziger, o.a. aanwezigheid van kleine winkels. Er is een dringende behoefte aan een politieke lange termijn mobiliteitsvisie om de mobiliteitsknoop, toch één van de absolute prioriteiten en bezorgheden,  te ontwarren. Deze moeten een visie integreren op ruimtelijke ordening en op organisatie van het werk. Pas zo kan de plaats van de trein in een intermodaal geheel ideaal worden bepaald.

Desalniettemin  wordt er geïnvesteerd, zwaar geïnvesteerd.  In de komende jaren wordt er 650 miljoen op jaarbasis geïnvesteerd in rollend materieel, ateliers, stations, perrons, IT en rekrutering van nieuwe mensen. Dat laatste is het gevolg van heel wat natuurlijke afvloeiingen wegens pensioen de komende  vijf jaar. 

De liberalisering van het treinverkeer tegen 2023 ziet mevrouw Dutordoir als  één van de grootste uitdagingen maar tegelijk ook als een opportuniteit. Alleen is het vandaag totaal niet duidelijk hoe de regering de openbare dienstverlening al dan niet in concurrentie wil stellen. Deze uitdaging wil Sophie Dutordoir samen  met haar managementteam en de talloze medewerkers opnemen. 

"Time flies when you're having fun",  het was inderdaad (te) snel weer 14 uur, het officiële afsluitingsmoment van deze zeer inspirerende Captain's Table.