De maakindustrie futureproof maken en duurzaam in België verankeren. Dat is de ultieme doelstelling van de transformatietrajecten achter de Factories of the Future. Is het de ambitie om alle maakbedrijven in België om te vormen richting Factory of the Future? "Dat zou mooi zijn", vertelt Paul Peeters, Lead Expert Innovatie van Agoria. "Niet zozeer voor ons, maar vooral voor de bedrijven zelf." Ben Van Roose (Head Manufacturing Industries) en Paul Peeters ontleden de Factories of the Future.


Op dit moment telt België 32 fabrieken van de toekomst. Deze awards worden sinds 2015 uitgereikt aan bedrijven die een complete transformatie hebben ondergaan. Dit MadeDifferent-traject start met een scan rond zeven transformatiedomeinen die het bedrijf meteen vertelt hoe ver het staat en hoe het zich verhoudt tot andere bedrijven. Daarna start de fase van de transformatie. Slaagt het bedrijf erin om de zeven transformaties goed te doorlopen, dan kan het meedingen naar een award om zich gedurende drie jaar Factory of the Future te noemen.

Ondertussen doorlopen in heel België ongeveer 800 bedrijven het traject, waaronder naast de Agoria-lidbedrijven een steeds groeiend aantal bedrijven uit de voeding, textiel, biotech en hout-industrie. Dat het een succesvol programma is, is ook in Europa niet onopgemerkt gebleven. Het programma wordt, as we speak, als proefproject uitgerold in, naast België, acht Europese landen (Frankrijk, Nederland, Duitsland, Denemarken, Italië, Spanje, Polen en Slovenië).

Ondanks dit goede nieuws kijken nog heel wat bedrijven de kat uit de boom. In totaal telt België ongeveer 3000 maakbedrijven. Dit wil zeggen dat meer dan 2000 bedrijven er nog niet mee bezig zijn. Of ze vinden het een ver-van-mijn-bedshow of ze denken dat het voor hun bedrijf geen haalbare kaart is. Niets is minder waar. "Deze boot mogen ze niet missen", klinkt het. "Het is niet het allerlaatste moment om erop te springen, maar heel veel boten meren niet meer aan." Net daarom organiseert Agoria vier inspiratiesessies, om ook die bedrijven mee te krijgen in het verhaal en meer duidelijkheid te brengen rond de MadeDifferent-methodologie.

Wat maakt een Factory of the Future zo bijzonder?

Ben: Het is de ultieme beloning voor een bedrijf dat het hele traject succesvol doorlopen heeft. Hiermee hebben ze zich gewapend tegen de uitdagingen van de toekomst en gebruiken ze de technologie om zich duurzaam te verankeren. Maar het gaat vooral over de methodologie met de 7 transformatiedomeinen die de bedrijven vooruit helpt op vlak van competitiviteit, skills en talent enz.

Paul: De award is vrijblijvend. Er zijn bedrijven die bewust kiezen om niet voor een award te gaan omdat er bijvoorbeeld enkele transformaties op dat moment voor hen minder prioritair zijn. Dat is een terechte keuze. Maar als je hier duurzaam wil verankerd zijn, moet je wel op een bepaald moment op alle domeinen werken. Het is een puzzel die niet af is totdat je het laatste stukje gelegd hebt. Als er een stukje ontbreekt, dan ben je kwetsbaar op dat gebied.

"Als je hier duurzaam wil verankerd zijn, moet je op alle zeven domeinen werken. Het is een puzzel die niet af is totdat je het laatste stukje gelegd hebt. Als er een stukje ontbreekt, dan ben je kwetsbaar op dat gebied."

Paul Peeters, Lead Expert Innovation, Agoria

Ben: De transformatiedomeinen zijn nagenoeg een-op-een overgenomen in het Europese project. Dat bewijst dat Europa en de acht landen die zijn meegestapt in het project er ook van overtuigd zijn dat dit de juiste aanpak is. Het mooie is dat we vanaf de inspiratiesessies tot en met de awards continu over dezelfde transformatiedomeinen spreken. Of je nu instroomt via de inspiratiesessies, of in de lerende netwerken komt of als je in de finale assessment zit voor de award of een Europese erkenning, het betreft steeds dezelfde domeinen die voor iedereen gelijk zijn.

Is het terecht dat sommige bedrijven vinden dat het een ver-van-mijn-bedshow is?

Paul: Absoluut niet! En het is ook niet zo dat het programma enkel weggelegd is voor de grotere maakbedrijven. Bij de eerste lichting hadden we bijvoorbeeld al twee kleinere KMO-bedrijven: Provan en Newtec. Wij zien helaas wel vaker dat te veel bedrijven nog niet in actiemodus komen en dat ze de kat uit de boom kijken. Zo'n houding willen wij absoluut niet promoten. Dat is ook de boodschap die we moeten brengen in de inspiratiesessies.

Ben: We zitten nog steeds in een redelijk hoge conjunctuur. Ook al is de groei niet meer zo sterk als enkele jaren geleden, hij is er nog steeds. Je herstelt je dak als de zon schijnt en niet als het regent. Dus het is belangrijk om er nu aan te beginnen. We willen de bedrijven geen schrik aanjagen, maar het is nu wel het ideale moment om eraan te beginnen.

"We zitten nog steeds in een hoogconjunctuur. Je herstelt je dak als de zon schijnt en niet als het regent. Dus het is belangrijk om er nu aan te beginnen."

Ben Van Roose, Head Manufacturing Industries, Agoria

Paul: Heel wat Factories of the Future zijn zelf getriggerd geweest door op bezoek te gaan bij andere bedrijven. In de inspiratiesessies brengen we enkele sprekende cases en ook de roadshows (bedrijfsbezoeken bij de Factories of the Future) zijn volop aan de gang. Wij willen bedrijven niet zeggen wat ze al of niet moeten doen. Nee, wij stimuleren hen vooral: ga eens bij de buren kijken of ga eens naar zo'n sessie luisteren.

Ben: De inspiratiesessies zijn ideaal voor bedrijven die niet goed weten waar ze moeten beginnen en die de basis willen meekrijgen. Tussen de twee eerste sessies gaat trouwens een bedrijfsbezoek door bij Stas dat ze kunnen meepikken. Dan krijg je een goed beeld en hoor je een getuigenis van de hands-on aanpak van Stas. Daarna sluit je opnieuw aan bij de inspiratiesessie en je bent vertrokken. Vier winnaars van de twaalf van dit jaar komen uit het lerend netwerk, dat is toch niet mis. Er wordt expertise gedeeld, ze leren er van elkaar.

Wat zijn de factoren die ervoor zorgen dat een project slaagt of faalt?

Paul: Je hebt wat tijd nodig om het idee te laten rijpen om aan te voelen of de 'visie-ambitie' goed zit. Wil het bedrijf transformeren? Is er genoeg bereidheid om het te doen? Wil de CEO dat in een team-effort doen? Is er reeds een zekere innovatie-mindset aanwezig in het bedrijf?

Ben: Het slagen van zo'n traject staat of valt met het draagvlak bij het management. Van alle succesverhalen die we tot nu kennen, is er vanaf dag 1 een buy-in van het management. De kans op succes is veel groter dan wanneer de baas moet overtuigd worden.

"Van alle succesverhalen die we tot nu kennen, is er vanaf dag 1 een buy-in van het management. Het slagen van zo'n traject staat of valt met het draagvlak bij het management."

Ben Van Roose, Head Manufacturing Industries, Agoria

Paul: Je moet de bereidheid hebben om dingen anders te gaan doen. Niet de huidige gang van zaken net iets beter doen, nee, ánders. De wereld verandert aan een hoog tempo. Dus je moet herdenken, je moet je mensen heropleiden, je eigen functie in vraag durven stellen.

"Je moet de bereidheid hebben om dingen anders te gaan doen. Zaken herdenken,  mensen heropleiden, je eigen functie in vraag durven stellen."

Paul Peeters, Lead Expert Innovation, Agoria

Ondertussen is er dus een Europese dimensie aan gekoppeld. Kan dit gezien worden als de 'Champions League' voor bedrijven?

Paul: De methodiek heeft in België zijn waarde bewezen en ook Europa erkent het als een methodiek die het waard is om op meerdere landen toegepast te worden. Deze internationale erkenning mag Belgische bedrijven die aan de slag willen niet afschrikken. Integendeel, de wetenschap dat ze aan iets beginnen dat er voor vele jaren zal staan, zou een extra stimulans moeten zijn.

Het Europese programma heeft twee tracks. In het eerste begeleiden we 60 bedrijven uit 15 verschillende landen met inspiratie, de scan, transformatie en implementatie. Dat is het belangrijkste deel van het project. Daarnaast willen wij the best of the best met elkaar in contact brengen, dat kan je zien als een soort van Champions League. Uit ervaring weten we dat lerende netwerken werken en we gaan 15 lerende netwerk-initiatieven uitrollen waar wij rond een bepaald thema topbedrijven zullen uitnodigen. Zo willen we de beste bedrijven nog beter maken.

Op het einde moeten we ook een Factory of the Future award op Europees niveau gaan uittesten. Omdat het nog een proefproject is, zullen dit een aantal showcases zijn. Maar Europa zal er mee kunnen naar buiten treden.

"Deze internationale erkenning mag Belgische bedrijven die aan de slag willen niet afschrikken. Integendeel, de wetenschap dat ze aan iets beginnen dat er voor vele jaren zal staan, zou een extra stimulans moeten zijn."

Paul Peeters, Lead Expert Innovation, Agoria

Ben: Niet onbelangrijk in dit verhaal is het stuk van de solution providers. Agoria heeft de unieke rol om een deel van zijn leden ook in de aanbodzijde te kunnen opnemen. Die zullen we goed in beeld brengen: welke solution providers zijn goed voor welke transformatiedomeinen.

Paul: In het Europese vervolgproject zullen wij dat aanbodluik expliciet opnemen. In andere landen ben ik nog geen federatie tegengekomen die zowel de aanbod- als vraagzijde vertegenwoordigt zoals Agoria. Dat geeft voor onze bedrijven een enorme toegevoegde waarde.

Ben: Maar de kernboodschap blijft bedrijven klaarstomen voor de toekomst en langer, sterker en duurzamer verankeren in België.

Paul: In ons meerjarenplan gebruiken we het beeld van de berg. Je gaat een berg beklimmen, het is een steile en hoge berg. Het zal niet makkelijk zijn want de lat ligt hoog. Maar je hebt wel een paar sherpa's bij die je helpen. Ze wijzen jou de weg, voorzien je hier en daar van voorraad, slaan je tent op en zetten het basiskamp op. We zijn geen overheid die zegt: hier is geld en trek je plan. Of een onderzoeksinstelling die zegt: doe het onderzoek mee maar het is eigenlijk ter onzer lering. Nee, we zijn een organisatie die zegt: wij gaan jullie helpen om de top van de berg te bereiken.

Wenst u zelf aan de slag te gaan? Dankzij de infosessies 'Laat u inspireren door de Factories of the Future' maakt u kennis met de zeven transformaties. Schrijf snel in!