Vooraleer ons afval een nieuw leven krijgt en gebruikt wordt om nieuwe producten mee te maken, legt het een lange weg af. Neem bijvoorbeeld de kunststoffen of het elektrisch en elektronisch afval in autowrakken. Comet Traitements zamelt die in, sorteert ze, zuivert ze maximaal en brengt ze vervolgens opnieuw in het circuit van plastics. Hoe werkt dat? Wat zijn de uitdagingen van de sector? We ontdekken het met Hervé Demoulin, Ingenieur R&D bij Comet Traitements.


Vooraleer een auto die naar de sloop is gebracht, volledig kan worden gerecycleerd, moeten er verscheidene stappen worden gezet: inzamelen, de gevaarlijke afvalstoffen verwijderen, shredden, de diverse soorten materiaal sorteren… Dankzij al die stappen kunnen we een stroom secundaire grondstoffen creëren, die vervolgens naar hun specifieke sector terugvloeien. Sinds 2000 regelt een Europese Richtlijn (Richtlijn nr. 2000/53/CE) de terugwinning, de recyclage en de verwerking van autowrakken.

Dankzij voortdurende R&D behaalt de groep Comet vandaag een valorisatiepercentage van 98,4% van de autowrakken, volgens Febelauto. In België was Recycar het eerste erkende centrum voor de verwijdering van gevaarlijke afvalstoffen in autowrakken in het Waals Gewest. Voorafgaand aan het shredden worden de gevaarlijke afvalstoffen manueel uit de autowrakken verwijderd: de vloeistoffen (motorolie, brandstof, koelvloeistof, remvloeistof), de batterijen, de banden en de oliefilters worden eruit gehaald. 

Scheiden, scheiden en nog meer scheiden

Na die eerste stap om de gevaarlijke afvalstoffen te verwijderen, neemt Comet Sambre het over. Die firma vermaalt de autowrakken en haalt er magnetisch de ferro-metalen uit die naar de siderurgie van de elektrische ovens gaan. Alle niet-magnetische stoffen vormen het shredderafval. Dat gaat naar Comet Traitements, dat dit afval maar ook afval van andere Europese shredders verwerkt.

Sinds 2002 heeft de vennootschap een strategie uitgewerkt om dit shredderafval zo weinig mogelijk in te kuilen in centra voor technische inkuiling. Op basis van R&D, zowel intern onderzoek als onderzoek bij research partners (universiteiten en researchcentra), heeft Comet Traitements acht industriële procedés opgezet om na het shredden:

  • non-ferrometalen terug te winnen, tot de fijnste korrelverdeling 50µ;
  • kunststoffen terug te winnen (PP, PEHD, Versterkt PP, ABS & PS);
  • de minerale fractie te zuiveren tot substitutiezand;
  • ijzeroxiden terug te winnen, dat als ijzer bij de cementproductie wordt gebruikt.

Met zijn industriële procedés verwerkt Comet Traitements meer dan 350.000 ton shredderafval per jaar. Het maakt gebruik van steeds verder geperfectioneerde technieken. Die technologieën gaan uit van de fysieke eigenschappen van de diverse materialen om ze te scheiden en uit te zuiveren, bij voorbeeld hun dichtheid. Zo worden kunststoffen gescheiden van metalen en van de minerale fractie doordat ze bovendrijven. Kunststoffen van alle soorten harsen door elkaar worden ingezameld in een fractie die de “vlottende” fractie wordt genoemd. In die fractie worden niet enkel de kunststoffen gerecupereerd, maar ook andere materialen met dezelfde dichtheid: hout, schuim, textiel, rubber en elastomeren, kortom het werk is nog niet gedaan!

“De grote uitdaging bij de recyclage van kunststoffen is dat de materialen onderling zo sterk uiteenlopend zijn”, vertelt Hervé Demoulin, Ingenieur R&D bij Comet Traitements.

Uit de mix van materialen worden de fracties Polyolefinen (PP en PEHD) en Styreen (ABS, PS en FPP) teruggewonnen om ze opnieuw in kunststofindustrie te gebruiken.

Innovatie, de sleutel om kunststoffen circulair te gebruiken

Sinds zijn eenheid voor de verwerking van kunststoffen uit shredderafval in 2012 werd opgestart, heeft Comet Traitements units moeten ontwikkelen om zijn kunststoffen te zuiveren zodat ze kwalitatief beter werden, en zo aan de stijgende eisen van de markt en de evolutie ervan kunnen voldoen.

Er bleef immers een (weliswaar minimaal) aandeel rubber of hout dat de voor terugwinning geschikte flows aantastte. Dus kwam er een nieuwe zuiveringsfase waar uiteindelijk zuivere kunststoffen uit voortkwamen.

Kunststoffen van de andere materialen scheiden, en vervolgens de diverse kunststoffen per hars of polymeer scheiden, is een uitdaging van formaat. Daarom blijft Comet Traitements voortdurend innoveren.  “Dankzij die steeds verder doorgedreven zuivering hebben we eerst toegang gekregen tot de markt van gerecycleerde plastics en later ons marktaandeel kunnen behouden.”

Comet Traitements verhandelt zijn gezuiverde Polyolefinen (PP, PEHD en Geladen PP) aan Europese compounders die diverse types mixen samenstellen en zo granulaten (compounds) vervaardigen, die op hun beurt bruikbaar zijn voor de kunststofverwerkers die onze alledaagse consumptiegoederen vervaardigen.

Momenteel verhandelt Comet Traitements in Azië concentraat van 98% zuivere plastics ABS, PS. Daar worden ze gescheiden en tot ingrediënten gemaakt voor de sector van de elektrische huishoudtoestellen.

De markt volgt de eisen van China en van de gebruikers

De kunststofindustrie moet zich aanpassen aan de evoluties van de eisen van de Aziatische markt, en met name China.

“China is dé werkplaats van de wereld. Als we gerecycleerde kunststoffen aan China willen blijven verkopen, moeten we de kwaliteit kunnen leveren die zijn industrie vraagt.”

“We moeten een steeds hoger kwaliteitsniveau halen, niet om marktaandelen te ‘winnen’ maar gewoon om ze te ‘houden’. De eisen van de markt en ook de regelgevingen dwingen ons om ons aan te passen, door te innoveren.”

Comet Traitements is er nu op gericht om de diverse types polymeren (ABS en PS, Versterkt PP) te scheiden. Daarom heeft het bedrijf een drieledig scheidingsprocedé FPP-ABS-PS ontwikkeld om een steeds zuiverder en meer gescheiden product te kunnen aanbieden.

De wetgever moet een rol spelen, maar...

“Toch blijft het aandeel gerecycleerde kunststoffen in bepaalde sectoren nog te laag”, geeft Hervé Demoulin toe (zie de cijfers in het witboek van Agoria dat u onder dit artikel gratis kunt downloaden). Hij vreest dat de wetgever soms maatregelen neemt zonder de impact ervan in te schatten. “Als men de mechanische recyclage drastisch doordrukt in sectoren die in hun productieketen geen gerecycleerde materialen kunnen opnemen, dan dreigt men een overaanbod te creëren, wat de prijzen zou doen kelderen en bedrijven als het onze in gevaar zou brengen. Dat zal gebeuren als men het aanbod een boost geeft, terwijl de vraag niet volgt. Volgens ons moet men beginnen met de vraag te ondersteunen door steeds meer kwaliteit te bieden.”

Push de vraag, en het aanbod volgt wel

Dat is in wezen de boodschap van de bedrijven die kunststofafval verwerken en terugwinnen. In die sector is er veel goede wil om een maatschappelijk verantwoorde rol te spelen, om een duurzaam en groen circuit op te zetten, maar het moet rendabel blijven. “Het is onze taak om te blijven vooruitgaan, te innoveren en te zorgen dat het gerecycleerd kunststof steeds meer beantwoordt aan de verwachtingen van de industrie (kwaliteit en volumes die stabiel zijn en gewaarborgd worden).  Maar ook de wetgever van zijn kant heeft een belangrijke rol, en moet bijzondere aandachtig blijven voor de weerslag van zijn beslissingen op de hele waardeketen en tussen de sectoren die kunststoffen gebruiken.”

Momenteel staan bepaalde sectoren meer dan andere open voor ‘recycled content’. Zoals de auto-industrie en de sector van elektrische huishoudtoestellen, maar ook de bouwsector en de logistiek.

“Elke poging om een groter percentage gerecycleerde materialen te gebruiken, moet je valoriseren”, besluit Hervé Demoulin.

Hoeveel gerecycleerd kunststofmateriaal wordt in België hergebruikt om nieuwe producten te maken? Wat zijn de concrete aanbevelingen om het circulaire karakter van kunststoffen in de toekomst verder te vergroten?

 


Download de whitepaper: "Belgische kunststofindustrie en circulaire economie: waar staan we?"