COVID-19 is een van de meest disruptieve gebeurtenissen die onze samenleving en de economische realiteit recent hebben getroffen. COVID-19, de social distancing, de plotse, forse daling van de vraag en - voor veel bedrijven - het tekort aan voorraden, hebben stuk voor stuk een enorme impact gehad op de productieactiviteiten en de inkomsten van ondernemingen. Maar wat kunnen we leren uit COVID-19?


In deze reeks blogartikelen ontrafelen we de circulaire economie en verbinden we de theorie met praktijkvoorbeelden en best practices.

In 2020 zal COVID-19 de grootste daling in economische activiteit veroorzaken in België van de voorbije 80 jaar. Vanuit een breder perspectief legt de crisis een aantal pertinente uitdagingen voor de technologie-industrie bloot:

  • De afhankelijkheid van landen in het Verre Oosten, zoals China, voor de levering van primaire grondstoffen en eindproducten
  • De wereldwijde aard van de crisis toont de keerzijde van de medaille van de mondialisering en de intensieve uitwisseling van personen, goederen, enz. We hebben meerdere productie-eenheden naar onder meer China gedelokaliseerd, met een enorme impact van COVID-19 tot gevolg. De kwetsbaarheid van onze waardenketens werd in de verf gezet.
  • We zien door corona een sterke daling van de materiaalprijzen. Deze is evenwel tijdelijk en eenmaal het herstel is ingezet, zullen deze prijzen wellicht opnieuw stijgen. Corona onderstreept nogmaals de volatiliteit van de materiaalprijzen. Noteer bovendien dat de materiaalprijzen stijgen sinds 2005 en dus een steeds toenemende kost zijn voor technologiebedrijven en maakbedrijven in het bijzonder.
  • Een crisis is vaak een stresstest voor de mate van veerkracht en voor de robuustheid van het risicobeheer. Kleine en middelgrote maakbedrijven getuigen vaak van meer veerkracht en flexibiliteit; ze blijven produceren of kunnen hun producten of processen van de ene op de andere dag veranderen.
  • Focus op de maatschappelijke bijdrage. Bedrijven die actief maatschappelijk bijdragen tot de bestrijding van het coronavirus zijn aantrekkelijker voor investeerders, maar ook voor de huidige en toekomstige werknemers.

Zoals steeds wanneer een crisis zich voordoet, zoeken we naar opportuniteiten. Wat kunnen technologiebedrijven leren uit deze crisis? Hoe kan de crisis met andere woorden een opportuniteit zijn om net beter gewapend te zijn tegen de effecten van de crisis en de uitdagingen die zijn blootgelegd? Kunnen bedrijven deze crisis omzetten in een kans om de kosten te verminderen en meer waarde te creëren?

Een stukje van de puzzel bestaat erin de overgang naar een circulaire economie te omarmen. Niet omwille van de hype, maar om de veerkracht van uw bedrijf te verbeteren. Uit een enquête van Vlaanderen Circulair en VITO blijkt dat twee op de drie circulaire bedrijven stellen dat zij goed bestand waren tegen de crisis. Inzetten op de circulaire economie levert immers de volgende voordelen op:

  • Samenwerking

In de circulaire economie is samenwerking doorheen de keten cruciaal, wat zorgt voor een betere business continuïteit. De crisis laat toe om uw ketens (toeleveringsketen, waardeketen,...) te hervormen naar netwerken waar alle actoren kunnen schitteren.

  • Innovatie: het verkennen van nieuwe markten en inkomsten grijpen

Innovatie is cruciaal en we hebben gezien hoe snel ondernemers en industrie kunnen schakelen. Die innovatie is niet enkel technologisch, innovatieve bedrijven passen hun verdienmodel aan of schakelen volledig om. Nieuwe circulaire verdienmodellen doen tal van nieuwe markten en inkomsten ontstaan. Denk aan het aanbieden van een gerenoveerde compressor in een as-a-service businessmodel, wat nieuwe markten opent.

Bruno Vermoesen, BSH Home Appliances: “De circulaire economie kan - indien correct geïmplementeerd - ertoe bijdragen dat Belgische en Europese bedrijven erin slagen om een meerwaarde te creëren [...]. Met een focus op levensduurverlenging, sluiten van materiaalstromen [...] en focus op nieuwe businessmodellen, zullen we erin slagen om deze uitdagingen aan te gaan. Op een duurzame manier.”

  • Reduceren van de materiaalkosten

Naast het terugdringen van de energiekosten, tonen Agoria- en Sirris-projecten met en bij technologiebedrijven aan dat er een enorm potentieel zit in besparingen op materiaalkosten, vermits deze soms 50 tot 60% van de totale bedrijfskosten vertegenwoordigen. Dat is veel meer dan de circa 10% voor directe arbeidskosten. Daarnaast blijkt dat gemiddeld 18% van de aangekochte grondstoffen uiteindelijk niet in een verkoopbaar product terechtkomt. Het verlies aan grondstoffen met 10% terugdringen ten slotte, levert gemiddeld zo’n 2% meer winst op.

Maar u kan nog veel meer voordelen halen uit een circulaire aanpak. Denk aan het anticiperen op wetgeving, inspelen op veranderende klanteneisen of de aantrekkelijkheid van uw onderneming verhogen. Elk technologiebedrijf kan acties ondernemen en, bovenal, daar is het nu het ideale moment voor. 

Dit artikel kadert in de reeks van blogposts waarin we de circulaire economie ontrafelen en de theorie verbinden met praktijkvoorbeelden en best practices. De reeks is geïnspireerd op The Circular Economy - a User’s Guide van Walter Stahel, in combinatie met onze eigen werkervaring.

Recent publiceerden Agoria & Sirris de Whitepaper Circulaire Economie: hoe starten als bedrijf?  De whitepaper vertaalt het concept circulaire economie in tien doelgerichte actiedomeinen, laat succesvolle bedrijfscases aan bod komen en beschrijft hoe Agoria & Sirris u kunnen begeleiden. Bovendien lanceerde we recent de Cesar-tool. Deze scoort hoe u de circulaire opportuniteiten nu al benut, geeft u nieuwe inzichten, strategie-suggesties en een heel reeks tips en tricks.

Agoria & Sirris organiseren vanaf het najaar van 2020 een vierde cyclus van het Lerend Netwerk Circular Economy Connect. Dit lerend netwerk van en voor technologiebedrijven wil de inspanningen van de deelnemers om circulair te ondernemen een boost geven.Interesse? Schrijf u snel in, er zijn nog enkele plaatsen beschikbaar.’