Nieuwe Europese Verordening: Verplichte due diligence voor invoerders conflictmineralen | Agoria

Nieuwe Europese Verordening: Verplichte due diligence voor invoerders conflictmineralen

Published on 28/06/17 by Kevin Verbelen
Op 17 mei werd een akkoord bereikt over een Europese verordening die bepaalde zorgvuldigheidsverplichtingen oplegt voor invoerders van tin, tantaal, wolfraam en goud. Deze verordening moet mee een einde maken aan de financiering van gewapende conflicten en rebellengroepen door het verhandelen van de zogenaamde conflictmineralen.

De verordening bouwt verder op de OESO-Richtlijnen ter zake die in dit domein gelden als de internationale maatstaf en zal door bedrijven moeten worden toegepast vanaf 1 januari 2021. Dit artikel bestaat uit de volgende onderdelen:

Verordening

Upstream & downstream

Upstreamsectoren

De verordening die werd gepubliceerd op 19 mei 2017 (NL- FR -EN), bevat dwingende voorschriften voor smelters en raffinaderijen (upstream sectoren) en de invoerders van tin, tantalum, wolfraam en goud (als mineraal maar ook in hun metallische vormen). Zij zullen er aan de hand van passende zorgvuldigheid (due diligence) moeten voor proberen zorgen dat ze zich bevoorraden via verantwoordelijke kanalen waarbij hun leveranciers niet bijdragen aan het financieren van gewapende conflicten.

Downstreamsectoren

Voor de downstreamsectoren gelden geen verplichtingen, zoals ook door Agoria werd bepleit. Toch wil men de downstreamsectoren stimuleren om op vrijwillige basis aan due diligence te doen:

  • Eerst en vooral zal er bij de evaluatie van de toepassing van de verordening en een eventuele herziening (zie verder) rekening gehouden worden met de mate waarin downstreamsectoren aan due diligence doen. Indien nodig zal het dwingend luik van de verordening worden uitgebreid naar de downstream.
  • De Europese Commissie werkt aan een database waarin bedrijven zich vrijwillig kunnen registreren en kort kunnen berichten over due diligence maatregelen.

Het is bovendien ook belangrijk om te weten dat de Europese Commissie werkt aan richtsnoeren die grote ondernemingen van openbaar belang moeten helpen met de verplichte rapportering van niet-financiële informatie in hun jaarverslag (klik hier voor meer info). Binnen de richtsnoeren zullen een aantal Key Performance Indicators worden opgenomen die betrekking hebben op de due diligence inzake conflictmineralen.

Voorschriften van de verordening

Verplichte zorgvuldigheid voor smelters, raffinaderijen en invoerders

Bijlage I bij de Verordening bevat een meer specifieke lijst van de goederen waarvoor de verplichte due diligence geldt. De lijst is opgesteld aan de hand van CN-codes. Voor elk van die CN-codes is een drempelhoeveelheid bepaald. Zij die slechts een hoeveelheid invoeren die lager is dan die drempel, zijn vrijgesteld van de zorgvuldigheidsverplichtingen. Op basis van deze drempels zou 95% van de invoer van de betrokken goederen gedekt moeten zijn door due diligence. Voorbeelden:

Omschrijving 

GN-Code

Taric-onderverdeling

Volumedrempel (kg)

Tinerst & concentraten

2609 00 00

 

5.000

Wolfraamerts & concentraten

2611 00 00

 

25.0000

 


Er geldt ook een vrijstelling voor gerecycleerde materialen, zoals eveneens door Agoria bepleit. Bedrijven moeten in dit geval wel kunnen aangeven op basis van welke info ze veronderstellen dat bepaalde materialen gerecycleerd zijn.

De due diligence verplichtingen zoals die binnen de OESO-Richtlijnen worden omschreven hebben betrekking op:

 

  • Het installeren van een beheersysteem binnen het bedrijf.
  • Identificeren en onderzoeken van de risico’s in de bevoorradingsketen.
  • Opstellen en uitvoeren van een strategie om de geïdentificeerde risico’s te beantwoorden.
  • Een audit van het due diligence mechanisme laten uitvoeren door een onafhankelijke derde partij.
  • Jaarlijks rapporteren over de uitgevoerde due diligence maatregelen.

De verplichtingen die hiermee corresponderen binnen de Europese verordening worden omschreven in respectievelijk art. 4, 5, 6 en 7 van de verordening.

Lijst van verantwoordelijke smelters en raffinaderijen

Er zal een lijst van zogenaamde verantwoordelijke smelters en raffinaderijen worden opgesteld. Die smelters en raffinaderijen kunnen zich zowel binnen als buiten de EU bevinden. Deze witte lijst moet bedrijven die zich bij smelters en raffinaderijen bevoorraden, helpen om hierbij de juiste keuzes te maken en zelf due diligence te doen.

Erkenning van bestaande mechanismen

De bestaande controleschema’s die momenteel al door heel wat bedrijven vrijwillig worden gebruikt, zullen een belangrijke rol spelen binnen de toepassing van de verordening. Er wordt een oefening gemaakt om te bekijken welke van die schema’s aan de EU-vereisten beantwoorden. Hierna zullen de schema’s waarvoor dit het geval is, erkend worden. Hierdoor wil men dubbel werk vermijden doordat de certificatie volgens dit schema ook zal volstaan om te voldoen aan de Europese regelgeving.

Controle en inbreuken

De lidstaten zullen binnen hun nationale overheidsdiensten instanties aanduiden die bevoegd zijn voor de controle van de naleving van de verordening. Die controle zal worden uitgevoerd aan de hand van zogenaamde ex-post checks dus niet bij elke invoer. In België is men nog bezig met die oefening die van nabij wordt opgevolgd door Agoria.

De verordening bevat geen sancties in het geval van een overtreding maar laat de lidstaten vrij om zelf regels vast te stellen die gelden in het geval van een inbreuk. Controles zullen achteraf worden uitgevoerd op basis van een risisco-analyse.

Tijdslijn



De verordening zal pas effectief worden toegepast vanaf 1 januari 2021.
In de tijd die rest tot dan moeten de verschillende overheden nog een aantal zaken op punt stellen:
  • De nationale overheden bevoegd voor de controles moeten worden aangeduid.
  • Voor een aantal CN-codes moeten er nog volumedrempels worden bepaald.
  • Er moeten een lijst van verantwoorde smelters en raffinaderijen worden opgesteld.
  • Er moet een methodologie komen voor de erkenning van bestaande schema’s en er zullen al dan niet schema’s moeten worden erkend.

Twee jaar na de inwerkingtreding (2023) en elke 3 jaar daarna zal de Europese Commissie de werking en de effectiviteit van de verordening evalueren. Op basis van die evaluatie kunnen vervolgens nieuwe wetgevende initiatieven worden genomen.

Ondersteuning van bedrijven

In opdracht van de Europese Commissie loopt er momenteel een studie die in kaart moet brengen op welke manier KMO’s (zowel invoerders als downstream) ondersteund kunnen worden om due dilligence uit te oefenen in het kader van de OESO-Richtlijnen en deze verordening. De externe consultant die de studie uitvoert heeft in dit kader een vragenlijst opgesteld voor KMO’s die u hier kan vinden in het Frans, Engels, Duits, Italiaans of Spaans.

Daarnaast werkt de Europese Commissie aan een handboek dat de bedrijven moet helpen bij het identificeren van conflictgebieden en gebieden met een hoog risico. Agoria volgt dit van nabij op opdat dit een zo bruikbaar mogelijk instrument zou zijn. Externe experts zullen ook een lijst opstellen van conflictgebieden en gebieden met een hoog risico die dan regelmatig geüpdatet moet worden. Omwille van diplomatieke redenen wou de Europese Commissie zelf niet overgaan tot het opstellen van zo’n lijst.

Extra informatie:

Hoe voorbereiden op de toepassing van deze verordening?

Wil u zich verder informeren over het opstarten van een beheerssysteem voor due diligence van uw bevoorradingsketen of heeft u hierover concrete vragen? Laat het weten aan Jef D’Hollander.

Was this article useful?